<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?> <?xml-stylesheet type="text/xsl" href="/static/taisho.xsl"?> <TEI xmlns:cb="http://www.cbeta.org/ns/1.0" xml:lang="lzh-Hans-HK" xml:id="X34n0639"> <teiHeader> <fileDesc> <titleStmt> <title>Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō, Electronic version, No. 639 法花经玄赞释</title> <title xml:lang="zh-Hans">卍新纂大日本续藏经数位版, No. 639 法花经玄赞释</title> <respStmt> <resp>Electronic Version by</resp> <name>CBETA</name> </respStmt> </titleStmt> <editionStmt> <edition>XML TEI P5</edition> <respStmt xml:id="resp1"><resp>corrections</resp><name>orig</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp2"><resp>corrections</resp><name>Xuzangjing</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp3"><resp>corrections</resp><name>CBETA</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp4"><resp>corrections</resp><name>CBETA.maha</name></respStmt> </editionStmt> <extent>1卷</extent> <publicationStmt> <idno type="CBETA"> <idno type="canon">X</idno>.<idno type="vol">34</idno>.<idno type="no">639</idno> </idno> <distributor> <name>中华电子<persName>佛</persName>典协会 (CBETA)</name> <address> <addrLine><email>service@cbeta.org</email></addrLine> </address> </distributor> <availability> <p>Available for non-commercial use when distributed with this header intact.</p> </availability> <date>2022-10-12 23:43:51 +0800</date> </publicationStmt> <sourceDesc> <bibl> <title level="s">Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō</title> <title level="s" xml:lang="zh-Hans">卍新纂大日本续藏经</title> <title level="m" xml:lang="zh-Hans">法花经玄赞释</title> </bibl> </sourceDesc> </fileDesc> <encodingDesc> <projectDesc> <p xml:lang="en" cb:type="ly">Input by CBETA, OCR by CBETA</p> <p xml:lang="zh-Hans" cb:type="ly">CBETA 人工输入，CBETA 扫瞄辨识</p> </projectDesc> <editorialDecl> <punctuation resp="#resp1"><p>原书标点</p></punctuation> </editorialDecl> <tagsDecl> <namespace name="http://www.tei-c.org/ns/1.0"> <tagUsage gi="rdg"> <listWit> <witness xml:id="wit.cbeta">【CB】</witness> <witness xml:id="wit.orig">【卍续】</witness> </listWit> </tagUsage> </namespace> </tagsDecl> <charDecl> <char xml:id="CB00145"> <charName>CBETA CHARACTER CB00145</charName> <mapping cb:dec="983185" type="PUA">U+F0091</mapping> <mapping type="unicode">U+3779</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[少/兔]</value></charProp></char> <char xml:id="CB00193"> <charName>CBETA CHARACTER CB00193</charName> <mapping cb:dec="983233" type="PUA">U+F00C1</mapping> <mapping type="unicode">U+243D9</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>暖</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[火*(而/而)]</value></charProp></char> <char xml:id="CB00273"> <charName>CBETA CHARACTER CB00273</charName> <mapping cb:dec="983313" type="PUA">U+F0111</mapping> <mapping type="unicode">U+258EF</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[禾*忧]</value></charProp></char> <char xml:id="CB00501"> <charName>CBETA CHARACTER CB00501</charName> <mapping cb:dec="983541" type="PUA">U+F01F5</mapping> <mapping type="unicode">U+4B7E</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>驮</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[马*犬]</value></charProp></char> <char xml:id="CB00592"> <charName>CBETA CHARACTER CB00592</charName> <mapping cb:dec="983632" type="PUA">U+F0250</mapping> <mapping type="unicode">U+3C89</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[穀-禾+卵]</value></charProp></char> <char xml:id="CB00626"> <charName>CBETA CHARACTER CB00626</charName> <mapping cb:dec="983666" type="PUA">U+F0272</mapping> <mapping type="unicode">U+3CB2</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[叠*毛]</value></charProp></char> <char xml:id="CB00832"> <charName>CBETA CHARACTER CB00832</charName> <mapping cb:dec="983872" type="PUA">U+F0340</mapping> <mapping type="unicode">U+4A31</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>覆</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[雨/复]</value></charProp></char> <char xml:id="CB01403"> <charName>CBETA CHARACTER CB01403</charName> <mapping cb:dec="984443" type="PUA">U+F057B</mapping> <mapping type="unicode">U+361E</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[囗@力]</value></charProp></char> <char xml:id="CB01919"> <charName>CBETA CHARACTER CB01919</charName> <mapping cb:dec="984959" type="PUA">U+F077F</mapping> <mapping type="unicode">U+7CD3</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>穀</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[穀-(一/禾)+辨]</value></charProp></char> <char xml:id="CB01926"> <charName>CBETA CHARACTER CB01926</charName> <mapping cb:dec="984966" type="PUA">U+F0786</mapping> <mapping type="normal_unicode">U+7070</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>灰</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[厂@火]</value></charProp></char> <char xml:id="CB02244"> <charName>CBETA CHARACTER CB02244</charName> <mapping cb:dec="985284" type="PUA">U+F08C4</mapping> <charProp><localName>normalized form</localName><value>泼</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[泛-之+友]</value></charProp></char> <char xml:id="CB02274"> <charName>CBETA CHARACTER CB02274</charName> <mapping cb:dec="985314" type="PUA">U+F08E2</mapping> <mapping type="unicode">U+2DFC7</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>眵</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[目*(山/虫)]</value></charProp></char> <char xml:id="CB02426"> <charName>CBETA CHARACTER CB02426</charName> <mapping cb:dec="985466" type="PUA">U+F097A</mapping> <mapping type="unicode">U+30A51</mapping><mapping type="normal_unicode">U+41A9</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>冥</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[穴/具]</value></charProp></char> <char xml:id="CB02494"> <charName>CBETA CHARACTER CB02494</charName> <mapping cb:dec="985534" type="PUA">U+F09BE</mapping> <mapping type="unicode">U+47E6</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>跋</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[跳-兆+(乏-之+友)]</value></charProp></char> <char xml:id="CB02863"> <charName>CBETA CHARACTER CB02863</charName> <mapping cb:dec="985903" type="PUA">U+F0B2F</mapping> <mapping type="unicode">U+34E8</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>刺</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[利-禾+夹]</value></charProp></char> <char xml:id="CB04478"> <charName>CBETA CHARACTER CB04478</charName> <mapping cb:dec="987518" type="PUA">U+F117E</mapping> <mapping type="unicode">U+2DFC2</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[强-弓+目]</value></charProp></char> <char xml:id="CB05577"> <charName>CBETA CHARACTER CB05577</charName> <mapping cb:dec="988617" type="PUA">U+F15C9</mapping> <mapping type="unicode">U+2E30E</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>胸</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[(曷-曰)/月]</value></charProp></char> <char xml:id="CB06358"> <charName>CBETA CHARACTER CB06358</charName> <mapping cb:dec="989398" type="PUA">U+F18D6</mapping> <mapping type="unicode">U+25AEB</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[竺-二+下]</value></charProp></char> <char xml:id="CB08099"> <charName>CBETA CHARACTER CB08099</charName> <mapping cb:dec="991139" type="PUA">U+F1FA3</mapping> <mapping type="unicode">U+355B</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[又/又]</value></charProp></char> <char xml:id="CB08798"> <charName>CBETA CHARACTER CB08798</charName> <mapping cb:dec="991838" type="PUA">U+F225E</mapping> <mapping type="normal_unicode">U+7F3A</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>缺</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[卸-ㄗ+夬]</value></charProp></char> <char xml:id="CB10437"> <charName>CBETA CHARACTER CB10437</charName> <mapping cb:dec="993477" type="PUA">U+F28C5</mapping> <charProp><localName>normalized form</localName><value>啄</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[口*豕]</value></charProp></char> <char xml:id="CB12381"> <charName>CBETA CHARACTER CB12381</charName> <mapping cb:dec="995421" type="PUA">U+F305D</mapping> <mapping type="unicode">U+3224C</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>阼</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[阿-可+白]</value></charProp></char> <char xml:id="CB15032"> <charName>CBETA CHARACTER CB15032</charName> <mapping cb:dec="998072" type="PUA">U+F3AB8</mapping> <mapping type="unicode">U+34B5</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>貌</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[白/八]</value></charProp></char> <char xml:id="CB15072"> <charName>CBETA CHARACTER CB15072</charName> <mapping cb:dec="998112" type="PUA">U+F3AE0</mapping> <mapping type="normal_unicode">U+39DE</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>拔</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[托-七+友]</value></charProp></char> <char xml:id="CB15081"> <charName>CBETA CHARACTER CB15081</charName> <mapping cb:dec="998121" type="PUA">U+F3AE9</mapping> <mapping type="unicode">U+41FF</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>策</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[竺-二+束]</value></charProp></char> <char xml:id="CB15109"> <charName>CBETA CHARACTER CB15109</charName> <mapping cb:dec="998149" type="PUA">U+F3B05</mapping> <mapping type="unicode">U+266BE</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>胸</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[离-蹂+月]</value></charProp></char> <char xml:id="CB15131"> <charName>CBETA CHARACTER CB15131</charName> <mapping cb:dec="998171" type="PUA">U+F3B1B</mapping> <charProp><localName>normalized form</localName><value>邦</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[邱-丘+(看-目)]</value></charProp></char> <char xml:id="CB15151"> <charName>CBETA CHARACTER CB15151</charName> <mapping cb:dec="998191" type="PUA">U+F3B2F</mapping> <charProp><localName>normalized form</localName><value>昏</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[昏-氏+(尤-尤+氏)]</value></charProp></char> <char xml:id="CB16487"> <charName>CBETA CHARACTER CB16487</charName> <mapping cb:dec="999527" type="PUA">U+F4067</mapping> <mapping type="unicode">U+2505E</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[书-曰+皿]</value></charProp></char> <char xml:id="CB18048"> <charName>CBETA CHARACTER CB18048</charName> <mapping cb:dec="1001088" type="PUA">U+F4680</mapping> <charProp><localName>composition</localName><value>[黍*殳]</value></charProp></char> <char xml:id="CB18062"> <charName>CBETA CHARACTER CB18062</charName> <mapping cb:dec="1001102" type="PUA">U+F468E</mapping> <mapping type="unicode">U+22668</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[怡-台+存]</value></charProp></char> <char xml:id="CB18064"> <charName>CBETA CHARACTER CB18064</charName> <mapping cb:dec="1001104" type="PUA">U+F4690</mapping> <charProp><localName>composition</localName><value>[玩-兀+正]</value></charProp></char> <char xml:id="CB18834"> <charName>CBETA CHARACTER CB18834</charName> <mapping cb:dec="1001874" type="PUA">U+F4992</mapping> <charProp><localName>composition</localName><value>编⃝</value></charProp></char> <char xml:id="CB28575"> <charName>CBETA CHARACTER CB28575</charName> <mapping cb:dec="1011615" type="PUA">U+F6F9F</mapping> <mapping type="normal_unicode">U+3E26</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>牙</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[牙-(必-心)+(乂-(必-心))]</value></charProp></char> </charDecl> </encodingDesc> <profileDesc> <langUsage> <language ident="en">English</language> <language ident="zh-Hans">Chinese (Traditional)</language> </langUsage> </profileDesc> <revisionDesc> <change when="2013-05-20"> <name>CW</name><name>Ray Chou 周邦信</name>P4 to P5 conversion by p4top5a.py, intended for publication </change> <change when="2006-09-21T17:08:47"> Zhou Bang-Xin (ed.) Created initial TEI XML version with BASICX.BAT </change> </revisionDesc> </teiHeader> <text><body> <milestone unit="juan" n="1"/> <pb ed="X" xml:id="X34.0639.0930a" n="0930a"/> <lb ed="X" n="0930a01"/> <lb ed="X" n="0930a02"/> <lb ed="X" n="0930a03"/><cb:docNumber>No. 639</cb:docNumber> <lb ed="X" n="0930a04"/><lb ed="R093" n="0001a01"/><cb:juan fun="open" n="1"><cb:mulu type="卷" n="1"/><cb:jhead><anchor xml:id="nkr_note_orig_0930001" n="0930001"/>法花经玄赞释</cb:jhead></cb:juan> <lb ed="X" n="0930a05"/><lb ed="R093" n="0001a02"/> <lb ed="X" n="0930a06"/><lb ed="R093" n="0001a03"/><cb:div><p xml:id="pX34p0930a0601">□□□□□□□□□□□□□□□□□则言。馀 <lb ed="X" n="0930a07"/><lb ed="R093" n="0001a04"/>所诱无<anchor xml:id="nkr_note_orig_0930002A" n="0930002A"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0930002A" n="0930002A"/>知。犹豫他令入。道因声故起。是名真<persName>佛</persName>教。复 <lb ed="X" n="0930a08"/><lb ed="R093" n="0001a05"/>即于此第二百<anchor xml:id="nkr_note_orig_0930002B" n="0930002B"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0930002B" n="0930002B"/>年。大众部中流出八部。一一说部。二 <lb ed="X" n="0930a09"/><lb ed="R093" n="0001a06"/>说出世部。三鸡胤部。四多闻<anchor xml:id="nkr_note_orig_0930002C" n="0930002C"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0930002C" n="0930002C"/>部。五说假部。六<name role="" type="person">制多山</name> <lb ed="X" n="0930a10"/><lb ed="R093" n="0001a07"/>部。七西山住部。八北山住部。幷本大<anchor xml:id="nkr_note_orig_0930003" n="0930003"/>众。□□□□。□ <lb ed="X" n="0930a11"/><lb ed="R093" n="0001a08"/>□□□。□□□□。一味和合。三百年中。方有乖诤。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0930002D" n="0930002D"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0930002D" n="0930002D"/>分 <lb ed="X" n="0930a12"/><lb ed="R093" n="0001a09"/>为十部。一说一切有部。亦名说因部。二犊子部。三法 <lb ed="X" n="0930a13"/><lb ed="R093" n="0001a10"/>上部。四贤<anchor xml:id="nkr_note_orig_0930002E" n="0930002E"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0930002E" n="0930002E"/>胄部。五正量部。六密林山部。七化地部。八 <lb ed="X" n="0930a14"/><lb ed="R093" n="0001a11"/>法藏部。九饮光<anchor xml:id="nkr_note_orig_0930002F" n="0930002F"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0930002F" n="0930002F"/>部。十经量部。幷本上座。合有十一。然 <lb ed="X" n="0930a15"/><lb ed="R093" n="0001a12"/>上座部份破<anchor xml:id="nkr_note_add_0930a1501" n="0930a1501"/><anchor xml:id="beg0930a1501" n="0930a1501"/>已<anchor xml:id="end0930a1501"/>後。转名雪<anchor xml:id="nkr_note_orig_0930004" n="0930004"/>□。□部本末有二十部。若 <lb ed="X" n="0930a16"/><lb ed="R093" n="0001a13"/>除本二。即唯十八。真谛三藏所翻部<anchor xml:id="nkr_note_orig_0930005" n="0930005"/>□。总说十八。于 <lb ed="X" n="0930a17"/><lb ed="R093" n="0001a14"/>上座部。本末合说。有十一部。大众本末唯说七部。此 <lb ed="X" n="0930a18"/><lb ed="R093" n="0001a15"/>说谬也。但由真谛法师。相传闻说。有十八部。若言二 <lb ed="X" n="0930a19"/><lb ed="R093" n="0001a16"/>十。恐有他非。遂略根本大众不言。于中复减西山住 <lb ed="X" n="0930a20"/><lb ed="R093" n="0001a17"/>部。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0930006" n="0930006"/>成所说十八部故。文殊问经虽说二十。然翻译家。 <lb ed="X" n="0930a21"/><lb ed="R093" n="0001a18"/>于大众部但说为八。上座部内开为十二。于雪山外。 <lb ed="X" n="0930a22"/><lb ed="R093" n="0001b01"/>别说上座。新旧部执。皆言上座部亦名雪山。非離雪 <lb ed="X" n="0930a23"/><lb ed="R093" n="0001b02"/>山复有上座。于上座部既为十二。于大众部乃总云 <lb ed="X" n="0930a24"/><lb ed="R093" n="0001b03"/>八。但是译家。不悟上座与雪山同。遂开十二。略去大 <pb ed="X" xml:id="X34.0639.0930b" n="0930b"/> <lb ed="X" n="0930b01"/><lb ed="R093" n="0001b04"/>众所分一部。若如谛说十八部。非但违取部执。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0930007" n="0930007"/>见乖 <lb ed="X" n="0930b02"/><lb ed="R093" n="0001b05"/>文殊问经。彼经记云。十八<anchor xml:id="nkr_note_orig_0930008" n="0930008"/>乃本二。皆从大乘出。无是 <lb ed="X" n="0930b03"/><lb ed="R093" n="0001b06"/><anchor xml:id="nkr_note_orig_0930009" n="0930009"/>亦非。我说未来起。若依舍利弗问经。从上座部出十 <lb ed="X" n="0930b04"/><lb ed="R093" n="0001b07"/>三部。从大众部流出八部。此亦违论及经。是译家错。 <lb ed="X" n="0930b05"/><lb ed="R093" n="0001b08"/>馀论皆言二十。唯彼经中说廿一部。是以知非梵本 <lb ed="X" n="0930b06"/><lb ed="R093" n="0001b09"/>文。</p> <lb ed="X" n="0930b07"/><lb ed="R093" n="0001b10"/><p xml:id="pX34p0930b0701">第二明异计者。即依彼论相传解云。其多闻部。雪转 <lb ed="X" n="0930b08"/><lb ed="R093" n="0001b11"/>部。萨婆多部。犊子部。法上部。贤胄部。正量部。密林山 <lb ed="X" n="0930b09"/><lb ed="R093" n="0001b12"/>部。化地。经量。十部同说。<persName>佛</persName>所说言。非皆利益。未必如 <lb ed="X" n="0930b10"/><lb ed="R093" n="0001b13"/>義。故诸<persName>佛</persName>语非皆<anchor xml:id="nkr_note_orig_0930010" n="0930010"/>轮。唯八道教。咸为利益。其必如義。 <lb ed="X" n="0930b11"/><lb ed="R093" n="0001b14"/>决定引生他出離道。是道因<anchor xml:id="nkr_note_orig_0930011" n="0930011"/>□。又<anchor xml:id="nkr_note_add_0930b1101" n="0930b1101"/><anchor xml:id="beg0930b1101" n="0930b1101"/>已<anchor xml:id="end0930b1101"/>转者。如道引生 <lb ed="X" n="0930b12"/><lb ed="R093" n="0001b15"/>道道果。故名轮也。<persName>佛</persName>所馀教。名教不名法轮。如问欢 <lb ed="X" n="0930b13"/><lb ed="R093" n="0001b16"/>喜。天雨不耶。问诸比丘住处安不。乞食易不。气力和 <lb ed="X" n="0930b14"/><lb ed="R093" n="0001b17"/>不。少病恼不。此等圣教。有何利益。又如经言。逆害于 <lb ed="X" n="0930b15"/><lb ed="R093" n="0001b18"/>父母。王及二多闻。城因及随行。是人说淸净。此等圣 <lb ed="X" n="0930b16"/><lb ed="R093" n="0002a01"/>教。何必如義。故知诸<persName>佛</persName>语義。非皆转法轮。又不能生 <lb ed="X" n="0930b17"/><lb ed="R093" n="0002a02"/>他<anchor xml:id="nkr_note_orig_0930012" n="0930012"/>圣故。又<anchor xml:id="nkr_note_add_0930b1701" n="0930b1701"/><anchor xml:id="beg0930b1701" n="0930b1701"/>已<anchor xml:id="end0930b1701"/>转者。馀心生故。</p><p xml:id="pX34p0930b1712" cb:place="inline">其大众部。一说部。说 <lb ed="X" n="0930b18"/><lb ed="R093" n="0002a03"/>出世部。鸡胤。说假。<name role="" type="person">制多山</name>。西山住。北山住。法藏。饮光。 <lb ed="X" n="0930b19"/><lb ed="R093" n="0002a04"/>十部同说。<persName>佛</persName>一切语。咸有利益。无不如義。皆转法轮。 <lb ed="X" n="0930b20"/><lb ed="R093" n="0002a05"/>非唯八道教方名转法轮。转动摧伏是轮義故。<persName>佛</persName>语 <lb ed="X" n="0930b21"/><lb ed="R093" n="0002a06"/>转动至他身中。亦摧伏他身无知惑等。故一切教皆 <lb ed="X" n="0930b22"/><lb ed="R093" n="0002a07"/>转法轮。如问庆喜天雨等事。为阿难生审谛故。<persName>佛</persName>无 <lb ed="X" n="0930b23"/><lb ed="R093" n="0002a08"/>不知。尙问天雨。况未圆智而不审耶。亦除馀人增上 <lb ed="X" n="0930b24"/><lb ed="R093" n="0002a09"/>慢故。<persName>佛</persName>知尙问。况不知者。于馀未了。而不咨问。生<anchor xml:id="nkr_note_add_0930b2401" n="0930b2401"/><anchor xml:id="beg0930b2401" n="0930b2401"/>已<anchor xml:id="end0930b2401"/> <pb ed="X" xml:id="X34.0639.0930c" n="0930c"/> <lb ed="X" n="0930c01"/><lb ed="R093" n="0002a10"/>得想而自高耶。为此多義。问天雨等。显<persName>佛</persName>慈悲善巧 <lb ed="X" n="0930c02"/><lb ed="R093" n="0002a11"/>方便。问诸比丘住处安乐。令生喜心踊跃修道。彼贺 <lb ed="X" n="0930c03"/><lb ed="R093" n="0002a12"/>悲问。勤加修学。亦令未来习学此事。顺世俗故。问诸 <lb ed="X" n="0930c04"/><lb ed="R093" n="0002a13"/>弟子。故此等言。非无利益。其有密语虽流世间。共<anchor xml:id="nkr_note_orig_0930013" n="0930013"/>□ <lb ed="X" n="0930c05"/><lb ed="R093" n="0002a14"/>极量罪恶文字。转变<anchor xml:id="nkr_note_orig_0930014" n="0930014"/>受密显淸净義。所以者何。若爱 <lb ed="X" n="0930c06"/><lb ed="R093" n="0002a15"/>若业。若有取识。戒见二取等六处。及所引境。如其次 <lb ed="X" n="0930c07"/><lb ed="R093" n="0002a16"/>第。父母等。若能永断。故名淸净。廣如对法第十六释。 <lb ed="X" n="0930c08"/><lb ed="R093" n="0002a17"/>故此等言。非不如義。由此<persName>佛</persName>说一切言教。皆悉名为 <lb ed="X" n="0930c09"/><lb ed="R093" n="0002a18"/>转正法轮。生他正思及正道故。能伏能断诸烦恼故。 <lb ed="X" n="0930c10"/><lb ed="R093" n="0002b01"/>总是初明异计也。</p><p xml:id="pX34p0930c1008" cb:place="inline">辨大乘如章。</p> <lb ed="X" n="0930c11"/><lb ed="R093" n="0002b02"/><p xml:id="pX34p0930c1101">言宗有八者。六是小乘。後二大乘宗。</p><p xml:id="pX34p0930c1115" cb:place="inline">第一我法俱 <lb ed="X" n="0930c12"/><lb ed="R093" n="0002b03"/>有宗者。准犊子部等执。我及法体。皆执有故。问。既我 <lb ed="X" n="0930c13"/><lb ed="R093" n="0002b04"/>法俱有。与外道何别。</p><p xml:id="pX34p0930c1309" cb:place="inline">然法执不同外道。有五种法。 <lb ed="X" n="0930c14"/><lb ed="R093" n="0002b05"/><anchor xml:id="nkr_note_orig_0930015" n="0930015"/>此四种是法。一是于我。言四法者。于现在法上。建立 <lb ed="X" n="0930c15"/><lb ed="R093" n="0002b06"/>过去未来三世法。名为有法。離三世法外。别立一法。 <lb ed="X" n="0930c16"/><lb ed="R093" n="0002b07"/>名之为我。如四法離此四种。为无为法之外。有不可 <lb ed="X" n="0930c17"/><lb ed="R093" n="0002b08"/>说<anchor xml:id="nkr_note_orig_0930016" n="0930016"/>可说法。名之为我。如大乘中。于如理门。立常乐等。 <lb ed="X" n="0930c18"/><lb ed="R093" n="0002b09"/>亦名不可说。此名五法藏。大般名经。说此名五法海。</p> <pb ed="X" xml:id="X34.0639.0931a" n="0931a"/> <lb ed="X" n="0931a01"/><lb ed="R093" n="0002b10"/><p xml:id="pX34p0931a0101">二有法无我宗者。此是萨婆多所计。执一切无论 <lb ed="X" n="0931a02"/><lb ed="R093" n="0002b11"/>真假俗有。其体无我者。虽有实体。无能执所执之我。 <lb ed="X" n="0931a03"/><lb ed="R093" n="0002b12"/>如军林等。有体而<anchor xml:id="nkr_note_add_0931a0301" n="0931a0301"/><anchor xml:id="beg0931a0301" n="0931a0301"/>已<anchor xml:id="end0931a0301"/>。实无林名。</p><p xml:id="pX34p0931a0313" cb:place="inline">三法无去来宗者。 <lb ed="X" n="0931a04"/><lb ed="R093" n="0002b13"/>此部执。诸法但有现<anchor xml:id="nkr_note_orig_0931001" n="0931001"/>□。无过去未来。过去<anchor xml:id="nkr_note_add_0931a0401" n="0931a0401"/><anchor xml:id="beg0931a0401" n="0931a0401"/>已<anchor xml:id="end0931a0401"/>谢。未来 <lb ed="X" n="0931a05"/><lb ed="R093" n="0002b14"/>未至。故诸法唯有现在法。此同<anchor xml:id="nkr_note_orig_0931002" n="0931002"/>□乘。</p><p xml:id="pX34p0931a0515" cb:place="inline">四现通假实 <lb ed="X" n="0931a06"/><lb ed="R093" n="0002b15"/>宗者。此部执。现在诸法。通假通实。如诸法在蕴门中。 <lb ed="X" n="0931a07"/><lb ed="R093" n="0002b16"/>即是于假。何故。以积聚義故。所以积假。何以积实。十 <lb ed="X" n="0931a08"/><lb ed="R093" n="0002b17"/>二处十八界等。法体是有。各持自性。非积聚故。如真 <lb ed="X" n="0931a09"/><lb ed="R093" n="0002b18"/>实即法界法处所摄。五蕴门中不能摄故。即知蕴假 <lb ed="X" n="0931a10"/><lb ed="R093" n="0003a01"/>界实。问。数论勝论二种外道。離蕴执我。此部亦言。離 <lb ed="X" n="0931a11"/><lb ed="R093" n="0003a02"/>为无为法。别<anchor xml:id="nkr_note_orig_0931003" n="0931003"/>在于我。名不可说。与彼外道执我。有何 <lb ed="X" n="0931a12"/><lb ed="R093" n="0003a03"/>殊别。</p><p xml:id="pX34p0931a1203" cb:place="inline">解云。外道计执于我離蕴。是于妄我。此部计 <lb ed="X" n="0931a13"/><lb ed="R093" n="0003a04"/>执于我。与彼蕴计。不一不异。亦同大乘说真如为诸 <lb ed="X" n="0931a14"/><lb ed="R093" n="0003a05"/>法自性。不一不异。故此于初宗中说。</p><p xml:id="pX34p0931a1415" cb:place="inline">七勝義皆空 <lb ed="X" n="0931a15"/><lb ed="R093" n="0003a06"/>宗。于一切计不<anchor xml:id="nkr_note_orig_0931004" n="0931004"/>存也。</p><p xml:id="pX34p0931a1509" cb:place="inline">问。此勝<anchor xml:id="nkr_note_orig_0931005" n="0931005"/>若体。殊龙树等宗。何 <lb ed="X" n="0931a16"/><lb ed="R093" n="0003a07"/>以得知。不立法体。彼经自云。无法可说。是名说法。又 <lb ed="X" n="0931a17"/><lb ed="R093" n="0003a08"/>云。无有少法得菩提。中论偈云。若有所得<anchor xml:id="nkr_note_orig_0931006" n="0931006"/>定。应当有 <lb ed="X" n="0931a18"/><lb ed="R093" n="0003a09"/>所空。所空不可得。何况说于空。</p><p xml:id="pX34p0931a1813" cb:place="inline">又云。果为从缘生。 <lb ed="X" n="0931a19"/><lb ed="R093" n="0003a10"/>为从非缘生。是缘为有果。是缘为无果。果<anchor xml:id="nkr_note_orig_0931007" n="0931007"/>既于缘中。 <lb ed="X" n="0931a20"/><lb ed="R093" n="0003a11"/>有无俱不可。先无<anchor xml:id="nkr_note_orig_0931008" n="0931008"/>義谁缘。先有何用缘。故此论经。一 <lb ed="X" n="0931a21"/><lb ed="R093" n="0003a12"/>法不<anchor xml:id="nkr_note_orig_0931009" n="0931009"/>立<note place="inline">云云</note>。</p><p xml:id="pX34p0931a2106" cb:place="inline">问。准花严经。<persName>如来</persName><anchor xml:id="nkr_note_orig_0931010" n="0931010"/>以一语言中。演说 <lb ed="X" n="0931a22"/><lb ed="R093" n="0003a13"/>无边契经海。维摩云。<persName>佛</persName>以一音演说法。众生随类各 <lb ed="X" n="0931a23"/><lb ed="R093" n="0003a14"/>得解。何故<anchor xml:id="nkr_note_orig_0931011" n="0931011"/>□来诸宗。幷多不同。</p><p xml:id="pX34p0931a2313" cb:place="inline">解云。若摄教归理。 <lb ed="X" n="0931a24"/><lb ed="R093" n="0003a15"/>但一味宗。将教就機。随解各别。故诸宗起。道理不违。</p> <pb ed="X" xml:id="X34.0639.0931b" n="0931b"/> <lb ed="X" n="0931b01"/><lb ed="R093" n="0003a16"/><p xml:id="pX34p0931b0101">又上来所说大小诸宗。文句浩浣。未知此经何宗所 <lb ed="X" n="0931b02"/><lb ed="R093" n="0003a17"/>收。总束为四句。一内道外道宗。内即三乘<persName>佛</persName>教。外即 <lb ed="X" n="0931b03"/><lb ed="R093" n="0003a18"/>九十六种外道。二大乘小乘宗。三中道边道宗。四空 <lb ed="X" n="0931b04"/><lb ed="R093" n="0003b01"/>教有教宗。此经中道宗摄。亦是大乘宗收。又有三宗。 <lb ed="X" n="0931b05"/><lb ed="R093" n="0003b02"/>一有法有我宗。此是外道有法我执。二有法无我宗。 <lb ed="X" n="0931b06"/><lb ed="R093" n="0003b03"/>此是诸小乘人。断人执故。三无法无我。此是大乘。证 <lb ed="X" n="0931b07"/><lb ed="R093" n="0003b04"/>二空<anchor xml:id="nkr_note_orig_0931012" n="0931012"/>法故。此经即是第三宗所摄。</p><p xml:id="pX34p0931b0714" cb:place="inline">又有三宗。一病 <lb ed="X" n="0931b08"/><lb ed="R093" n="0003b05"/>别宗<note place="inline">亦名贤宗</note>。即随众生根機而说。如对多贪众生 <lb ed="X" n="0931b09"/><lb ed="R093" n="0003b06"/>说不净观。多痴众生教界分别观。多嗔者教慈悲观。</p> <lb ed="X" n="0931b10"/><lb ed="R093" n="0003b07"/><p xml:id="pX34p0931b1001">二时分时宗。如为不定性人。初四谛法轮。阿含经 <lb ed="X" n="0931b11"/><lb ed="R093" n="0003b08"/>等。即有教时。第二为说般若等。即空教时。第三说法 <lb ed="X" n="0931b12"/><lb ed="R093" n="0003b09"/>花涅槃等。名中道时。此法花经。即第三中道时也。</p> <lb ed="X" n="0931b13"/><lb ed="R093" n="0003b10"/><p xml:id="pX34p0931b1301">三部别宗者。即如维摩等经。一向说不思议。般若部 <lb ed="X" n="0931b14"/><lb ed="R093" n="0003b11"/>中。以无相为宗。涅槃经中。以<persName>佛</persName>性为宗。此经之中。唯 <lb ed="X" n="0931b15"/><lb ed="R093" n="0003b12"/>一乘道理。即以此为宗。故下云。今此经中。唯说一乘 <lb ed="X" n="0931b16"/><lb ed="R093" n="0003b13"/>故。诸经各各明其一宗。故名部别宗。</p><p xml:id="pX34p0931b1615" cb:place="inline">又有三宗。即 <lb ed="X" n="0931b17"/><lb ed="R093" n="0003b14"/>三法印。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0931013" n="0931013"/>一有为法印。即初<anchor xml:id="nkr_note_orig_0931014" n="0931014"/>□有宗。二无为法印。即说 <lb ed="X" n="0931b18"/><lb ed="R093" n="0003b15"/><anchor xml:id="nkr_note_orig_0931015" n="0931015"/>医宗。三二法通修印。即说中道宗。此经即是二法通 <lb ed="X" n="0931b19"/><lb ed="R093" n="0003b16"/>修中道宗也。亦可唯有一宗。即章引花严经等文是。</p> <lb ed="X" n="0931b20"/><lb ed="R093" n="0003b17"/><p xml:id="pX34p0931b2001">如摩尼天鼓无思成<anchor xml:id="nkr_note_orig_0931016" n="0931016"/>自成事者。如意之珠。无心出物。 <lb ed="X" n="0931b21"/><lb ed="R093" n="0003b18"/>众生业命感者。唤取珠<anchor xml:id="nkr_note_orig_0931017" n="0931017"/>实。自然而出。然其所<anchor xml:id="nkr_note_orig_0931018" n="0931018"/>言皆出 <lb ed="X" n="0931b22"/><lb ed="R093" n="0004a01"/>人心。珠性如故。更无分别。天鼓者。帝释感此天鼓。若 <lb ed="X" n="0931b23"/><lb ed="R093" n="0004a02"/>放逸令不放逸。不放逸者令进修故。修罗军<anchor xml:id="nkr_note_orig_0931019" n="0931019"/>至。若来。 <lb ed="X" n="0931b24"/><lb ed="R093" n="0004a03"/>即言怨来。军马。若去。即言怨散。故知法之本质。如鼓 <pb ed="X" xml:id="X34.0639.0931c" n="0931c"/> <lb ed="X" n="0931c01"/><lb ed="R093" n="0004a04"/>如珠。无心分别。随众生機利钝浅深大小。各得利益。 <lb ed="X" n="0931c02"/><lb ed="R093" n="0004a05"/>故云无思成于自事。</p> <lb ed="X" n="0931c03"/><lb ed="R093" n="0004a06"/><p xml:id="pX34p0931c0301">问。经宗如此。未知此天亲法花论。何宗所收。</p><p xml:id="pX34p0931c0318" cb:place="inline">准经 <lb ed="X" n="0931c04"/><lb ed="R093" n="0004a07"/>释宗。随经所摄。然论复有四种。一释文论。如十地<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0931c05"/><lb ed="R093" n="0004a08"/>地。及智度<anchor xml:id="nkr_note_orig_0931020" n="0931020"/>等中论。各释其本文。从头至尾。如疏无异。 <lb ed="X" n="0931c06"/><lb ed="R093" n="0004a09"/>十地论释十地经。<persName>佛</persName>地论释<persName>佛</persName>地经。智论释大品经。</p> <lb ed="X" n="0931c07"/><lb ed="R093" n="0004a10"/><p xml:id="pX34p0931c0701">二集義论。如瑜伽唯识对法论等。集诸经法<anchor xml:id="nkr_note_orig_0931021" n="0931021"/>一名 <lb ed="X" n="0931c08"/><lb ed="R093" n="0004a11"/>数。抉择義理。不但一经。</p><p xml:id="pX34p0931c0810" cb:place="inline">三遣执论。即中百十二门 <lb ed="X" n="0931c09"/><lb ed="R093" n="0004a12"/>等。破彼有执。不存法体故。</p><p xml:id="pX34p0931c0911" cb:place="inline">四释宗论。如无著天亲。 <lb ed="X" n="0931c10"/><lb ed="R093" n="0004a13"/>造金刚般若法花论等。但释经之要文。不廣陈其法 <lb ed="X" n="0931c11"/><lb ed="R093" n="0004a14"/>相。亦不次第释经本文。但就要节出经宗旨。不同中 <lb ed="X" n="0931c12"/><lb ed="R093" n="0004a15"/>论等破相释文。论其法相。此法花经。既以一乘为宗。 <lb ed="X" n="0931c13"/><lb ed="R093" n="0004a16"/>论亦随经一乘宗也。</p> <lb ed="X" n="0931c14"/><lb ed="R093" n="0004a17"/><p xml:id="pX34p0931c1401">宗旨者。宗归一实之体。旨破二乘之权。</p><p xml:id="pX34p0931c1416" cb:place="inline">半满二教 <lb ed="X" n="0931c15"/><lb ed="R093" n="0004a18"/><anchor xml:id="nkr_note_orig_0931022" n="0931022"/>宗所收者。若准正宗。是满教宗所收。流通分中。有获 <lb ed="X" n="0931c16"/><lb ed="R093" n="0004b01"/>小乘预流果者。亦是半教所摄。唯是渐教。还是大渐 <lb ed="X" n="0931c17"/><lb ed="R093" n="0004b02"/>满教所收。毕竟合归大乘教故。</p><p xml:id="pX34p0931c1713" cb:place="inline">生法二空者。生空 <lb ed="X" n="0931c18"/><lb ed="R093" n="0004b03"/>理智。即羊<anchor xml:id="nkr_note_orig_0931023" n="0931023"/>粗化城。二空理智。牛车<anchor xml:id="nkr_note_orig_0931024" n="0931024"/>实所。此经通二空 <pb ed="X" xml:id="X34.0639.0932a" n="0932a"/> <lb ed="X" n="0932a01"/><lb ed="R093" n="0004b04"/>所摄。</p><p xml:id="pX34p0932a0103" cb:place="inline">世俗勝義者。世俗为说喩。勝義正说一乘也。</p> <lb ed="X" n="0932a02"/><lb ed="R093" n="0004b05"/><p xml:id="pX34p0932a0201">有作无作者。有作四圣谛法。无作四圣谛法。此经 <lb ed="X" n="0932a03"/><lb ed="R093" n="0004b06"/>总贯两门。</p> <lb ed="X" n="0932a04"/><lb ed="R093" n="0004b07"/><p xml:id="pX34p0932a0401">疏云。虽知通旨<anchor xml:id="nkr_note_orig_0932001" n="0932001"/>下者。谓虽通取经文分为顿渐。若论 <lb ed="X" n="0932a05"/><lb ed="R093" n="0004b08"/>经意。唯以一乘顿教为宗。可知。</p> <lb ed="X" n="0932a06"/><lb ed="R093" n="0004b09"/><p xml:id="pX34p0932a0601"><anchor xml:id="nkr_note_orig_0932002" n="0932002"/>解经品得名门中。分为二義。一解经之总名。二释品 <lb ed="X" n="0932a07"/><lb ed="R093" n="0004b10"/>之别号。即疏列品名<anchor xml:id="nkr_note_orig_0932003" n="0932003"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0932003" n="0932003"/>也後文是也。就总名中。复分为 <lb ed="X" n="0932a08"/><lb ed="R093" n="0004b11"/>三。一释立名之所由。二出妙法之体性。疏云然此经 <lb ed="X" n="0932a09"/><lb ed="R093" n="0004b12"/>中鹙子三请等文是。三六释训名。疏云即是妙是莲 <lb ed="X" n="0932a10"/><lb ed="R093" n="0004b13"/>之花下文是。今初释名之所由者。梵言萨达摩奔荼 <lb ed="X" n="0932a11"/><lb ed="R093" n="0004b14"/>利迦素呾览。尼<g ref="#CB02244">泼</g>陀般利<g ref="#CB02244">泼</g>多。达摩法也。字是会意 <lb ed="X" n="0932a12"/><lb ed="R093" n="0004b15"/>之字。则名为法。能去尘故。称为法也。萨者妙義。晋朝 <lb ed="X" n="0932a13"/><lb ed="R093" n="0004b16"/><name role="" type="person">竺法护</name>三藏。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0932004" n="0932004"/>释为正法花者。義虽不失。理稍不切。将 <lb ed="X" n="0932a14"/><lb ed="R093" n="0004b17"/>正比妙。不如于妙。彼人意云。昔二乘之教。是权方便。 <lb ed="X" n="0932a15"/><lb ed="R093" n="0004b18"/>名之为邪。今说一乘。方名真实。故言为正。</p> <lb ed="X" n="0932a16"/><lb ed="R093" n="0005a01"/><p xml:id="pX34p0932a1601">又问。昔日二乘教理行果。亦是无漏出世之因。那得 <lb ed="X" n="0932a17"/><lb ed="R093" n="0005a02"/>是邪。答。若以二乘望彼外道。亦名为正。若望一乘。二 <lb ed="X" n="0932a18"/><lb ed="R093" n="0005a03"/>乘还是于邪。今言邪者。非是邪见之邪。但非究竟。故 <lb ed="X" n="0932a19"/><lb ed="R093" n="0005a04"/>名为邪。如般若经观三十二相中。若以色见我。乃至 <lb ed="X" n="0932a20"/><lb ed="R093" n="0005a05"/>不能见<persName>如来</persName>。唯以法身为正。观彼化身为邪。若望凡 <lb ed="X" n="0932a21"/><lb ed="R093" n="0005a06"/>夫。即正身也。此中言正法者。義亦同此。正者真也。正 <lb ed="X" n="0932a22"/><lb ed="R093" n="0005a07"/>真之法。望彼二乘。二乘之法假而非真。故称正法也。 <lb ed="X" n="0932a23"/><lb ed="R093" n="0005a08"/>若秦主姚兴时。罗什三藏。翻为妙者。昔日二乘权教 <lb ed="X" n="0932a24"/><lb ed="R093" n="0005a09"/>是粗。今说一乘实。为对昔粗。故翻为妙。若言正法者。 <pb ed="X" xml:id="X34.0639.0932b" n="0932b"/> <lb ed="X" n="0932b01"/><lb ed="R093" n="0005a10"/>二乘<persName>佛</persName>法。皆名正法。此语稍宽。不同于妙。今言妙法 <lb ed="X" n="0932b02"/><lb ed="R093" n="0005a11"/>摄于正。何以得知。下经文中无正文故。若云妙法。含 <lb ed="X" n="0932b03"/><lb ed="R093" n="0005a12"/>众義故。所谓微妙殊妙。勝妙美妙。深妙巧妙。言妙要 <lb ed="X" n="0932b04"/><lb ed="R093" n="0005a13"/>妙。故下经文。<persName>佛</persName>坐道场所得妙法。又云。本从无数<persName>佛</persName>。 <lb ed="X" n="0932b05"/><lb ed="R093" n="0005a14"/>具足行诸道。甚深微妙法。又云。此法妙难思。又云。如 <lb ed="X" n="0932b06"/><lb ed="R093" n="0005a15"/>是妙法。诸<persName>佛</persName><persName>如来</persName>时乃说之。又我所得智慧。微妙最 <lb ed="X" n="0932b07"/><lb ed="R093" n="0005a16"/>第一。又舍利赞<persName>佛</persName>所说法。称赞所行道。智慧甚微妙 <lb ed="X" n="0932b08"/><lb ed="R093" n="0005a17"/>等。若正法花。舍利赞中。应言甚深微正。非直语非便 <lb ed="X" n="0932b09"/><lb ed="R093" n="0005a18"/>稳。義亦非切。今言妙者。犹如巧人。如世工匠能<g ref="#CB16487">尽</g>书 <lb ed="X" n="0932b10"/><lb ed="R093" n="0005b01"/>等。诸人解<g ref="#CB16487">尽</g>。犹如于正。若言巧手。犹如于妙<anchor xml:id="nkr_note_orig_0932005" n="0932005"/>手。解中 <lb ed="X" n="0932b11"/><lb ed="R093" n="0005b02"/>有巧。巧通于解。正中有<anchor xml:id="nkr_note_orig_0932006" n="0932006"/>妙。通于正。由此妙法之言。唯 <lb ed="X" n="0932b12"/><lb ed="R093" n="0005b03"/>归大乘真正之法。故言妙法。</p> <lb ed="X" n="0932b13"/><lb ed="R093" n="0005b04"/><p xml:id="pX34p0932b1301">问。诸<persName>佛</persName><anchor xml:id="nkr_note_orig_0932007" n="0932007"/>生意。归一乘真理。其证真理。必无分别之智。 <lb ed="X" n="0932b14"/><lb ed="R093" n="0005b05"/>理智皆然。是一乘究竟之法。故下经文。如三世诸<persName>佛</persName>。 <lb ed="X" n="0932b15"/><lb ed="R093" n="0005b06"/>说法之仪式。我今亦如是。说无分别法。今者<persName>世尊</persName>何 <lb ed="X" n="0932b16"/><lb ed="R093" n="0005b07"/>须廣立题目。答。诸<persName>佛</persName>说法。化生破病。有其二种。一即 <lb ed="X" n="0932b17"/><lb ed="R093" n="0005b08"/>违破。二顺破。违破者。如说无常苦空无我不净。破众 <lb ed="X" n="0932b18"/><lb ed="R093" n="0005b09"/>生执世俗五蕴。为常乐我净等。此违邪教。不妨正教 <lb ed="X" n="0932b19"/><lb ed="R093" n="0005b10"/>也。顺破者。亦如世间以声止声。如众人闹。出一声语 <lb ed="X" n="0932b20"/><lb ed="R093" n="0005b11"/>令莫语。此即以声止声。今立经题目。即以此正<anchor xml:id="nkr_note_orig_0932008" n="0932008"/>彼邪 <lb ed="X" n="0932b21"/><lb ed="R093" n="0005b12"/>言。亦以言止言。又以众生贪欲五蕴五尘境界故。所 <lb ed="X" n="0932b22"/><lb ed="R093" n="0005b13"/>以<persName>如来</persName>立教化之。令彼众生贪欲无上正真<persName>佛</persName>果。如 <lb ed="X" n="0932b23"/><lb ed="R093" n="0005b14"/>对法论云。为贪净土者。称赞<anchor xml:id="nkr_note_orig_0932009" n="0932009"/>净富贵果报。究竟而言。 <lb ed="X" n="0932b24"/><lb ed="R093" n="0005b15"/>证无分别。得意忘言。得鱼忘<anchor xml:id="nkr_note_orig_0932010" n="0932010"/>诠。得兔忘蹄。方合中道。 <pb ed="X" xml:id="X34.0639.0932c" n="0932c"/> <lb ed="X" n="0932c01"/><lb ed="R093" n="0005b16"/>故知取鱼兔。必藉筌罤。求妙旨须于教法。若无能诠 <lb ed="X" n="0932c02"/><lb ed="R093" n="0005b17"/>之教。理義无由得现。由此大乘经中。受持一四句偈。 <lb ed="X" n="0932c03"/><lb ed="R093" n="0005b18"/>勝过财命佈施。是故经初须立题目。今言妙法莲花 <lb ed="X" n="0932c04"/><lb ed="R093" n="0006a01"/>经者。若准具足翻之。应言妙法白莲花经。准梵本合 <lb ed="X" n="0932c05"/><lb ed="R093" n="0006a02"/>置白字。</p><p xml:id="pX34p0932c0504" cb:place="inline">今言。此未必然。西方唤白莲花。直云奔荼 <lb ed="X" n="0932c06"/><lb ed="R093" n="0006a03"/>利迦。无劳更须白字。所以此经取白花为喩者。白花 <lb ed="X" n="0932c07"/><lb ed="R093" n="0006a04"/>是众色之本。靑黄紫绿色等。皆依白上而染。表此一 <lb ed="X" n="0932c08"/><lb ed="R093" n="0006a05"/>乘之法。是众乘之根本。皆由一乘故生。初根本教。既 <lb ed="X" n="0932c09"/><lb ed="R093" n="0006a06"/>是一乘白净。<anchor xml:id="nkr_note_add_0932c0901" n="0932c0901"/><anchor xml:id="beg0932c0901" n="0932c0901"/>已<anchor xml:id="end0932c0901"/><anchor xml:id="nkr_note_orig_0932011" n="0932011"/>便随機说法。即有三乘五乘。犹如白 <lb ed="X" n="0932c10"/><lb ed="R093" n="0006a07"/>物染为诸色也。亦如世间婴孩之时。唯著白色。及其 <lb ed="X" n="0932c11"/><lb ed="R093" n="0006a08"/>长大。绮饰廣罗。及其年老。还须白色。如此之事。世皆 <lb ed="X" n="0932c12"/><lb ed="R093" n="0006a09"/>共知。故此经中以白为喩。又如世人种种浮言。未申 <lb ed="X" n="0932c13"/><lb ed="R093" n="0006a10"/>实理。彼言归实。还云某甲素心而言。此事如此。其素 <lb ed="X" n="0932c14"/><lb ed="R093" n="0006a11"/>心者。亦实语之根本也。今以白为喩。亦是众法之根 <lb ed="X" n="0932c15"/><lb ed="R093" n="0006a12"/>本。不但取白莲花以喩斯教。上下经文。则此七白。表 <lb ed="X" n="0932c16"/><lb ed="R093" n="0006a13"/>一乘为众乘之本。所谓白莲花。二白毫相光。三驾以 <lb ed="X" n="0932c17"/><lb ed="R093" n="0006a14"/>白牛。四覆以白<g ref="#CB00626">氎</g>。五手执白拂。六妙音菩萨乘白莲 <lb ed="X" n="0932c18"/><lb ed="R093" n="0006a15"/>花。白银为葉。七普贤菩萨乘白象。劝发持经。此七白 <lb ed="X" n="0932c19"/><lb ed="R093" n="0006a16"/><anchor xml:id="nkr_note_orig_0932012" n="0932012"/>莲。皆喩一乘。</p><p xml:id="pX34p0932c1906" cb:place="inline">西域传云。<persName>佛</persName>之常相。既紫磨金色。灵 <lb ed="X" n="0932c20"/><lb ed="R093" n="0006a17"/>山说法花经。变为白银之色。有所以矣。</p> <lb ed="X" n="0932c21"/><lb ed="R093" n="0006a18"/><p xml:id="pX34p0932c2101">素呾览者。旧修多罗。敌对相翻。应为线也。何以知之。 <lb ed="X" n="0932c22"/><lb ed="R093" n="0006b01"/>故摄论第一。征其教体。缉缀贯穿以为其性。故知是 <lb ed="X" n="0932c23"/><lb ed="R093" n="0006b02"/>线。杂心论云。经有五義。一曰<anchor xml:id="nkr_note_orig_0932013" n="0932013"/>归泉。二称绳墨。三出生。 <lb ed="X" n="0932c24"/><lb ed="R093" n="0006b03"/>四显示。五结鬘。如线贯花。可为鬘也。準此论解。亦有 <pb ed="X" xml:id="X34.0639.0933a" n="0933a"/> <lb ed="X" n="0933a01"/><lb ed="R093" n="0006b04"/>线義。翻译之家。随方生善。故翻为经。与彼线義不乖 <lb ed="X" n="0933a02"/><lb ed="R093" n="0006b05"/>背。为此汉部先有九经五经。论君臣之道。父子之礼 <lb ed="X" n="0933a03"/><lb ed="R093" n="0006b06"/>等。故类此经。以线为经。经者经纬。如世绫绮。竖者为 <lb ed="X" n="0933a04"/><lb ed="R093" n="0006b07"/>经。横者为纬。经纬如法。乃成<anchor xml:id="nkr_note_orig_0933001" n="0933001"/>匹丈。可任受用。今以三 <lb ed="X" n="0933a05"/><lb ed="R093" n="0006b08"/>乘圣教。以立为经。众生心识智慧听闻。次第编比。犹 <lb ed="X" n="0933a06"/><lb ed="R093" n="0006b09"/>如于纬。经纬具足。乃证道圆。智理分明。方任受用也。</p> <lb ed="X" n="0933a07"/><lb ed="R093" n="0006b10"/><p xml:id="pX34p0933a0701"><anchor xml:id="nkr_note_orig_0933002" n="0933002"/>俱释。经者常也法也。法谓君臣父子之道。常谓百 <lb ed="X" n="0933a08"/><lb ed="R093" n="0006b11"/>王不易。今此圣教之中。廣说三宝境界四谛因缘三 <lb ed="X" n="0933a09"/><lb ed="R093" n="0006b12"/>乘之理。義同彼義。三世诸<persName>佛</persName>所说之法。皆无乖捔。同 <lb ed="X" n="0933a10"/><lb ed="R093" n="0006b13"/>彼常義。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0933003" n="0933003"/>莊子亦云。述而不作。信而好古。窃比于我老 <lb ed="X" n="0933a11"/><lb ed="R093" n="0006b14"/>彭。即说常行<anchor xml:id="nkr_note_orig_0933004" n="0933004"/>道之也。</p><p xml:id="pX34p0933a1109" cb:place="inline">今翻为经者。即准杂心五義。 <lb ed="X" n="0933a12"/><lb ed="R093" n="0006b15"/>涌泉注而无竭故。此義可以目常称。绳墨即楷定邪 <lb ed="X" n="0933a13"/><lb ed="R093" n="0006b16"/>故。兹理正当其法。準此论解。亦有经義。翻以为经。義 <lb ed="X" n="0933a14"/><lb ed="R093" n="0006b17"/>无乖背<note place="inline">云云</note>。</p> <lb ed="X" n="0933a15"/><lb ed="R093" n="0006b18"/><p xml:id="pX34p0933a1501">尼陀那者。此云序。即由序也。钵利<g ref="#CB02494">跋</g>多。此译为品。是 <lb ed="X" n="0933a16"/><lb ed="R093" n="0007a01"/>转次義。故为品也。如世俗中。立于篇章也。此言品者。 <lb ed="X" n="0933a17"/><lb ed="R093" n="0007a02"/>是转次義类義。如世兄弟尊卑虽殊。转次类故。分别 <lb ed="X" n="0933a18"/><lb ed="R093" n="0007a03"/>为行伍。纵有姊妹父母子虽同。男女不品。故别行伍。 <lb ed="X" n="0933a19"/><lb ed="R093" n="0007a04"/>品云義。理義于此。故称品也。</p> <lb ed="X" n="0933a20"/><lb ed="R093" n="0007a05"/><p xml:id="pX34p0933a2001">问。诸经题目。或存梵言。何故此经独翻为汉。如陀罗 <lb ed="X" n="0933a21"/><lb ed="R093" n="0007a06"/>尼经。具留梵语。金刚般若经。半存梵语。半置汉言。金 <lb ed="X" n="0933a22"/><lb ed="R093" n="0007a07"/>刚即是汉音。般若列梵。何故此经题目。总翻为汉言。</p> <lb ed="X" n="0933a23"/><lb ed="R093" n="0007a08"/><p xml:id="pX34p0933a2301">解云。翻译之家。看文義势。随方生善。事理不乖。语 <lb ed="X" n="0933a24"/><lb ed="R093" n="0007a09"/>兼稳便。或存梵言。或存汉语。此亦无定。如称<persName>佛陀</persName>。<persName>佛</persName> <pb ed="X" xml:id="X34.0639.0933b" n="0933b"/> <lb ed="X" n="0933b01"/><lb ed="R093" n="0007a10"/>尊言为搮首。唯存梵音。不翻为汉语者。意存生善。随 <lb ed="X" n="0933b02"/><lb ed="R093" n="0007a11"/>众生機。诸经题目。定亦如此。</p> <lb ed="X" n="0933b03"/><lb ed="R093" n="0007a12"/><p xml:id="pX34p0933b0301">问。何故不取馀花为喩。唯取白莲花。</p><p xml:id="pX34p0933b0315" cb:place="inline">答。有五義勝 <lb ed="X" n="0933b04"/><lb ed="R093" n="0007a13"/>故。所以偏取。一不離水義。莲花本在淤泥。不为淤泥 <lb ed="X" n="0933b05"/><lb ed="R093" n="0007a14"/>之所染臭。表菩萨虽处生死淤泥。不被生死熏染。二 <lb ed="X" n="0933b06"/><lb ed="R093" n="0007a15"/>不被湿義。莲花虽在水中。不为水之所湿。表菩萨虽 <lb ed="X" n="0933b07"/><lb ed="R093" n="0007a16"/>在生死。及与二乘浊水。不为凡夫二乘浊水所湿。三 <lb ed="X" n="0933b08"/><lb ed="R093" n="0007a17"/>日出即开。日没即合。表众生根熟。<persName>世尊</persName>出世为说此 <lb ed="X" n="0933b09"/><lb ed="R093" n="0007a18"/>经。众生不熟。即不为说。故下经云。我寧不说法。疾入 <lb ed="X" n="0933b10"/><lb ed="R093" n="0007b01"/>涅槃。四诸<persName>佛</persName>菩萨所乘。梵网经云。我今卢舍那等。乃 <lb ed="X" n="0933b11"/><lb ed="R093" n="0007b02"/>至周迊千花上。复现千释迦。五不著狂花義。莲若著 <lb ed="X" n="0933b12"/><lb ed="R093" n="0007b03"/>花。必须结子。表众生未闻此经。不得成<persName>佛</persName>。若闻。定得 <lb ed="X" n="0933b13"/><lb ed="R093" n="0007b04"/>成<persName>佛</persName>。故下经云。若众生于此经中。生一念随喜心者。 <lb ed="X" n="0933b14"/><lb ed="R093" n="0007b05"/>我皆与授菩提记等。馀花无此德。所以不取为喩。故 <lb ed="X" n="0933b15"/><lb ed="R093" n="0007b06"/>大集经。有法莲花。慈悲为茎等。故知诸经皆取为喩。</p> <lb ed="X" n="0933b16"/><lb ed="R093" n="0007b07"/><p xml:id="pX34p0933b1601">问。此一乘妙法。既是出世之深理。何故取世间莲花。 <lb ed="X" n="0933b17"/><lb ed="R093" n="0007b08"/>为喩此法。</p><p xml:id="pX34p0933b1705" cb:place="inline">解。其莲花非是稀奇。亦非贵宝。但为出 <lb ed="X" n="0933b18"/><lb ed="R093" n="0007b09"/>水开敷等義。用为殊勝。同彼妙之功能。故取为喩。且 <lb ed="X" n="0933b19"/><lb ed="R093" n="0007b10"/>如莲花喩有五義。同一乘法。一生在淤泥浊水之中。 <lb ed="X" n="0933b20"/><lb ed="R093" n="0007b11"/>不離浊水有此花。喩大乘性人。大悲普等。常度众生。 <lb ed="X" n="0933b21"/><lb ed="R093" n="0007b12"/>恒在生死。不離生死淤泥。二亦化二乘離其浊水。二 <lb ed="X" n="0933b22"/><lb ed="R093" n="0007b13"/>乘著于水。喩彼一乘智慧圆满。虽处世间。不被生死 <lb ed="X" n="0933b23"/><lb ed="R093" n="0007b14"/>之所染。故维摩经云。不著世间如莲花。常善入于空 <lb ed="X" n="0933b24"/><lb ed="R093" n="0007b15"/>寂行。不著水。此之二義。异凡夫不著水。异二乘不著 <pb ed="X" xml:id="X34.0639.0933c" n="0933c"/> <lb ed="X" n="0933c01"/><lb ed="R093" n="0007b16"/>生死。即是住涅槃也。三诸<persName>佛</persName>菩萨化身。皆坐此花。为 <lb ed="X" n="0933c02"/><lb ed="R093" n="0007b17"/>有所表。不染世间。如花不湿。故涅槃经云。处世界如 <lb ed="X" n="0933c03"/><lb ed="R093" n="0007b18"/>莲花不著水等。又法花论。令诸声闻。得入<persName>如来</persName>大众 <lb ed="X" n="0933c04"/><lb ed="R093" n="0008a01"/>中坐。闻说无上甚深境界。如诸菩萨坐莲花上。四此 <lb ed="X" n="0933c05"/><lb ed="R093" n="0008a02"/>花开合随日舒捲。日出便开。日没便合。喩斯妙法。众 <lb ed="X" n="0933c06"/><lb ed="R093" n="0008a03"/>生智慧日光若舒。此法乃开。若智慧隐而不发心。此 <lb ed="X" n="0933c07"/><lb ed="R093" n="0008a04"/>法不说。五一切诸花皆有狂花。开花虽众。结实有稀。 <lb ed="X" n="0933c08"/><lb ed="R093" n="0008a05"/>此之莲花。若无不生。若有必皆结实。定无狂花。不同 <lb ed="X" n="0933c09"/><lb ed="R093" n="0008a06"/>馀花。喩一切众生。不闻此经。莫知成<persName>佛</persName>。闻此经乃至 <lb ed="X" n="0933c10"/><lb ed="R093" n="0008a07"/>一念。必证菩提。定无差<anchor xml:id="nkr_note_orig_0933005" n="0933005"/>故舛经云。闻我所说成<persName>佛</persName>无 <lb ed="X" n="0933c11"/><lb ed="R093" n="0008a08"/>疑等。又法师品中。四众八部三乘之人。若<persName>佛</persName>在世。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0933006" n="0933006"/>纵 <lb ed="X" n="0933c12"/><lb ed="R093" n="0008a09"/>灭度後。闻经随喜乃至一念。我皆与记当得菩提。喩 <lb ed="X" n="0933c13"/><lb ed="R093" n="0008a10"/>由五義。故取此花。以况妙法<note place="inline">云云</note>。</p> <lb ed="X" n="0933c14"/><lb ed="R093" n="0008a11"/><p xml:id="pX34p0933c1401">言出妙法体者。题初既云妙法。未知经中以何为其 <lb ed="X" n="0933c15"/><lb ed="R093" n="0008a12"/>妙法体性。然名義互为客。必须相称呼。即表義理相 <lb ed="X" n="0933c16"/><lb ed="R093" n="0008a13"/>当。即须名有目義之自性。義有当名之实。故性出其 <lb ed="X" n="0933c17"/><lb ed="R093" n="0008a14"/>体性。释此经题。疏云因果理智以为体者。有因果理。 <lb ed="X" n="0933c18"/><lb ed="R093" n="0008a15"/>且因理智者。初地<anchor xml:id="nkr_note_add_0933c1801" n="0933c1801"/><anchor xml:id="beg0933c1801" n="0933c1801"/>已<anchor xml:id="end0933c1801"/>去。二空理智。故论云。令证不退 <lb ed="X" n="0933c19"/><lb ed="R093" n="0008a16"/>地。配属初地。证不退地故。修于种智。观于真理。为因 <lb ed="X" n="0933c20"/><lb ed="R093" n="0008a17"/>妙法。果理智者。菩<anchor xml:id="nkr_note_orig_0933007" n="0933007"/>提法报二身。菩提报身是果智。涅 <lb ed="X" n="0933c21"/><lb ed="R093" n="0008a18"/>槃法身是果理。何以得知因果理智为妙法体。下文 <lb ed="X" n="0933c22"/><lb ed="R093" n="0008b01"/>云。大事因缘故出现于世。一大事者。即开示悟入<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0933c23"/><lb ed="R093" n="0008b02"/>之知见。知见性为理。知见相为智。性相合说。故下经 <lb ed="X" n="0933c24"/><lb ed="R093" n="0008b03"/>文。总称知见<note place="inline">云云</note>。</p> <pb ed="X" xml:id="X34.0639.0934a" n="0934a"/> <lb ed="X" n="0934a01"/><lb ed="R093" n="0008b04"/><p xml:id="pX34p0934a0101">疏云。是此二因者。谓入<persName>佛</persName>知见。是菩提涅槃之因。二 <lb ed="X" n="0934a02"/><lb ed="R093" n="0008b05"/>者。即菩提涅槃也。</p><p xml:id="pX34p0934a0208" cb:place="inline">问。开等三。经文及论。皆具有三。 <lb ed="X" n="0934a03"/><lb ed="R093" n="0008b06"/>何故疏中。唯言二因。解云。开即总标法报二身。示即 <lb ed="X" n="0934a04"/><lb ed="R093" n="0008b07"/>别示法身。悟即令悟报身。标经有三。总别而言。唯只 <lb ed="X" n="0934a05"/><lb ed="R093" n="0008b08"/>二果。入因中修智果满。是菩提。因中修理观果满。是 <lb ed="X" n="0934a06"/><lb ed="R093" n="0008b09"/>涅槃。故言是此二因。不但初周法说之中。偏明因果 <lb ed="X" n="0934a07"/><lb ed="R093" n="0008b10"/>理智为妙法体。第二周中。亦以因智为妙法体。即牛 <lb ed="X" n="0934a08"/><lb ed="R093" n="0008b11"/>车是。第三周中。以果理为妙法体。即宝所是。故此疏 <lb ed="X" n="0934a09"/><lb ed="R093" n="0008b12"/>中。总束意言。因果理智为妙法体。</p> <lb ed="X" n="0934a10"/><lb ed="R093" n="0008b13"/><p xml:id="pX34p0934a1001">疏云。与辨中边论三种无上不相违。此疏主意言。开 <lb ed="X" n="0934a11"/><lb ed="R093" n="0008b14"/>示悟入義。同辨中边三种无上。一所缘。十二种所缘。 <lb ed="X" n="0934a12"/><lb ed="R093" n="0008b15"/>谓教理也。二正行。即六种正行。是其行也。三修证。谓 <lb ed="X" n="0934a13"/><lb ed="R093" n="0008b16"/>十种修证。是其果也。準此疏家。合有问言。开示悟入 <lb ed="X" n="0934a14"/><lb ed="R093" n="0008b17"/>既以为体性。未知亦以教理为体性不。答言。如中边 <lb ed="X" n="0934a15"/><lb ed="R093" n="0008b18"/>论。亦通教理行果为妙法体。故下经云。开方便门。即 <lb ed="X" n="0934a16"/><lb ed="R093" n="0009a01"/>教。示真实相。即理。悟即果。入即因。故知开等四。通教 <lb ed="X" n="0934a17"/><lb ed="R093" n="0009a02"/>理行果。故言与中边论亦不相违。</p> <lb ed="X" n="0934a18"/><lb ed="R093" n="0009a03"/><p xml:id="pX34p0934a1801">疏云。能诠之教名权方便者。何故有此文来。此应合 <lb ed="X" n="0934a19"/><lb ed="R093" n="0009a04"/>为问词。所言妙法体性。唯取行果智慧。既通能诠所 <lb ed="X" n="0934a20"/><lb ed="R093" n="0009a05"/>诠。何故不取智慧教门能诠之教。为妙法体邪。</p><p xml:id="pX34p0934a2019" cb:place="inline">答。 <lb ed="X" n="0934a21"/><lb ed="R093" n="0009a06"/>疏意取所诠智慧为乘体者。欲令一乘之人。因中观 <lb ed="X" n="0934a22"/><lb ed="R093" n="0009a07"/>彼智性。勤修善根。令至<persName>佛</persName>果。其能诠教。非是智慧之 <lb ed="X" n="0934a23"/><lb ed="R093" n="0009a08"/>体。故不取之。</p><p xml:id="pX34p0934a2306" cb:place="inline">又问。小乘非究竟。容可是于权。一乘 <lb ed="X" n="0934a24"/><lb ed="R093" n="0009a09"/>既真实。如何亦权摄。</p><p xml:id="pX34p0934a2409" cb:place="inline">解云。若将大以望小。理然大 <pb ed="X" xml:id="X34.0639.0934b" n="0934b"/> <lb ed="X" n="0934b01"/><lb ed="R093" n="0009a10"/>实小教权。今将教以望理。故宜教权理是实。故此经 <lb ed="X" n="0934b02"/><lb ed="R093" n="0009a11"/>宗。唯取诸<persName>佛</persName>智慧性相。以为乘性。即教下所<anchor xml:id="nkr_note_orig_0934001" n="0934001"/>证理智。 <lb ed="X" n="0934b03"/><lb ed="R093" n="0009a12"/>是真实乘。能诠之教。唯权方便。故下经文。劝人之教 <lb ed="X" n="0934b04"/><lb ed="R093" n="0009a13"/>为权方便也。故知有教只拟诠理。得理旨须忘教。一 <lb ed="X" n="0934b05"/><lb ed="R093" n="0009a14"/>切文字者。皆假施设。得意忘言。得旨忘诠。故般若云。 <lb ed="X" n="0934b06"/><lb ed="R093" n="0009a15"/>如筏喩者。法尙应捨。何况非法。故世俗云。得鱼忘筌。 <lb ed="X" n="0934b07"/><lb ed="R093" n="0009a16"/>得兔忘蹄。即其義也。</p> <lb ed="X" n="0934b08"/><lb ed="R093" n="0009a17"/><p xml:id="pX34p0934b0801">言无量義<anchor xml:id="nkr_note_orig_0934002" n="0934002"/>者名中。妙法莲花。具有二義。一出水義。照 <lb ed="X" n="0934b09"/><lb ed="R093" n="0009a18"/>此一乘所诠之理。出離二乘浊水。即所知障变易生 <lb ed="X" n="0934b10"/><lb ed="R093" n="0009b01"/>死。離凡夫淤泥。即是二障二种生死。此云一乘如彼 <lb ed="X" n="0934b11"/><lb ed="R093" n="0009b02"/>莲花。虽处泥<anchor xml:id="nkr_note_orig_0934003" n="0934003"/>水不染。可谓迥出百非。绝于四句。口欲 <lb ed="X" n="0934b12"/><lb ed="R093" n="0009b03"/>辨而词丧。心欲缘而虑绝也。</p><p xml:id="pX34p0934b1212" cb:place="inline">二乘不可尽義者。有 <lb ed="X" n="0934b13"/><lb ed="R093" n="0009b04"/>二義。一灭不可尽。二用不可尽。灭不可尽者。二乘功 <lb ed="X" n="0934b14"/><lb ed="R093" n="0009b05"/>德。入般无馀。身<g ref="#CB01926">灰</g>智灭。皆是可尽。人天虽受富贵。皆 <lb ed="X" n="0934b15"/><lb ed="R093" n="0009b06"/>可用尽。此顿悟菩萨。诸法中四智之用。不可穷尽。涅 <lb ed="X" n="0934b16"/><lb ed="R093" n="0009b07"/>槃位中<anchor xml:id="nkr_note_orig_0934004" n="0934004"/>修寂灭乐。亦不可尽故<note place="inline">云云</note>。</p><p xml:id="pX34p0934b1615" cb:place="inline">此中若依论 <lb ed="X" n="0934b17"/><lb ed="R093" n="0009b08"/>释。此经亦取教理为法体。若以上文。多取行果理三 <lb ed="X" n="0934b18"/><lb ed="R093" n="0009b09"/>为妙体。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0934005" n="0934005"/>一可知。</p> <lb ed="X" n="0934b19"/><lb ed="R093" n="0009b10"/><p xml:id="pX34p0934b1901">令证不退转地者。谓初地乃至八地菩萨。正是一乘 <lb ed="X" n="0934b20"/><lb ed="R093" n="0009b11"/>之因。<persName>佛</persName>果因故。</p><p xml:id="pX34p0934b2007" cb:place="inline">唯有一门者。一乘因行之门。而复 <lb ed="X" n="0934b21"/><lb ed="R093" n="0009b12"/>狭小者。此一乘门。不容缘觉通。名为狭。不受声闻入。 <lb ed="X" n="0934b22"/><lb ed="R093" n="0009b13"/>名为小<note place="inline">云云</note>。此中疏家。取譬喩品中身有力。乃至正 <lb ed="X" n="0934b23"/><lb ed="R093" n="0009b14"/>所行处故等者。此意幷明大乘因行。意取<persName>世尊</persName>化相。 <lb ed="X" n="0934b24"/><lb ed="R093" n="0009b15"/>初成道时。在菩提树下。三七日思惟化众生事。即是 <pb ed="X" xml:id="X34.0639.0934c" n="0934c"/> <lb ed="X" n="0934c01"/><lb ed="R093" n="0009b16"/>初周法说云。我所得智慧。微妙最第一。众生诸乃至 <lb ed="X" n="0934c02"/><lb ed="R093" n="0009b17"/>可度。即是火宅喩中。我虽身手有力。乃至衣裓几案 <lb ed="X" n="0934c03"/><lb ed="R093" n="0009b18"/>从舍出之。身有力即是智慧。衣裓即神通。几案即智 <lb ed="X" n="0934c04"/><lb ed="R093" n="0010a01"/>慧相应功德。十力四无畏等。至下文中。自当廣释。</p> <lb ed="X" n="0934c05"/><lb ed="R093" n="0010a02"/><p xml:id="pX34p0934c0501">云所烧之门者。即是能诠。身手等神通。十力无畏等 <lb ed="X" n="0934c06"/><lb ed="R093" n="0010a03"/>智慧之教。依此教门。寻其智慧等之理。依此教故而 <lb ed="X" n="0934c07"/><lb ed="R093" n="0010a04"/>悟于智。即是令修行一乘之因。故疏云。大乘因行名 <lb ed="X" n="0934c08"/><lb ed="R093" n="0010a05"/><anchor xml:id="nkr_note_orig_0934006" n="0934006"/>之门。正所行处故。此乃三七日前。作此思惟。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0934007" n="0934007"/>格欲化 <lb ed="X" n="0934c09"/><lb ed="R093" n="0010a06"/>物。未是正说之行。学者应知<note place="inline">云云</note>。</p> <lb ed="X" n="0934c10"/><lb ed="R093" n="0010a07"/><p xml:id="pX34p0934c1001">疏云。二乘之因悲智所诱。乃至随宜出处故者。此即 <lb ed="X" n="0934c11"/><lb ed="R093" n="0010a08"/>说<persName>如来</persName>大悲。初成道时。三七日内思惟。一切众生在 <lb ed="X" n="0934c12"/><lb ed="R093" n="0010a09"/>三界者。欲以<persName>佛</persName>果位中大乘<persName>佛</persName>慧。十力无畏。顿授二 <lb ed="X" n="0934c13"/><lb ed="R093" n="0010a10"/>乘。随機授与。令其修行而得出宅。名智所诱。由彼根 <lb ed="X" n="0934c14"/><lb ed="R093" n="0010a11"/>性機宜未熟。故吝此法。故复说三乘。此中所诱方便 <lb ed="X" n="0934c15"/><lb ed="R093" n="0010a12"/>思惟化事等。皆是释迦悲智心中击发也。此之義意。 <lb ed="X" n="0934c16"/><lb ed="R093" n="0010a13"/>先代诸德。旧曾安置。有此義途。今解此文。可为四句 <lb ed="X" n="0934c17"/><lb ed="R093" n="0010a14"/>料简。此如第一抄释。此中疏一段文。意取第一自妙 <lb ed="X" n="0934c18"/><lb ed="R093" n="0010a15"/>一句𛀂下经文。明彼众生在生死中。何由能解<persName>佛</persName>之 <lb ed="X" n="0934c19"/><lb ed="R093" n="0010a16"/>智慧也。</p><p xml:id="pX34p0934c1904" cb:place="inline">缁州法师云。疏主引此经文似错。经云。我 <lb ed="X" n="0934c20"/><lb ed="R093" n="0010a17"/>身手有力。而不用之。身手有力谓衣裓。手有力而不 <lb ed="X" n="0934c21"/><lb ed="R093" n="0010a18"/>用之。身有力谓几案。既言但以慇勤方便而拔济之。 <lb ed="X" n="0934c22"/><lb ed="R093" n="0010b01"/>故知不因身手。又云。以<persName>佛</persName>教门出三界者。故知不合 <lb ed="X" n="0934c23"/><lb ed="R093" n="0010b02"/>有此文来。</p> <lb ed="X" n="0934c24"/><lb ed="R093" n="0010b03"/><p xml:id="pX34p0934c2401">疏云。上来三乘犹居分段者。此一段文意。是<persName>佛</persName>三七 <pb ed="X" xml:id="X34.0639.0935a" n="0935a"/> <lb ed="X" n="0935a01"/><lb ed="R093" n="0010b04"/>日前。树下思惟化众生事。释迦<persName>如来</persName>。由未起化。众生 <lb ed="X" n="0935a02"/><lb ed="R093" n="0010b05"/>灼然在火宅中。故言犹居分段。又解。悉达太子。纵得 <lb ed="X" n="0935a03"/><lb ed="R093" n="0010b06"/>成<persName>佛</persName>。纵<anchor xml:id="nkr_note_add_0935a0301" n="0935a0301"/><anchor xml:id="beg0935a0301" n="0935a0301"/>已<anchor xml:id="end0935a0301"/>起化。三乘法仍未禀行。菩萨大人未登初 <lb ed="X" n="0935a04"/><lb ed="R093" n="0010b07"/>地。二乘小智。即不闻法花。故知五乘众生。幷居分段。 <lb ed="X" n="0935a05"/><lb ed="R093" n="0010b08"/>未出火宅故<note place="inline">云云</note>。</p> <lb ed="X" n="0935a06"/><lb ed="R093" n="0010b09"/><p xml:id="pX34p0935a0601">疏云。未与车名者。上来两释。三乘诸子。未登初地无 <lb ed="X" n="0935a07"/><lb ed="R093" n="0010b10"/>漏智车。故云未与车名。</p> <lb ed="X" n="0935a08"/><lb ed="R093" n="0010b11"/><p xml:id="pX34p0935a0801">言得车者。<persName>如来</persName>初成道时。三乘之人。未出火宅。犹居 <lb ed="X" n="0935a09"/><lb ed="R093" n="0010b12"/>分段。<persName>如来</persName>以悲智所诱。语言门外有三种车。汝等出 <lb ed="X" n="0935a10"/><lb ed="R093" n="0010b13"/>来。吾为汝等造作此车。二乘闻此二乘言教车。得出 <lb ed="X" n="0935a11"/><lb ed="R093" n="0010b14"/>火宅时。<anchor xml:id="nkr_note_add_0935a1101" n="0935a1101"/><anchor xml:id="beg0935a1101" n="0935a1101"/>但<anchor xml:id="end0935a1101"/>得羊鹿。既证四谛理。迴心<anchor xml:id="nkr_note_add_0935a1102" n="0935a1102"/><anchor xml:id="beg0935a1102" n="0935a1102"/>已<anchor xml:id="end0935a1102"/>後。受变易生 <lb ed="X" n="0935a12"/><lb ed="R093" n="0010b15"/>死。索先许之车。尔时各赐诸子一大车。二乘且得大 <lb ed="X" n="0935a13"/><lb ed="R093" n="0010b16"/>乘言教之车。方得车名。若菩萨大子。出宅<anchor xml:id="nkr_note_add_0935a1301" n="0935a1301"/><anchor xml:id="beg0935a1301" n="0935a1301"/>已<anchor xml:id="end0935a1301"/>後。登于 <lb ed="X" n="0935a14"/><lb ed="R093" n="0010b17"/>初地。得彼後得无漏智车。证二空智。尔时方名与车 <lb ed="X" n="0935a15"/><lb ed="R093" n="0010b18"/>名。故知。在门外即得车名。其居门内。即分段生死。常 <lb ed="X" n="0935a16"/><lb ed="R093" n="0011a01"/>为火宅之所烧煮。今令二乘迴心。即受变易。令登初 <lb ed="X" n="0935a17"/><lb ed="R093" n="0011a02"/>地。即捨分段。故云得车也。</p><p xml:id="pX34p0935a1711" cb:place="inline">知大乘车体者。唯取初 <lb ed="X" n="0935a18"/><lb ed="R093" n="0011a03"/>地<anchor xml:id="nkr_note_add_0935a1801" n="0935a1801"/><anchor xml:id="beg0935a1801" n="0935a1801"/>已<anchor xml:id="end0935a1801"/>去无漏後智。而为其性。故此论云。欲入<persName>佛</persName>之智 <lb ed="X" n="0935a19"/><lb ed="R093" n="0011a04"/>见者。令证不退地故。登彼初地。得证不退。上牛车故。 <lb ed="X" n="0935a20"/><lb ed="R093" n="0011a05"/>以无漏因得。正名一乘之车。</p><p xml:id="pX34p0935a2012" cb:place="inline">问。菩萨登初地。得彼 <lb ed="X" n="0935a21"/><lb ed="R093" n="0011a06"/>无漏智车上。二乘创迴心。犹在地前无车上。</p><p xml:id="pX34p0935a2118" cb:place="inline">答。菩 <lb ed="X" n="0935a22"/><lb ed="R093" n="0011a07"/>萨证彼无漏智体。为车现得上。二乘初修者。证得後 <lb ed="X" n="0935a23"/><lb ed="R093" n="0011a08"/>智。现与教车。亦名上。後决定得。故与车名。故下经言。 <lb ed="X" n="0935a24"/><lb ed="R093" n="0011a09"/>二乘诸子。乘此宝乘。直至道场。自在无碍。故知出宅 <pb ed="X" xml:id="X34.0639.0935b" n="0935b"/> <lb ed="X" n="0935b01"/><lb ed="R093" n="0011a10"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0935b0101" n="0935b0101"/><anchor xml:id="beg0935b0101" n="0935b0101"/>已<anchor xml:id="end0935b0101"/>後。乘宝乘时。正是行无漏因行。名为一乘也。馀可 <lb ed="X" n="0935b02"/><lb ed="R093" n="0011a11"/>知。</p> <lb ed="X" n="0935b03"/><lb ed="R093" n="0011a12"/><p xml:id="pX34p0935b0301">疏云。果有结实酬因之能者。亦有疏本。为因之能。而 <lb ed="X" n="0935b04"/><lb ed="R093" n="0011a13"/>无酬字。二義皆得。无劳改之。</p><p xml:id="pX34p0935b0412" cb:place="inline">言酬因者。以果酬因。 <lb ed="X" n="0935b05"/><lb ed="R093" n="0011a14"/>是因之能。因能至果故。若言为者。亦为果作能。由有 <lb ed="X" n="0935b06"/><lb ed="R093" n="0011a15"/>果故。为彼因家新发功能。故言因之能也。故知所因。 <lb ed="X" n="0935b07"/><lb ed="R093" n="0011a16"/>祇拟证果。既至证果。有是酬因<note place="inline">云云</note>。</p> <lb ed="X" n="0935b08"/><lb ed="R093" n="0011a17"/><p xml:id="pX34p0935b0801">契秘赜者。契即契合契当。秘密秘要。赜谓深家黄赜。 <lb ed="X" n="0935b09"/><lb ed="R093" n="0011a18"/>由能诠之教。契当真理秘要秘密之宗。<figure><graphic url="../figures/X/X34p0935_01.gif"/></figure>赜幽微之 <lb ed="X" n="0935b10"/><lb ed="R093" n="0011b01"/>義。是故妙也。囊者廣也。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0935001" n="0935001"/>通者合義。罗者罗列。</p><p xml:id="pX34p0935b1018" cb:place="inline">协幽 <lb ed="X" n="0935b11"/><lb ed="R093" n="0011b02"/>機者。协者和也会也。此和合真理。契当根機。是理妙 <lb ed="X" n="0935b12"/><lb ed="R093" n="0011b03"/>也。</p><p xml:id="pX34p0935b1202" cb:place="inline">剋上乘之奥业者。剋者能也取也。奥者深也。能 <lb ed="X" n="0935b13"/><lb ed="R093" n="0011b04"/>至上乘深奥之业。为妙也。</p><p xml:id="pX34p0935b1311" cb:place="inline">美无<anchor xml:id="nkr_note_orig_0935002" n="0935002"/>分殚者。尽也。</p> <lb ed="X" n="0935b14"/><lb ed="R093" n="0011b05"/><p xml:id="pX34p0935b1401">菡萏者。莲花开敷能鲜之<anchor xml:id="nkr_note_orig_0935003" n="0935003"/>见。花既菡萏。教亦逾扬。芙 <lb ed="X" n="0935b15"/><lb ed="R093" n="0011b06"/>蕖者。莲花之异名。尔雅云。芙蕖者。其葉荷。其茎加。加 <lb ed="X" n="0935b16"/><lb ed="R093" n="0011b07"/>者<g ref="#CB02863">刺</g>。其根荷。其子莲。</p><p xml:id="pX34p0935b1609" cb:place="inline">神仙传云。久服莲实。令人神 <lb ed="X" n="0935b17"/><lb ed="R093" n="0011b08"/>仙长年。</p><p xml:id="pX34p0935b1704" cb:place="inline">灵沼者。灵即神灵。沼谓池沼小水。此喩小 <lb ed="X" n="0935b18"/><lb ed="R093" n="0011b09"/>乘之理。既以池沼为喩。岂同大乘法海深<anchor xml:id="nkr_note_orig_0935004" n="0935004"/>深廣无涯 <lb ed="X" n="0935b19"/><lb ed="R093" n="0011b10"/>也。</p><p xml:id="pX34p0935b1902" cb:place="inline">问。既将池沼。喩彼小乘之理。云何名灵。</p><p xml:id="pX34p0935b1917" cb:place="inline">解者 <lb ed="X" n="0935b20"/><lb ed="R093" n="0011b11"/>言。小乘望大。虽非究竟。证理断惑離生死故。既证圣 <lb ed="X" n="0935b21"/><lb ed="R093" n="0011b12"/>果。故置灵言。</p><p xml:id="pX34p0935b2106" cb:place="inline">小运者。羊鹿二车也。喩此一乘之理。 <lb ed="X" n="0935b22"/><lb ed="R093" n="0011b13"/>顿超二乘之车也。</p><p xml:id="pX34p0935b2208" cb:place="inline">花者。是白藂之花。故此花字。白 <lb ed="X" n="0935b23"/><lb ed="R093" n="0011b14"/>边作也。既白莲花为喩。故同白花花为喩。为一乘之 <lb ed="X" n="0935b24"/><lb ed="R093" n="0011b15"/>因。花丛若开。即得莲实。因行既严。自然果满。</p><p xml:id="pX34p0935b2418" cb:place="inline">标实 <pb ed="X" xml:id="X34.0639.0935c" n="0935c"/> <lb ed="X" n="0935c01"/><lb ed="R093" n="0011b16"/>结为花本者。莲实若结成台。花<anchor xml:id="nkr_note_orig_0935005" n="0935005"/>葉依之而起。<persName>佛</persName>智若 <lb ed="X" n="0935c02"/><lb ed="R093" n="0011b17"/>能圆证。方识乘之本源也。</p> <lb ed="X" n="0935c03"/><lb ed="R093" n="0011b18"/><p xml:id="pX34p0935c0301">疏云。教理二种取譬莲花者。自此<anchor xml:id="nkr_note_add_0935c0301" n="0935c0301"/><anchor xml:id="beg0935c0301" n="0935c0301"/>已<anchor xml:id="end0935c0301"/>下。更搜括𛀂颂 <lb ed="X" n="0935c04"/><lb ed="R093" n="0012a01"/>文。重明妙法体性。<persName>如来</persName>从三昧起。意欲击发二乘。令 <lb ed="X" n="0935c05"/><lb ed="R093" n="0012a02"/>其惊问。故歎二深。谓证甚深。次阿含甚深。今我所说 <lb ed="X" n="0935c06"/><lb ed="R093" n="0012a03"/>能诠之教者。犹证所诠之理等。二种甚深。此二甚深。 <lb ed="X" n="0935c07"/><lb ed="R093" n="0012a04"/>非诸二乘所知故<note place="inline">云云</note>。</p><p xml:id="pX34p0935c0710" cb:place="inline">有所言说意趣难知者。我 <lb ed="X" n="0935c08"/><lb ed="R093" n="0012a05"/>昔日所说三乘五乘教理行果。幷不解我意不在小 <lb ed="X" n="0935c09"/><lb ed="R093" n="0012a06"/>乘。意在大乘教理行果<note place="inline">云云</note>。故以<persName>佛</persName>智劝诱二乘。故 <lb ed="X" n="0935c10"/><lb ed="R093" n="0012a07"/>从定起。歎二甚深。故知教理二种。譬彼莲花。非独行 <lb ed="X" n="0935c11"/><lb ed="R093" n="0012a08"/>果为妙法体性也。</p> <lb ed="X" n="0935c12"/><lb ed="R093" n="0012a09"/><p xml:id="pX34p0935c1201">疏引论文。莲花出水二義者。初不可尽義。问云。世之 <lb ed="X" n="0935c13"/><lb ed="R093" n="0012a10"/>莲花。夏荣秋悴。是可尽義。如何言不可尽。</p><p xml:id="pX34p0935c1317" cb:place="inline">答。论中 <lb ed="X" n="0935c14"/><lb ed="R093" n="0012a11"/>取譬。不说可尽之花。意取莲藕之中莲花之性。彼莲 <lb ed="X" n="0935c15"/><lb ed="R093" n="0012a12"/>藕中。能有出水开敷之性不尽。淤泥之中。应<anchor xml:id="nkr_note_orig_0935006" n="0935006"/>自死而 <lb ed="X" n="0935c16"/><lb ed="R093" n="0012a13"/>香。池水之中乾而不湿。有此功能。性不可尽。不同馀 <lb ed="X" n="0935c17"/><lb ed="R093" n="0012a14"/>花。故取为喩。今此法花一乘理智。亦复如是。虽在生 <lb ed="X" n="0935c18"/><lb ed="R093" n="0012a15"/>死大淤泥。不为生死所染。虽处二乘浊水。不为二乘 <lb ed="X" n="0935c19"/><lb ed="R093" n="0012a16"/>所拘。有此体性不可尽。不同二乘有灭尽義。故下经 <lb ed="X" n="0935c20"/><lb ed="R093" n="0012a17"/>云。以我此物。乃至况诸子等。所谓一乘功德相应善 <lb ed="X" n="0935c21"/><lb ed="R093" n="0012a18"/>根。穷未来际。遍周法界。用而常满。岂有增减。有二种 <lb ed="X" n="0935c22"/><lb ed="R093" n="0012b01"/>義。一用不可尽。二灭不可尽。如上可知。</p><p xml:id="pX34p0935c2216" cb:place="inline">小乘功德。 <lb ed="X" n="0935c23"/><lb ed="R093" n="0012b02"/>亦有二种。一用事即可尽。二灭即可尽<note place="inline">云云</note>。</p> <lb ed="X" n="0935c24"/><lb ed="R093" n="0012b03"/><p xml:id="pX34p0935c2401">疏云後喩声闻入众<anchor xml:id="nkr_note_orig_0935007" n="0935007"/>中亦如菩萨当坐莲花者。疏意。 <pb ed="X" xml:id="X34.0639.0936a" n="0936a"/> <lb ed="X" n="0936a01"/><lb ed="R093" n="0012b04"/>明二乘之人。与诸菩萨。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0936001" n="0936001"/>与无量義经会。入众中坐。闻 <lb ed="X" n="0936a02"/><lb ed="R093" n="0012b05"/>经听经。所说教理。名为法花。正为菩萨。傍为声闻。当 <lb ed="X" n="0936a03"/><lb ed="R093" n="0012b06"/>时二乘根機未熟。无心趣入。<persName>世尊</persName>意欲令其依彼一 <lb ed="X" n="0936a04"/><lb ed="R093" n="0012b07"/>乘能诠之教。观彼一乘所诠之理。令成渐悟。因此种 <lb ed="X" n="0936a05"/><lb ed="R093" n="0012b08"/>性力故。後于法花会中。闻说法花。必欣一乘之理。故 <lb ed="X" n="0936a06"/><lb ed="R093" n="0012b09"/>如菩萨当坐莲花。何故言当。谓此诸二乘。在无量義 <lb ed="X" n="0936a07"/><lb ed="R093" n="0012b10"/>经会中。大心未发。法花席内。方求一乘。是故言当坐 <lb ed="X" n="0936a08"/><lb ed="R093" n="0012b11"/>也。即是因彼无量義。令得成渐悟。故下经云。复经少 <lb ed="X" n="0936a09"/><lb ed="R093" n="0012b12"/>时。父知子意。乃至先心等。谓闻无量義经力。後于法 <lb ed="X" n="0936a10"/><lb ed="R093" n="0012b13"/>花会。闻说一乘教理行果。迴心信解。即是正得坐莲 <lb ed="X" n="0936a11"/><lb ed="R093" n="0012b14"/>花上。如彼菩萨坐莲花无异。至实当时唯在法花会 <lb ed="X" n="0936a12"/><lb ed="R093" n="0012b15"/>中。以義况之。故言坐莲花也。</p> <lb ed="X" n="0936a13"/><lb ed="R093" n="0012b16"/><p xml:id="pX34p0936a1301">疏云。对众生性欲以辨无量。故为菩萨于无量義经 <lb ed="X" n="0936a14"/><lb ed="R093" n="0012b17"/>会说一乘教理者。以辨菩萨多慈悲。以化生为务。观 <lb ed="X" n="0936a15"/><lb ed="R093" n="0012b18"/>彼众生。要因能诠之教。方悟一乘理。欲令菩萨以教 <lb ed="X" n="0936a16"/><lb ed="R093" n="0013a01"/>理二逗众機故。以教理以解莲花也。</p> <lb ed="X" n="0936a17"/><lb ed="R093" n="0013a02"/><p xml:id="pX34p0936a1701">疏云。若但以真如为妙法体即喩宽法狭者。疏主难 <lb ed="X" n="0936a18"/><lb ed="R093" n="0013a03"/>纪国法师。以真如为妙法体。难意云。经取莲花为喩。 <lb ed="X" n="0936a19"/><lb ed="R093" n="0013a04"/>有开敷出水二義。若唯以真如为妙法体者。但有出 <lb ed="X" n="0936a20"/><lb ed="R093" n="0013a05"/>水離二乘浊水一義。无彼开敷之義。何以故。以真如 <lb ed="X" n="0936a21"/><lb ed="R093" n="0013a06"/>无生灭故。不可言其开敷。故云喩宽法狭<note place="inline">云云</note>。</p> <lb ed="X" n="0936a22"/><lb ed="R093" n="0013a07"/><p xml:id="pX34p0936a2201">疏云。况论释<anchor xml:id="nkr_note_orig_0936002" n="0936002"/>经非解于此者。谓论中释莲花義。准疏 <lb ed="X" n="0936a23"/><lb ed="R093" n="0013a08"/>无量義经十七名。因便释第十六名妙法莲花。非解 <lb ed="X" n="0936a24"/><lb ed="R093" n="0013a09"/>于此者。此法花。非正解此法花经也。</p> <pb ed="X" xml:id="X34.0639.0936b" n="0936b"/> <lb ed="X" n="0936b01"/><lb ed="R093" n="0013a10"/><p xml:id="pX34p0936b0101">第三依六释。如<anchor xml:id="nkr_note_orig_0936003" n="0936003"/>来一抄说。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0936004" n="0936004"/>一<g ref="#CB08099">友</g>依诠悟理。依理知行。 <lb ed="X" n="0936b02"/><lb ed="R093" n="0013a11"/>由行得果。若无能诠。无由悟理。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0936005" n="0936005"/>若悟理有邪分别。有 <lb ed="X" n="0936b03"/><lb ed="R093" n="0013a12"/>邪分别。起诸恶行。起诸恶行故感众生苦果。故依于 <lb ed="X" n="0936b04"/><lb ed="R093" n="0013a13"/>此以立其名。又由教故生闻慧。依理故生思慧。依行 <lb ed="X" n="0936b05"/><lb ed="R093" n="0013a14"/>故生修慧。因此三种得果。摄大乘云。闻等熏习无果 <lb ed="X" n="0936b06"/><lb ed="R093" n="0013a15"/>生非道理。又经中立名有三类。一依人法。二依喩。或 <lb ed="X" n="0936b07"/><lb ed="R093" n="0013a16"/>单或双。绮互不定。何故如此。依人者。令知修六和敬 <lb ed="X" n="0936b08"/><lb ed="R093" n="0013a17"/>故。六和敬故者。谓三业和。戒见和。施利和也。依法令 <lb ed="X" n="0936b09"/><lb ed="R093" n="0013a18"/>知了義如了義教理诸大小乘法等故。依喩者。为引 <lb ed="X" n="0936b10"/><lb ed="R093" n="0013b01"/>愚钝众生。故须法喩双显。廣喩明故。又从事从处。皆 <lb ed="X" n="0936b11"/><lb ed="R093" n="0013b02"/>法中收。法名宽故。准于上義。教法立名可寻随擧。恐 <lb ed="X" n="0936b12"/><lb ed="R093" n="0013b03"/>繁不引。总谈立名。无过于此。观有所承禀不疑也。真 <lb ed="X" n="0936b13"/><lb ed="R093" n="0013b04"/>谛三藏论中。幷自释目。疏言依人依法中。乃至以事 <lb ed="X" n="0936b14"/><lb ed="R093" n="0013b05"/>为名者。初依人得名者。即以勝鬘阿弥陀<name role="" type="person">无垢称</name>等。 <lb ed="X" n="0936b15"/><lb ed="R093" n="0013b06"/>幷是依人得名。依法者。即如大般涅槃摩诃般若等。 <lb ed="X" n="0936b16"/><lb ed="R093" n="0013b07"/>幷依法得名。依人依法两義得名者。如维摩是。或依 <lb ed="X" n="0936b17"/><lb ed="R093" n="0013b08"/>喩依法得名者。此经及金刚般若是。依处得名者。即 <lb ed="X" n="0936b18"/><lb ed="R093" n="0013b09"/><name role="" type="person">伽耶山</name>顶说勝鬘经。非但诸经题目从此<anchor xml:id="nkr_note_orig_0936006" n="0936006"/>法義而立 <lb ed="X" n="0936b19"/><lb ed="R093" n="0013b10"/>其名。此即<anchor xml:id="note_star_1" n="0936006" type="star"/>法品。亦依人依法依喩。诸品名思之可悉。</p> <lb ed="X" n="0936b20"/><lb ed="R093" n="0013b11"/><p xml:id="pX34p0936b2001">疏云。安乐在因见者现也即一義名中者。明此安乐 <lb ed="X" n="0936b21"/><lb ed="R093" n="0013b12"/>不通因果故。一義名者。谓此能受持法花经人。今身 <lb ed="X" n="0936b22"/><lb ed="R093" n="0013b13"/>得離厄怖。适悦身心。得人恭<anchor xml:id="nkr_note_orig_0936007" n="0936007"/>我供养。即现身安乐一 <lb ed="X" n="0936b23"/><lb ed="R093" n="0013b14"/>義中<anchor xml:id="nkr_note_orig_0936008" n="0936008"/>取。或可安乐在果行因中。即二義中<anchor xml:id="nkr_note_orig_0936009" n="0936009"/>叙得。今身 <lb ed="X" n="0936b24"/><lb ed="R093" n="0013b15"/>受持法花经是因。後身受安乐之报是果。见者现也。 <pb ed="X" xml:id="X34.0639.0936c" n="0936c"/> <lb ed="X" n="0936c01"/><lb ed="R093" n="0013b16"/>亦義名中。灵山会中宝塔涌现。即一義摄。不明能见。 <lb ed="X" n="0936c02"/><lb ed="R093" n="0013b17"/>故非两義。若见者见也。即二義名中通能故。见是能 <lb ed="X" n="0936c03"/><lb ed="R093" n="0013b18"/>见之人。塔是所见之塔。所见之事。能所俱题。即二義 <lb ed="X" n="0936c04"/><lb ed="R093" n="0014a01"/>摄。故云不定<note place="inline">法师品亦尔</note>。</p> <lb ed="X" n="0936c05"/><lb ed="R093" n="0014a02"/><p xml:id="pX34p0936c0501"><anchor xml:id="nkr_note_orig_0936010" n="0936010"/>三<name role="" type="person">上定林寺</name>。亦有下定林寺。如东都嵩山。有东闲居 <lb ed="X" n="0936c06"/><lb ed="R093" n="0014a03"/>寺西闲居寺。</p><p xml:id="pX34p0936c0606" cb:place="inline"><name role="" type="person">瓦官寺</name>者。即<anchor xml:id="nkr_note_orig_0936011" n="0936011"/>朝官瓦坊。捨以为寺。便 <lb ed="X" n="0936c07"/><lb ed="R093" n="0014a04"/>以为名也。</p><p xml:id="pX34p0936c0705" cb:place="inline">于阗国者。此乳头国。彼国神庙之前。有 <lb ed="X" n="0936c08"/><lb ed="R093" n="0014a05"/>一童子。从地涌出。其间遂有乳头。从地涌出。此小童 <lb ed="X" n="0936c09"/><lb ed="R093" n="0014a06"/>子。饥即就吃。长成<anchor xml:id="nkr_note_add_0936c0901" n="0936c0901"/><anchor xml:id="beg0936c0901" n="0936c0901"/>已<anchor xml:id="end0936c0901"/>後。以有一人<anchor xml:id="nkr_note_orig_0936012" n="0936012"/>分便于彼国而作 <lb ed="X" n="0936c10"/><lb ed="R093" n="0014a07"/>王子。故名乳头国也。</p> <lb ed="X" n="0936c11"/><lb ed="R093" n="0014a08"/><p xml:id="pX34p0936c1101">疏云。五失三不易者。一正倒失<note place="inline"><anchor xml:id="nkr_note_orig_0936013" n="0936013"/>〔实〕迴仍佚</note>。梵本多倒。翻为 <lb ed="X" n="0936c12"/><lb ed="R093" n="0014a09"/>正也。如梵<anchor xml:id="nkr_note_orig_0936014" n="0936014"/>言闻如是。此云如是我闻。梵云波罗蜜多。 <lb ed="X" n="0936c13"/><lb ed="R093" n="0014a10"/>应言彼岸到。此云到彼岸。梵云金刚能断。此云能断 <lb ed="X" n="0936c14"/><lb ed="R093" n="0014a11"/>金刚等。皆是此倒。西方唤饭。有饭方吃故。此称为吃 <lb ed="X" n="0936c15"/><lb ed="R093" n="0014a12"/>饭。即是正倒失也。</p><p xml:id="pX34p0936c1508" cb:place="inline">第二文质失。梵语多质。此多文 <lb ed="X" n="0936c16"/><lb ed="R093" n="0014a13"/>辞。如梵本云。四众团<anchor xml:id="nkr_note_orig_0936015" n="0936015"/>禀坐。正视<persName>世尊</persName>眼不瞬。彼言即 <lb ed="X" n="0936c17"/><lb ed="R093" n="0014a14"/>质。此云瞻仰<persName>世尊</persName>。目不暂捨。此语即文。又言。天公安 <lb ed="X" n="0936c18"/><lb ed="R093" n="0014a15"/>安雨。穀米安安熟等。又云笋竹籔狮子奋迅<persName>佛</persName>。又此 <lb ed="X" n="0936c19"/><lb ed="R093" n="0014a16"/>经翻之时云。天见人人见天。睿法师云。应言人天交 <lb ed="X" n="0936c20"/><lb ed="R093" n="0014a17"/>接两得相见等。此之体例。非唯一文。且如<persName>佛</persName>说法。何 <lb ed="X" n="0936c21"/><lb ed="R093" n="0014a18"/>文不能。意在益彼。利钝殊根。愚智别性。若为质说。愚 <lb ed="X" n="0936c22"/><lb ed="R093" n="0014b01"/>智幷开。若为文说。智解愚昧。所以但取其義。不在其 <lb ed="X" n="0936c23"/><lb ed="R093" n="0014b02"/>文。语直即義彰。华词翳理。今乃文说。失经本文。持亦 <lb ed="X" n="0936c24"/><lb ed="R093" n="0014b03"/>无力。故置是失。</p><p xml:id="pX34p0936c2407" cb:place="inline">三廣略。梵多廣。此翻多略。如<persName>佛陀</persName> <pb ed="X" xml:id="X34.0639.0937a" n="0937a"/> <lb ed="X" n="0937a01"/><lb ed="R093" n="0014b04"/>达摩。此云<persName>佛</persName>法也。</p><p xml:id="pX34p0937a0108" cb:place="inline">四随情取捨失。有所意好之廣 <lb ed="X" n="0937a02"/><lb ed="R093" n="0014b05"/>说。皆心口不便。即隐其文句。即还如五性人。分明译 <lb ed="X" n="0937a03"/><lb ed="R093" n="0014b06"/>出五性之文。隐密一性之義。宗一性人。明明显出<anchor xml:id="nkr_note_orig_0937001" n="0937001"/>性 <lb ed="X" n="0937a04"/><lb ed="R093" n="0014b07"/>之文。隐彼五性之義。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0937002" n="0937002"/>隐其自情。有取有捨也。</p><p xml:id="pX34p0937a0418" cb:place="inline">第五 <lb ed="X" n="0937a05"/><lb ed="R093" n="0014b08"/>删前略後失。<persName>世尊</persName>说法。多叠前生後。今翻译唯存于 <lb ed="X" n="0937a06"/><lb ed="R093" n="0014b09"/>後。删前叠文。故置是失。亦言傍结<anchor xml:id="nkr_note_orig_0937003" n="0937003"/>先。谓<persName>如来</persName>说法。皆 <lb ed="X" n="0937a07"/><lb ed="R093" n="0014b10"/>傍以喩会義。此幷略之。即如药王品中赞经。天授品 <lb ed="X" n="0937a08"/><lb ed="R093" n="0014b11"/>中。乃傍说过去持经之事。至持品始劝持经。化城品 <lb ed="X" n="0937a09"/><lb ed="R093" n="0014b12"/>亦是其例。欲说化城。先明过去十六王子大通智勝 <lb ed="X" n="0937a10"/><lb ed="R093" n="0014b13"/>之事。後方说喩。名为傍结也。</p><p xml:id="pX34p0937a1012" cb:place="inline">三不易者。一时代不 <lb ed="X" n="0937a11"/><lb ed="R093" n="0014b14"/>同不容易。<persName>佛</persName>是周昭<anchor xml:id="nkr_note_orig_0937004" n="0937004"/>王生。周穆王时灭。古今既殊。说 <lb ed="X" n="0937a12"/><lb ed="R093" n="0014b15"/>法亦别。此乃同今翻出。异于古文。将古同今。于理不 <lb ed="X" n="0937a13"/><lb ed="R093" n="0014b16"/>当。事不容<anchor xml:id="nkr_note_orig_0937005" n="0937005"/>异也。</p><p xml:id="pX34p0937a1307" cb:place="inline">二愚智隔不容易。昔说法结集。俱 <lb ed="X" n="0937a14"/><lb ed="R093" n="0014b17"/>称贤圣。二空理智双融。今翻人幷拘凡位。愚智既分。 <lb ed="X" n="0937a15"/><lb ed="R093" n="0014b18"/>故不容易。</p><p xml:id="pX34p0937a1505" cb:place="inline">第三兢慢不容易。昔日结集法藏之时。 <lb ed="X" n="0937a16"/><lb ed="R093" n="0015a01"/>兢兢若是。恐失一言经即无力。今翻译者。平平若此。 <lb ed="X" n="0937a17"/><lb ed="R093" n="0015a02"/>不生敬重。删前略後。故云不容易。又云凡圣有殊不 <lb ed="X" n="0937a18"/><lb ed="R093" n="0015a03"/>容易。今凡昔圣。故不容易。且兢兢者。履冰之貌也。恐 <lb ed="X" n="0937a19"/><lb ed="R093" n="0015a04"/>踏于冰。没即为死。谓罗汉兢兢。恐失圣言。陷于众生。 <lb ed="X" n="0937a20"/><lb ed="R093" n="0015a05"/>入生死故也。</p> <lb ed="X" n="0937a21"/><lb ed="R093" n="0015a06"/><p xml:id="pX34p0937a2101">妙法莲花经一部七卷<note place="inline">一百二十五纸</note>。馀義如第一 <lb ed="X" n="0937a22"/><lb ed="R093" n="0015a07"/>抄。彼古人安嘱累品向前者。有四義。一妙音诫<anchor xml:id="nkr_note_orig_0937006" n="0937006"/>刑故。 <lb ed="X" n="0937a23"/><lb ed="R093" n="0015a08"/>即疏云嘱累品中令分身<persName>佛</persName>各还本土。乃至妙音来 <lb ed="X" n="0937a24"/><lb ed="R093" n="0015a09"/>日何事被诫于此土中而生下劣之想。二独礼多宝 <pb ed="X" xml:id="X34.0639.0937b" n="0937b"/> <lb ed="X" n="0937b01"/><lb ed="R093" n="0015a10"/>故。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0937007" n="0937007"/>云疏云文下方涌出<anchor xml:id="nkr_note_orig_0937008" n="0937008"/>既稽首分身<anchor xml:id="nkr_note_add_0937b0101" n="0937b0101"/><anchor xml:id="beg0937b0101" n="0937b0101"/>已<anchor xml:id="end0937b0101"/>下文是。三观 <lb ed="X" n="0937b02"/><lb ed="R093" n="0015a11"/>音奉珠故。即疏云观音奉珠不应但为二分<anchor xml:id="nkr_note_add_0937b0201" n="0937b0201"/><anchor xml:id="beg0937b0201" n="0937b0201"/>已<anchor xml:id="end0937b0201"/>下文 <lb ed="X" n="0937b03"/><lb ed="R093" n="0015a12"/>是。四药王受命故。即云又嘱累品既明付嘱<anchor xml:id="nkr_note_add_0937b0301" n="0937b0301"/><anchor xml:id="beg0937b0301" n="0937b0301"/>已<anchor xml:id="end0937b0301"/>下文 <lb ed="X" n="0937b04"/><lb ed="R093" n="0015a13"/>是。</p><p xml:id="pX34p0937b0402" cb:place="inline">二事乖角者。即是分身多宝。容住灵山。释迦幷 <lb ed="X" n="0937b05"/><lb ed="R093" n="0015a14"/>令各还本土。何得分身多宝一去一留<note place="inline">故言二事乖角</note>。</p> <lb ed="X" n="0937b06"/><lb ed="R093" n="0015a15"/><p xml:id="pX34p0937b0601">七净秽有殊难中。言文殊海会将至此间预在灵山 <lb ed="X" n="0937b07"/><lb ed="R093" n="0015a16"/>忽有花现。此引文错。龙宫海会欲来之时。灵山之中。 <lb ed="X" n="0937b08"/><lb ed="R093" n="0015a17"/>元无花现。但是文殊菩萨。坐千葉莲花。龙宫徒众有 <lb ed="X" n="0937b09"/><lb ed="R093" n="0015a18"/>坐莲花。共花一时。非是预现。此亦未可。既言参到。如 <lb ed="X" n="0937b10"/><lb ed="R093" n="0015b01"/>何忽有花现。若妙音言来到。有花现可知。</p> <lb ed="X" n="0937b11"/><lb ed="R093" n="0015b02"/><p xml:id="pX34p0937b1101">疏云。既非闻法宝以喜生。谓既非闻说三周一乘经 <lb ed="X" n="0937b12"/><lb ed="R093" n="0015b03"/>言以喜生。乃是见客<persName>佛</persName>去以欢喜。此亦未然。只闻说 <lb ed="X" n="0937b13"/><lb ed="R093" n="0015b04"/>三周竟欢喜亦得。</p> <lb ed="X" n="0937b14"/><lb ed="R093" n="0015b05"/><p xml:id="pX34p0937b1401">疏云。但是先放神力故现净土。此下文会前外难妙 <lb ed="X" n="0937b15"/><lb ed="R093" n="0015b06"/>音诫形。故知嘱累合在于前。故此合云。<persName>世尊</persName>将开宝 <lb ed="X" n="0937b16"/><lb ed="R093" n="0015b07"/>塔。即集<anchor xml:id="nkr_note_orig_0937009" n="0937009"/>身。先以<anchor xml:id="nkr_note_orig_0937010" n="0937010"/>神变秽令净。此土既净。如何净华宿 <lb ed="X" n="0937b17"/><lb ed="R093" n="0015b08"/>王智<persName>佛</persName>。慇勤诫彼妙音。汝往彼国。勿生下劣之想。今 <lb ed="X" n="0937b18"/><lb ed="R093" n="0015b09"/>答云。妙音菩萨虽是上德。所知障未亡。取捨之心犹 <lb ed="X" n="0937b19"/><lb ed="R093" n="0015b10"/>在。为彼土淸净。由此土本秽。恐彼妙音。俱见此土净 <lb ed="X" n="0937b20"/><lb ed="R093" n="0015b11"/>秽土相。而生讥毁。所以彼<persName>佛</persName>诫之。亦如夷狄之君。不 <lb ed="X" n="0937b21"/><lb ed="R093" n="0015b12"/>如诸夏之亡。兼见无爽。非谓妙音至此。分身诸<persName>佛</persName><anchor xml:id="nkr_note_add_0937b2101" n="0937b2101"/><anchor xml:id="beg0937b2101" n="0937b2101"/>已<anchor xml:id="end0937b2101"/> <lb ed="X" n="0937b22"/><lb ed="R093" n="0015b13"/>还。而言此土唯秽非净。上见下故。義亦可通<note place="inline">云云</note>。</p> <lb ed="X" n="0937b23"/><lb ed="R093" n="0015b14"/><p xml:id="pX34p0937b2301">疏云。如虽净土还见灵山。乃至变不唯净上见下故 <lb ed="X" n="0937b24"/><lb ed="R093" n="0015b15"/>者。此谓疏主。例净土中亦有秽土。谓分身诸<persName>佛</persName>。各令 <pb ed="X" xml:id="X34.0639.0937c" n="0937c"/> <lb ed="X" n="0937c01"/><lb ed="R093" n="0015b16"/>侍者指满掬花诣灵山。天<anchor xml:id="nkr_note_orig_0937011" n="0937011"/>寿品中。文殊从海涌出。俱 <lb ed="X" n="0937c02"/><lb ed="R093" n="0015b17"/>访灵山。天<anchor xml:id="note_star_2" n="0937011" type="star"/>寿品<anchor xml:id="nkr_note_orig_0937012" n="0937012"/>中既在嘱累品前。分身犹在。此土皆 <lb ed="X" n="0937c03"/><lb ed="R093" n="0015b18"/>净。何有灵山。何妨净中亦有秽土。上见下故。亦可以 <lb ed="X" n="0937c04"/><lb ed="R093" n="0016a01"/>有本处名故。所以言诣灵山。義亦无爽。又塔品之中 <lb ed="X" n="0937c05"/><lb ed="R093" n="0016a02"/>有净土。不妨有彼灵山。妙<anchor xml:id="nkr_note_orig_0937013" n="0937013"/>音中被诫<anchor xml:id="note_star_3" n="0937006" type="star"/>刑。何妨亦有于 <lb ed="X" n="0937c06"/><lb ed="R093" n="0016a03"/>净土。故知塔亦有灵山。无妨净土摄。妙音虽被诫。亦 <lb ed="X" n="0937c07"/><lb ed="R093" n="0016a04"/>是净土收。故知嘱累合在後也。</p> <lb ed="X" n="0937c08"/><lb ed="R093" n="0016a05"/><p xml:id="pX34p0937c0801">疏云。二<persName>佛</persName>同<anchor xml:id="nkr_note_add_0937c0801" n="0937c0801"/><anchor xml:id="beg0937c0801" n="0937c0801"/>已<anchor xml:id="end0937c0801"/>下文。即会前别难。妙音致礼故。及以 <lb ed="X" n="0937c09"/><lb ed="R093" n="0016a06"/>观音奉珠故。若言妙音致礼。观音奉珠。唯有二尊在 <lb ed="X" n="0937c10"/><lb ed="R093" n="0016a07"/>会。分身<anchor xml:id="nkr_note_add_0937c1001" n="0937c1001"/><anchor xml:id="beg0937c1001" n="0937c1001"/>已<anchor xml:id="end0937c1001"/>还者。天<anchor xml:id="note_star_4" n="0937011" type="star"/>寿品。文殊唯礼二尊足。不礼分身。 <lb ed="X" n="0937c11"/><lb ed="R093" n="0016a08"/>亦名应二尊在会分身<anchor xml:id="nkr_note_add_0937c1101" n="0937c1101"/><anchor xml:id="beg0937c1101" n="0937c1101"/>已<anchor xml:id="end0937c1101"/>还。故知归奉意别。何得例 <lb ed="X" n="0937c12"/><lb ed="R093" n="0016a09"/>使通归。又有言护法力。谓普贤品及後品示<anchor xml:id="nkr_note_orig_0937014" n="0937014"/>视者。是 <lb ed="X" n="0937c13"/><lb ed="R093" n="0016a10"/>度量天地品。非嘱累也。此无典诰。是伪经故。不可为 <lb ed="X" n="0937c14"/><lb ed="R093" n="0016a11"/>明<note place="inline">云云</note>。</p> <lb ed="X" n="0937c15"/><lb ed="R093" n="0016a12"/><p xml:id="pX34p0937c1501">和会嘱累品。居前居後。皆有所以。其嘱累品。不在经 <lb ed="X" n="0937c16"/><lb ed="R093" n="0016a13"/>末。言在前者。有诸家释。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0937015" n="0937015"/>名准據一義。若言嘱累亦合 <lb ed="X" n="0937c17"/><lb ed="R093" n="0016a14"/>居前。而不居後者。妙音请见多宝之时。塔门<anchor xml:id="nkr_note_add_0937c1701" n="0937c1701"/><anchor xml:id="beg0937c1701" n="0937c1701"/>已<anchor xml:id="end0937c1701"/>开。释 <lb ed="X" n="0937c18"/><lb ed="R093" n="0016a15"/>迦于时即<figure><graphic url="../figures/X/X34p0937_01.gif"/></figure>多宝。妙音于後还见多宝<persName>如来</persName>。且此<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0937c19"/><lb ed="R093" n="0016a16"/>发愿。欲开我塔。便集分身。既其<anchor xml:id="nkr_note_add_0937c1901" n="0937c1901"/><anchor xml:id="beg0937c1901" n="0937c1901"/>已<anchor xml:id="end0937c1901"/>还。不可释迦开也。 <lb ed="X" n="0937c20"/><lb ed="R093" n="0016a17"/>妙音既见多宝塔。有重开之失。故知今为开者。只同 <lb ed="X" n="0937c21"/><lb ed="R093" n="0016a18"/>前会。多宝文中集分身开也。以此而推。妙音来日被 <lb ed="X" n="0937c22"/><lb ed="R093" n="0016b01"/>诫。此本是秽。嘱累即合居前也。又若言嘱累合居後。 <lb ed="X" n="0937c23"/><lb ed="R093" n="0016b02"/>而不居前者。普贤品末。<anchor xml:id="nkr_note_add_0937c2301" n="0937c2301"/><anchor xml:id="beg0937c2301" n="0937c2301"/>已<anchor xml:id="end0937c2301"/>有大众欢喜作礼而去也。 <lb ed="X" n="0937c24"/><lb ed="R093" n="0016b03"/>故知更无後品。又若言诸经嘱累皆在经终。不合居 <pb ed="X" xml:id="X34.0639.0938a" n="0938a"/> <lb ed="X" n="0938a01"/><lb ed="R093" n="0016b04"/>前者。中途付嘱。何妨于理。且如诸经得名。皆在经末。 <lb ed="X" n="0938a02"/><lb ed="R093" n="0016b05"/>金刚般若。中即问名。<persName>佛</persName>即为答。此经名为金刚般若 <lb ed="X" n="0938a03"/><lb ed="R093" n="0016b06"/>等。何故说经未了。中途而问。意欲即拟奉行故。今此 <lb ed="X" n="0938a04"/><lb ed="R093" n="0016b07"/>品嘱累。药王品前说者。教经三周一乘既毕。即便付 <lb ed="X" n="0938a05"/><lb ed="R093" n="0016b08"/>嘱流行。药王品等。廣说重经因缘。令受持者生于敬 <lb ed="X" n="0938a06"/><lb ed="R093" n="0016b09"/>仰。此亦无妨。前後俱得<note place="inline">云云</note>。</p> <lb ed="X" n="0938a07"/><lb ed="R093" n="0016b10"/><p xml:id="pX34p0938a0701">又释彰品次第事我前後者。所以妙音品在药王品 <lb ed="X" n="0938a08"/><lb ed="R093" n="0016b11"/>後而论者。若准经文。灵山一会。妙音菩萨未<figure><graphic url="../figures/X/X34p0938_01.gif"/></figure>说药 <lb ed="X" n="0938a09"/><lb ed="R093" n="0016b12"/>王品方至灵山。三周说经。妙音<anchor xml:id="nkr_note_add_0938a0901" n="0938a0901"/><anchor xml:id="beg0938a0901" n="0938a0901"/>已<anchor xml:id="end0938a0901"/>至。何以知之妙音 <lb ed="X" n="0938a10"/><lb ed="R093" n="0016b13"/><figure><graphic url="../figures/X/X34p0938_02.gif"/></figure>等。<persName>佛</persName>言。妙音菩萨。为听法花经故。普贤亦言。我于 <lb ed="X" n="0938a11"/><lb ed="R093" n="0016b14"/>宝威德上王<persName>佛</persName>国。遥闻此<name role="" type="person">娑婆世界</name>说法花经。从彼 <lb ed="X" n="0938a12"/><lb ed="R093" n="0016b15"/>而来。既云我为听是经故而来至此。故知三周会中。 <lb ed="X" n="0938a13"/><lb ed="R093" n="0016b16"/>妙音<figure><graphic url="../figures/X/X34p0938_03.gif"/></figure>至。若不先来至此会。药王品复云<anchor xml:id="nkr_note_orig_0938001" n="0938001"/>言听来。听 <lb ed="X" n="0938a14"/><lb ed="R093" n="0016b17"/>法何法。此品之中。无说经之处。又此品末有云。妙音 <lb ed="X" n="0938a15"/><lb ed="R093" n="0016b18"/>至此。当品之中即道还国。若以还国。下观音等品。妙 <lb ed="X" n="0938a16"/><lb ed="R093" n="0017a01"/>音亦不得闻。何故言得为听法花经故而来至此。故 <lb ed="X" n="0938a17"/><lb ed="R093" n="0017a02"/>知妙音。三周之中<anchor xml:id="nkr_note_add_0938a1701" n="0938a1701"/><anchor xml:id="beg0938a1701" n="0938a1701"/>已<anchor xml:id="end0938a1701"/>至于此。今言情见多宝而不见 <lb ed="X" n="0938a18"/><lb ed="R093" n="0017a03"/>者。三周之中。塔门未开。土亦犹秽。準此<anchor xml:id="nkr_note_add_0938a1801" n="0938a1801"/><anchor xml:id="beg0938a1801" n="0938a1801"/>已<anchor xml:id="end0938a1801"/>後得见<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0938a19"/><lb ed="R093" n="0017a04"/>者。因集分身。塔门开故。所以言见。據此道理。两義相 <lb ed="X" n="0938a20"/><lb ed="R093" n="0017a05"/>幷皆不相关。又问。若尔。何故妙音品。药王品後列之。 <lb ed="X" n="0938a21"/><lb ed="R093" n="0017a06"/><anchor xml:id="nkr_note_orig_0938002" n="0938002"/>故何三周之中。先置此品。</p><p xml:id="pX34p0938a2111" cb:place="inline">解云。妙音至此<anchor xml:id="nkr_note_orig_0938003" n="0938003"/>至为听 <lb ed="X" n="0938a22"/><lb ed="R093" n="0017a07"/>经而虽在前。以義文中不合先说。夫言不可叠道。義 <lb ed="X" n="0938a23"/><lb ed="R093" n="0017a08"/>不可双论。此妙音众。既灵山会中之事。经集之时。阿 <lb ed="X" n="0938a24"/><lb ed="R093" n="0017a09"/>难诵出。凡叙述事。次第排之。一会之中。极多事法。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0938004" n="0938004"/>妙 <pb ed="X" xml:id="X34.0639.0938b" n="0938b"/> <lb ed="X" n="0938b01"/><lb ed="R093" n="0017a10"/>音妙音虽先即会。排此品类。合居後也。若不尔者。岂 <lb ed="X" n="0938b02"/><lb ed="R093" n="0017a11"/>可当品之中来。当品之中言去。故知品者类也。于事 <lb ed="X" n="0938b03"/><lb ed="R093" n="0017a12"/>同故。排为品。</p><p xml:id="pX34p0938b0306" cb:place="inline">又问。妙音既三周法花会。即合前论。 <lb ed="X" n="0938b04"/><lb ed="R093" n="0017a13"/>今既後说。准何義理。</p><p xml:id="pX34p0938b0409" cb:place="inline">解。如世间人。叔姪尊卑。姪卑 <lb ed="X" n="0938b05"/><lb ed="R093" n="0017a14"/>而叔尊。世所共悉。有姪年长有叔卑。若立为得。不以 <lb ed="X" n="0938b06"/><lb ed="R093" n="0017a15"/>姪年长故入叔类中。不以叔年卑故。其姪後还无行 <lb ed="X" n="0938b07"/><lb ed="R093" n="0017a16"/>也。今此妙音及诸馀品。事仪如此。若準此理。妙音菩 <lb ed="X" n="0938b08"/><lb ed="R093" n="0017a17"/>萨而被诫者。有何过耶。</p> <lb ed="X" n="0938b09"/><lb ed="R093" n="0017a18"/><p xml:id="pX34p0938b0901">又观音品中。有具足妙相尊。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0938005" n="0938005"/>先是结集家安置。计合 <lb ed="X" n="0938b10"/><lb ed="R093" n="0017b01"/>作长行。为文短故。不更别生长行。如勝鬘经。亦有此 <lb ed="X" n="0938b11"/><lb ed="R093" n="0017b02"/>義。<name role="" type="person">勝鬘夫人</name>者。即是波斯匿王之女。<name role="" type="person">茉莉夫人</name>所生。 <lb ed="X" n="0938b12"/><lb ed="R093" n="0017b03"/>嫁与阿瑜舍国王为妃。去千馀里。彼国之中。先无<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0938b13"/><lb ed="R093" n="0017b04"/>法。<persName>世尊</persName>于时。<name role="" type="person">祇洹精舍</name>说法。父母知女聪明。乃寄书 <lb ed="X" n="0938b14"/><lb ed="R093" n="0017b05"/>唤女。说<persName>佛</persName>道德不可思议。<name role="" type="person">勝鬘夫人</name>得母书<anchor xml:id="nkr_note_add_0938b1401" n="0938b1401"/><anchor xml:id="beg0938b1401" n="0938b1401"/>已<anchor xml:id="end0938b1401"/>。即说 <lb ed="X" n="0938b15"/><lb ed="R093" n="0017b06"/>偈云。今闻<persName>佛</persName>音声。世所未曾有。若言真实者。我即应 <lb ed="X" n="0938b16"/><lb ed="R093" n="0017b07"/>供养。复说偈言。仰唯<persName>佛</persName><persName>世尊</persName>。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0938006" n="0938006"/>为世间出。亦应怀慈愍。 <lb ed="X" n="0938b17"/><lb ed="R093" n="0017b08"/>必令我得见。既说此偈<anchor xml:id="nkr_note_add_0938b1701" n="0938b1701"/><anchor xml:id="beg0938b1701" n="0938b1701"/>已<anchor xml:id="end0938b1701"/>。<persName>佛</persName>于空中现微妙身。结集 <lb ed="X" n="0938b18"/><lb ed="R093" n="0017b09"/>之人。遂作偈云。即生此念时。<persName>佛</persName>于空中现。普放净光 <lb ed="X" n="0938b19"/><lb ed="R093" n="0017b10"/>明。显示无比身。勝鬘及眷属。头面接足礼。準此偈颂。 <lb ed="X" n="0938b20"/><lb ed="R093" n="0017b11"/>合是长行。乘便为偈者。亦同此经具足妙相尊也。是 <lb ed="X" n="0938b21"/><lb ed="R093" n="0017b12"/>勝鬘之语。偈云。哀愍<g ref="#CB00832">覆</g>护我。令法种增长。此世及後 <lb ed="X" n="0938b22"/><lb ed="R093" n="0017b13"/>生。愿<persName>佛</persName>常摄受。</p> <lb ed="X" n="0938b23"/><lb ed="R093" n="0017b14"/><p xml:id="pX34p0938b2301">咒诅诸毒药还著于本人。外难云。岂<persName>佛</persName><persName>世尊</persName>反害生 <lb ed="X" n="0938b24"/><lb ed="R093" n="0017b15"/>命者。解云。有一人。与彼人有雠。符书𥜒祷。以诸毒药。 <pb ed="X" xml:id="X34.0639.0938c" n="0938c"/> <lb ed="X" n="0938c01"/><lb ed="R093" n="0017b16"/>欲煞前人。前人既被咒诅。自觉身心不安。还即至心 <lb ed="X" n="0938c02"/><lb ed="R093" n="0017b17"/>专念观音。以念观音善根增故。诸毒悉消。其人虽复 <lb ed="X" n="0938c03"/><lb ed="R093" n="0017b18"/>咒诅前人。以其恶心多积毒害。既不念观音。专唯煞 <lb ed="X" n="0938c04"/><lb ed="R093" n="0018a01"/>害。故违反害。此乃积恶馀殃。祸恶积。岂是菩萨。又虽 <lb ed="X" n="0938c05"/><lb ed="R093" n="0018a02"/>却著。未<figure><graphic url="../figures/X/X34p0938_04.gif"/></figure>令终。意欲令其发善心故。如前此经中常 <lb ed="X" n="0938c06"/><lb ed="R093" n="0018a03"/>不轻菩萨。被诸四众恶口骂詈。以嗔骂故。令诸四众。 <lb ed="X" n="0938c07"/><lb ed="R093" n="0018a04"/>千劫之中堕地狱中。虽初获苦。後还发菩提心故。此 <lb ed="X" n="0938c08"/><lb ed="R093" n="0018a05"/>亦如是。何所疑焉。然菩萨救苦。种种方便。若先苦後 <lb ed="X" n="0938c09"/><lb ed="R093" n="0018a06"/>乐。菩萨即救。即常不轻。及咒诅等。是其事也。若先乐 <lb ed="X" n="0938c10"/><lb ed="R093" n="0018a07"/>後乐。菩萨亦救。若先苦後苦。菩萨不救。若先乐後苦。 <lb ed="X" n="0938c11"/><lb ed="R093" n="0018a08"/>菩萨亦不救<note place="inline">云云</note>。</p> <lb ed="X" n="0938c12"/><lb ed="R093" n="0018a09"/><p xml:id="pX34p0938c1201">疏云。如巧猎师善取熊罴者。如一熊罴在深窟中。猎 <lb ed="X" n="0938c13"/><lb ed="R093" n="0018a10"/>师欲取。以三股铁叉。将头向前。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0938007" n="0938007"/>堆把于後。先以一石 <lb ed="X" n="0938c14"/><lb ed="R093" n="0018a11"/>打之。其罴嗔发。直趣于人。不知铁叉穿其<g ref="#CB15109">胸</g>前。既趣 <lb ed="X" n="0938c15"/><lb ed="R093" n="0018a12"/>不得。直至于死。合喩意者。初欲害人时。喩恶人咒诅 <lb ed="X" n="0938c16"/><lb ed="R093" n="0018a13"/>及下毒药。後趣被铁叉<anchor xml:id="nkr_note_add_0938c1601" n="0938c1601"/><anchor xml:id="beg0938c1601" n="0938c1601"/>刺<anchor xml:id="end0938c1601"/>身。喩合观音菩萨还著于 <lb ed="X" n="0938c17"/><lb ed="R093" n="0018a14"/>本人。将铁叉喩观音。将熊罴喩著毒药者<note place="inline">云云</note>。</p> <lb ed="X" n="0938c18"/><lb ed="R093" n="0018a15"/><p xml:id="pX34p0938c1801">又如良医善用返药者。有一人。患水病。身大如瓮。其 <lb ed="X" n="0938c19"/><lb ed="R093" n="0018a16"/>家兄弟莫作何计。闻道巴豆与酒相违。可与其服。後 <lb ed="X" n="0938c20"/><lb ed="R093" n="0018a17"/>令吃酒。终是不活。只得与死。其病人服巴豆<anchor xml:id="nkr_note_add_0938c2001" n="0938c2001"/><anchor xml:id="beg0938c2001" n="0938c2001"/>已<anchor xml:id="end0938c2001"/>。非常 <lb ed="X" n="0938c21"/><lb ed="R093" n="0018a18"/>热渴。复与酒二升。一时饮尽。少时看之。遂便欲死。唯 <lb ed="X" n="0938c22"/><lb ed="R093" n="0018b01"/>馀残气。更少时看。乃见地下水流滂沱。看其身体。如 <lb ed="X" n="0938c23"/><lb ed="R093" n="0018b02"/>故无异。兄弟问言。体履何似。答云。今日亦应有活路 <lb ed="X" n="0938c24"/><lb ed="R093" n="0018b03"/>也。粥五升一时吃尽。故知返药。即其事也。初虽有损。 <pb ed="X" xml:id="X34.0639.0939a" n="0939a"/> <lb ed="X" n="0939a01"/><lb ed="R093" n="0018b04"/>後必为益。菩萨救生。亦复如是。</p> <lb ed="X" n="0939a02"/><lb ed="R093" n="0018b05"/><p xml:id="pX34p0939a0201">疏有颂既不乖宗者。此语错。应言。有损既不乖宗。读 <lb ed="X" n="0939a03"/><lb ed="R093" n="0018b06"/>疏之者。状似论量此颂。此语意者。解咒诅诸毒药还 <lb ed="X" n="0939a04"/><lb ed="R093" n="0018b07"/>著于本人之文。谓前虽有损。後必为益。</p> <lb ed="X" n="0939a05"/><lb ed="R093" n="0018b08"/><p xml:id="pX34p0939a0501">疏云。彼说乘同日光为喩者。明穷子品中。会昔穷子 <lb ed="X" n="0939a06"/><lb ed="R093" n="0018b09"/>同于长者。勝鬘云。言乘是一。今说雲雨之喩。被乘同 <lb ed="X" n="0939a07"/><lb ed="R093" n="0018b10"/>悉。一雨虽同。受理各别。日光虽一。受明不同。彼添法 <lb ed="X" n="0939a08"/><lb ed="R093" n="0018b11"/>花经意如是。今时疏主。不许更有日光喩也。</p><p xml:id="pX34p0939a0818" cb:place="inline">又正 <lb ed="X" n="0939a09"/><lb ed="R093" n="0018b12"/>法花妙法花及论。幷无日光喩。论中所释七喩三<anchor xml:id="nkr_note_orig_0939001" n="0939001"/>平 <lb ed="X" n="0939a10"/><lb ed="R093" n="0018b13"/>等。亦无日光之文。</p><p xml:id="pX34p0939a1008" cb:place="inline">四从三逆者。四谓正法妙法本 <lb ed="X" n="0939a11"/><lb ed="R093" n="0018b14"/>论添法经。排当第四故。三逆者。此三本经论。违前添 <lb ed="X" n="0939a12"/><lb ed="R093" n="0018b15"/>法花。无日光为喩之文。故言三逆。有即违大宗通途。 <lb ed="X" n="0939a13"/><lb ed="R093" n="0018b16"/>无即非乖成理。若依瓒法师。不许疏主斥日光之文。 <lb ed="X" n="0939a14"/><lb ed="R093" n="0018b17"/>何以知。即法花亦有乘同之文。应言三从二逆。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0939002" n="0939002"/>岂幷 <lb ed="X" n="0939a15"/><lb ed="R093" n="0018b18"/>通途。俱是圣教。何须非斥。若言天亲菩萨造法花论。 <lb ed="X" n="0939a16"/><lb ed="R093" n="0019a01"/>所明七喩三车等。无日光之文。即言无者。金刚般若 <lb ed="X" n="0939a17"/><lb ed="R093" n="0019a02"/>论。亦是天亲所释。准经合有八种之相。论中如何但 <lb ed="X" n="0939a18"/><lb ed="R093" n="0019a03"/>释人相众生寿者相我相等四种。不释残四。岂彼经 <lb ed="X" n="0939a19"/><lb ed="R093" n="0019a04"/>中而无此文。故知未必以论为证<note place="inline">云云</note>。</p> <lb ed="X" n="0939a20"/><lb ed="R093" n="0019a05"/><p xml:id="pX34p0939a2001">又此经观音一品别流行者。自<persName>佛</persName>法东流来。九百馀 <lb ed="X" n="0939a21"/><lb ed="R093" n="0019a06"/>年。所翻译经论。总有七种。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0939003" n="0939003"/>单本。二重本译经。三缺本 <lb ed="X" n="0939a22"/><lb ed="R093" n="0019a07"/>经。四疑经。五拆出经。六伪经。七应瑞经。言单本经者。 <lb ed="X" n="0939a23"/><lb ed="R093" n="0019a08"/>即涅槃等是。不重译故。一翻<anchor xml:id="nkr_note_add_0939a2301" n="0939a2301"/><anchor xml:id="beg0939a2301" n="0939a2301"/>已<anchor xml:id="end0939a2301"/>来。唯闻南地学士谢 <lb ed="X" n="0939a24"/><lb ed="R093" n="0019a09"/>灵运。重错其文。更不别译。二重译者。如维摩经般若 <pb ed="X" xml:id="X34.0639.0939b" n="0939b"/> <lb ed="X" n="0939b01"/><lb ed="R093" n="0019a10"/>法花金光明等。幷数重译。三缺本者。目录有名。而无 <lb ed="X" n="0939b02"/><lb ed="R093" n="0019a11"/>梵本。及无曾翻译行之于世者也。四疑者。如法句经。 <lb ed="X" n="0939b03"/><lb ed="R093" n="0019a12"/>道理契会大乘。然无梵本。及无译时代。幷无译人等。 <lb ed="X" n="0939b04"/><lb ed="R093" n="0019a13"/>五拆出。如观音品等是。多心般若等<anchor xml:id="nkr_note_orig_0939004" n="0939004"/>也。于大品奉钵 <lb ed="X" n="0939b05"/><lb ed="R093" n="0019a14"/>品拆出。如盂兰盆经。初无如是我闻。後无欢喜奉行。 <lb ed="X" n="0939b06"/><lb ed="R093" n="0019a15"/>皆是其例。六伪者。如天公经。咒魅益<g ref="#CB06358">算</g>植公等。如天 <lb ed="X" n="0939b07"/><lb ed="R093" n="0019a16"/>公经云。淸淸虚虚。手把金甁。推声集郞。直入讲堂中。 <lb ed="X" n="0939b08"/><lb ed="R093" n="0019a17"/>又云。文殊作都讲。普贤作维那等。此皆人作。非<persName>佛</persName>说 <lb ed="X" n="0939b09"/><lb ed="R093" n="0019a18"/>也。七应瑞经。即高王观世音经。高欢天子。有一人死。 <lb ed="X" n="0939b10"/><lb ed="R093" n="0019b01"/>因专念观音。梦中受得。後至都市。经三刀不死。所有 <lb ed="X" n="0939b11"/><lb ed="R093" n="0019b02"/>因缘。应知从彼高欢标名。故称高王观世音经。</p> <lb ed="X" n="0939b12"/><lb ed="R093" n="0019b03"/><p xml:id="pX34p0939b1201"><anchor xml:id="nkr_note_orig_0939005" n="0939005"/>第五彰品之次第。自古相传云。修多罗藏次第求。毘 <lb ed="X" n="0939b13"/><lb ed="R093" n="0019b04"/>柰耶藏因缘求。阿毘达摩藏性相求。性相求者。唯明 <lb ed="X" n="0939b14"/><lb ed="R093" n="0019b05"/>有漏无漏有为无为世出世间之法。体性更无次第。 <lb ed="X" n="0939b15"/><lb ed="R093" n="0019b06"/>能生慧故。毘奈耶藏因缘求者。戒律之中。唯明因谁 <lb ed="X" n="0939b16"/><lb ed="R093" n="0019b07"/>犯戒。得有此戒。缘某人犯有此戒。多明因缘。幷是事 <lb ed="X" n="0939b17"/><lb ed="R093" n="0019b08"/>法。亦无法相。亦无次第。唯戒藏所摄。修多罗藏次第 <lb ed="X" n="0939b18"/><lb ed="R093" n="0019b09"/>求者。经之一教。前後名義。钩锁相连。多明品之次第 <lb ed="X" n="0939b19"/><lb ed="R093" n="0019b10"/>序正流通。此唯经藏所摄。</p> <lb ed="X" n="0939b20"/><lb ed="R093" n="0019b11"/><p xml:id="pX34p0939b2001">疏云。一实而导彼归途者。此为退菩提心故。昔闻大 <lb ed="X" n="0939b21"/><lb ed="R093" n="0019b12"/>乘之法。中间废忘。退求小乘。今欲令其归本所引故。 <lb ed="X" n="0939b22"/><lb ed="R093" n="0019b13"/>故云导彼归途也。故法花第二云。我昔教汝志愿<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0939b23"/><lb ed="R093" n="0019b14"/>道。汝今悉忘。而便自谓<anchor xml:id="nkr_note_add_0939b2301" n="0939b2301"/><anchor xml:id="beg0939b2301" n="0939b2301"/>已<anchor xml:id="end0939b2301"/>得灭度。我今还欲令汝忆 <lb ed="X" n="0939b24"/><lb ed="R093" n="0019b15"/>念本愿所行道故。</p><p xml:id="pX34p0939b2408" cb:place="inline">返迹者。归昔日所行之迹也。</p> <pb ed="X" xml:id="X34.0639.0939c" n="0939c"/> <lb ed="X" n="0939c01"/><lb ed="R093" n="0019b16"/><p xml:id="pX34p0939c0101">智扬善巧妙应上根者。智扬即智慧。善巧即是方便。 <lb ed="X" n="0939c02"/><lb ed="R093" n="0019b17"/>故方便品云。诸<persName>佛</persName>智慧甚深无量。</p><p xml:id="pX34p0939c0214" cb:place="inline">语<anchor xml:id="nkr_note_orig_0939006" n="0939006"/>演神功津塡 <lb ed="X" n="0939c03"/><lb ed="R093" n="0019b18"/>邃理者。即是其智慧门难解难入<note place="inline">此中引文倒诵应知</note>。</p> <lb ed="X" n="0939c04"/><lb ed="R093" n="0020a01"/><p xml:id="pX34p0939c0401">疏中释譬喩品云。领述授记文少。乃至寄其领述及 <lb ed="X" n="0939c05"/><lb ed="R093" n="0020a02"/>为授记等者。瓒法师云。此言疏失。若以领述文少。即 <lb ed="X" n="0939c06"/><lb ed="R093" n="0020a03"/>言不别生品。寄譬喩品明。所以不别为品者。复云嘱 <lb ed="X" n="0939c07"/><lb ed="R093" n="0020a04"/>累文极少。略寄神力品後明之。何得自别生品。故知 <lb ed="X" n="0939c08"/><lb ed="R093" n="0020a05"/>疏家极为孟浪。今时解者。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0939007" n="0939007"/>品如鹙子领述。及<persName>如来</persName>为 <lb ed="X" n="0939c09"/><lb ed="R093" n="0020a06"/>授记。皆是比况者。即是譬喩。何妨皆得同名譬喩品。 <lb ed="X" n="0939c10"/><lb ed="R093" n="0020a07"/>岂繁寄言。深为失矣。</p><p xml:id="pX34p0939c1009" cb:place="inline">今又难幷州法师。若言领述 <lb ed="X" n="0939c11"/><lb ed="R093" n="0020a08"/>授记皆是譬喩。故幷同名譬喩品者。下文三周授记 <lb ed="X" n="0939c12"/><lb ed="R093" n="0020a09"/>诸有领述。亦是比况。亦应幷名譬喩。何得品号皆殊。 <lb ed="X" n="0939c13"/><lb ed="R093" n="0020a10"/>迄至经终。仪法如此。故知非斥未即为准。</p> <lb ed="X" n="0939c14"/><lb ed="R093" n="0020a11"/><p xml:id="pX34p0939c1401">疏云。法身之体亦方便以宣扬者。此明真如法身。唯 <lb ed="X" n="0939c15"/><lb ed="R093" n="0020a12"/>智证相应。今以言说中宣。故言方便宣扬。</p> <lb ed="X" n="0939c16"/><lb ed="R093" n="0020a13"/><p xml:id="pX34p0939c1601">疏云。既显自他为宝重者。自。谓天授品中。<persName>如来</persName>身作 <lb ed="X" n="0939c17"/><lb ed="R093" n="0020a14"/>国王。为求重法。捐捨国位。以写此经。他。即分身多宝。 <lb ed="X" n="0939c18"/><lb ed="R093" n="0020a15"/>为欲听是经故。远来至此也。</p> <lb ed="X" n="0939c19"/><lb ed="R093" n="0020a16"/><p xml:id="pX34p0939c1901">疏云。<persName>如来</persName><anchor xml:id="nkr_note_orig_0939008" n="0939008"/>说法福事俱多恐众生疑等下者。谓前暂 <lb ed="X" n="0939c20"/><lb ed="R093" n="0020a17"/>谤此经。或复颦蹙而怀疑惑。汝当听说此人乃至无 <lb ed="X" n="0939c21"/><lb ed="R093" n="0020a18"/>数劫等。又随喜品中说。第五十人闻法花经能随喜 <lb ed="X" n="0939c22"/><lb ed="R093" n="0020b01"/>者功德。过<anchor xml:id="nkr_note_orig_0939009" n="0939009"/>前四百万亿那由他三千大千世界众生。 <lb ed="X" n="0939c23"/><lb ed="R093" n="0020b02"/>金银七宝。又令得阿罗汉果。乃至不轻品中。受持此 <lb ed="X" n="0939c24"/><lb ed="R093" n="0020b03"/>经。得六根淸净。又法师品中。有能于此经中。一念生 <pb ed="X" xml:id="X34.0639.0940a" n="0940a"/> <lb ed="X" n="0940a01"/><lb ed="R093" n="0020b04"/>随喜者。我亦与授阿耨菩提记。此等福事。非分太过。 <lb ed="X" n="0940a02"/><lb ed="R093" n="0020b05"/>恐众生疑谓<persName>佛</persName>虚诳。故现舌相。表是真言。</p><p xml:id="pX34p0940a0217" cb:place="inline">殉命持 <lb ed="X" n="0940a03"/><lb ed="R093" n="0020b06"/>经者。死也。弃捨身命弘经也。</p> <lb ed="X" n="0940a04"/><lb ed="R093" n="0020b07"/><p xml:id="pX34p0940a0401"><anchor xml:id="nkr_note_orig_0940001" n="0940001"/>第六释经本文者。先序多家。然後依疏解释。读者应 <lb ed="X" n="0940a05"/><lb ed="R093" n="0020b08"/>知。自汉朝<anchor xml:id="nkr_note_add_0940a0501" n="0940a0501"/><anchor xml:id="beg0940a0501" n="0940a0501"/>已<anchor xml:id="end0940a0501"/>来。<persName>佛</persName>法东流。前英後哲。所讲经论。幷依 <lb ed="X" n="0940a06"/><lb ed="R093" n="0020b09"/>文解释。不生章段句数。至<anchor xml:id="nkr_note_orig_0940002" n="0940002"/>复後秦襄阳道安法师。方 <lb ed="X" n="0940a07"/><lb ed="R093" n="0020b10"/>分章段。云经无大小。例开三段。谓序正流通。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0940003" n="0940003"/>显与西 <lb ed="X" n="0940a08"/><lb ed="R093" n="0020b11"/>方亲光菩萨般若论同。故知东流虽远。英贤道合。时 <lb ed="X" n="0940a09"/><lb ed="R093" n="0020b12"/>人谓安公为宝印手菩萨。彼有道士。名<name role="" type="person">习凿齿</name>。极有 <lb ed="X" n="0940a10"/><lb ed="R093" n="0020b13"/>才学。闻道安公博识内外辩才无滞。打门相命云。四 <lb ed="X" n="0940a11"/><lb ed="R093" n="0020b14"/>海<name role="" type="person">习凿齿</name>。故来相见耳。于是安公遣人报云。弥天释 <lb ed="X" n="0940a12"/><lb ed="R093" n="0020b15"/>道安。不久即相看。既言弥天。更过于四海。既出相看。 <lb ed="X" n="0940a13"/><lb ed="R093" n="0020b16"/>安公先行。习氏嘲云。扬之簸之。糠秕在先。安答曰。涛 <lb ed="X" n="0940a14"/><lb ed="R093" n="0020b17"/>之汰之。沙石在後。又以别日。安公就习氏园池。习氏 <lb ed="X" n="0940a15"/><lb ed="R093" n="0020b18"/>嘲云。兔兔来何求。安公报云。故来觅羊头。习氏又云。 <lb ed="X" n="0940a16"/><lb ed="R093" n="0021a01"/>剃刀<anchor xml:id="nkr_note_add_0940a1601" n="0940a1601"/><anchor xml:id="beg0940a1601" n="0940a1601"/>已<anchor xml:id="end0940a1601"/>净堪用不。安公报云。<anchor xml:id="nkr_note_add_0940a1602" n="0940a1602"/><anchor xml:id="beg0940a1602" n="0940a1602"/>已<anchor xml:id="end0940a1602"/>许神明合毛留。自馀 <lb ed="X" n="0940a17"/><lb ed="R093" n="0021a02"/>事如高僧传说。</p><p xml:id="pX34p0940a1707" cb:place="inline">吉藏开为三段。序分大家共同。正 <lb ed="X" n="0940a18"/><lb ed="R093" n="0021a03"/>宗者。从方便品。至从地涌出品<anchor xml:id="nkr_note_add_0940a1801" n="0940a1801"/><anchor xml:id="beg0940a1801" n="0940a1801"/>已<anchor xml:id="end0940a1801"/>来。明乘权乘实。从 <lb ed="X" n="0940a19"/><lb ed="R093" n="0021a04"/>寿量品。至分别功德品半初格量颂末一长行一颂 <lb ed="X" n="0940a20"/><lb ed="R093" n="0021a05"/>云。闻此寿量信解功德无有限量<anchor xml:id="nkr_note_add_0940a2001" n="0940a2001"/><anchor xml:id="beg0940a2001" n="0940a2001"/>已<anchor xml:id="end0940a2001"/>上文。明<anchor xml:id="nkr_note_orig_0940004" n="0940004"/>方权实。 <lb ed="X" n="0940a21"/><lb ed="R093" n="0021a06"/><anchor xml:id="note_star_5" n="0940004" type="star"/>方权实者。昔日菩提树下成无上道者。是权化身。经 <lb ed="X" n="0940a22"/><lb ed="R093" n="0021a07"/>云。我成道来等是。经三无数劫。三身四智早<anchor xml:id="nkr_note_add_0940a2201" n="0940a2201"/><anchor xml:id="beg0940a2201" n="0940a2201"/>已<anchor xml:id="end0940a2201"/>圆满。 <lb ed="X" n="0940a23"/><lb ed="R093" n="0021a08"/>是真报身。乘权实可知。故乘是能乘之乘。身是所证 <lb ed="X" n="0940a24"/><lb ed="R093" n="0021a09"/>之身。乘即所证之因。身是能证之果。故以十五品半。 <pb ed="X" xml:id="X34.0639.0940b" n="0940b"/> <lb ed="X" n="0940b01"/><lb ed="R093" n="0021a10"/>名正宗。如贤愚经。近善知识。即是序分。听闻正法如 <lb ed="X" n="0940b02"/><lb ed="R093" n="0021a11"/>理思惟。即正宗。依法修行。即流通也。亦可令生三慧。 <lb ed="X" n="0940b03"/><lb ed="R093" n="0021a12"/>故须三段。序分令生闻慧等。亦可随三根故须分三。 <lb ed="X" n="0940b04"/><lb ed="R093" n="0021a13"/>序为上根。见即生解故。正宗为中根。叮咛正说方悟 <lb ed="X" n="0940b05"/><lb ed="R093" n="0021a14"/>故。流通为下根。再三褈说方领解故。亦可来有三缘。 <lb ed="X" n="0940b06"/><lb ed="R093" n="0021a15"/>故分三段。亲光菩萨依<persName>佛</persName>地论开三段者。一为教起 <lb ed="X" n="0940b07"/><lb ed="R093" n="0021a16"/>因<anchor xml:id="nkr_note_orig_0940005" n="0940005"/>由缘分。二正教起说分。三依教奉行分。亦可序为 <lb ed="X" n="0940b08"/><lb ed="R093" n="0021a17"/>除疑生信。正宗为破执令解。流通依法奉行。</p><p xml:id="pX34p0940b0818" cb:place="inline">今时 <lb ed="X" n="0940b09"/><lb ed="R093" n="0021a18"/>疏主。自有二解中。复有一解。总有三解。初有八品而 <lb ed="X" n="0940b10"/><lb ed="R093" n="0021b01"/>为正宗。从方便品。至授学无学人记品。正为三根说 <lb ed="X" n="0940b11"/><lb ed="R093" n="0021b02"/>一乘记。所以是正宗。</p><p xml:id="pX34p0940b1109" cb:place="inline">二从方便品及法师品半为 <lb ed="X" n="0940b12"/><lb ed="R093" n="0021b03"/>正宗。兼为八部授道记故。于此中为有意。谓方便品 <lb ed="X" n="0940b13"/><lb ed="R093" n="0021b04"/>初彰二深。言一切声闻辟支<persName>佛</persName>等所不能知。声闻众 <lb ed="X" n="0940b14"/><lb ed="R093" n="0021b05"/>等皆生疑惑。今此八品。为破前疑。故与授记。为正宗。 <lb ed="X" n="0940b15"/><lb ed="R093" n="0021b06"/>其法师品为正宗者。此亦方便品偈云。诸天及世人。 <lb ed="X" n="0940b16"/><lb ed="R093" n="0021b07"/>一切众生类。无能知<persName>佛</persName>者。五乘之人及一切众生。皆 <lb ed="X" n="0940b17"/><lb ed="R093" n="0021b08"/>不能知。今此法师品初。为一切众生天龙八部人五 <lb ed="X" n="0940b18"/><lb ed="R093" n="0021b09"/>乘等受记。即破前疑故。亦得名为正宗。馀十九品。名 <lb ed="X" n="0940b19"/><lb ed="R093" n="0021b10"/>流通分。</p><p xml:id="pX34p0940b1904" cb:place="inline">第三解者。从方便品。至常不轻品<anchor xml:id="nkr_note_add_0940b1901" n="0940b1901"/><anchor xml:id="beg0940b1901" n="0940b1901"/>已<anchor xml:id="end0940b1901"/>来。名 <lb ed="X" n="0940b20"/><lb ed="R093" n="0021b11"/>正宗。神力<anchor xml:id="nkr_note_add_0940b2001" n="0940b2001"/><anchor xml:id="beg0940b2001" n="0940b2001"/>已<anchor xml:id="end0940b2001"/>下为流通。如疏可知。净法师以十九品 <lb ed="X" n="0940b21"/><lb ed="R093" n="0021b12"/>为正宗者。为论释七喩三车等。至寿量品。即无三车 <lb ed="X" n="0940b22"/><lb ed="R093" n="0021b13"/>等。至常不轻品方尽。<anchor xml:id="nkr_note_add_0940b2201" n="0940b2201"/><anchor xml:id="beg0940b2201" n="0940b2201"/>已<anchor xml:id="end0940b2201"/>後无故。为正宗可知。</p> <lb ed="X" n="0940b23"/><lb ed="R093" n="0021b14"/><p xml:id="pX34p0940b2301">疏云。若尔即古遵法师乃为指南者。又俗士刘歆<note place="inline">茂林 <lb ed="X" n="0940b24"/><lb ed="R093" n="0021b15"/>反</note>刘白父子二。每至笔墨纸<figure><graphic url="../figures/X/X34p0940_01.gif"/></figure>以为战诤之笏。何况 <pb ed="X" xml:id="X34.0639.0940c" n="0940c"/> <lb ed="X" n="0940c01"/><lb ed="R093" n="0021b16"/>甚深法藏。四海公子。一代当仁。至于章句。而无非斥。 <lb ed="X" n="0940c02"/><lb ed="R093" n="0021b17"/>奉上斥云。吉藏法师。若以从方便品下十五品半而 <lb ed="X" n="0940c03"/><lb ed="R093" n="0021b18"/>为正宗。谓明乘身权实。更取分别功德品半一长行 <lb ed="X" n="0940c04"/><lb ed="R093" n="0022a01"/>一偈颂。俱诸大众闻<persName>如来</persName>说寿量长远。众生获益。即 <lb ed="X" n="0940c05"/><lb ed="R093" n="0022a02"/>名正宗者。若尔。何但闻分别功德品获益。从方便品。 <lb ed="X" n="0940c06"/><lb ed="R093" n="0022a03"/>终至普贤品中。言三千大千世界微尘数<anchor xml:id="nkr_note_orig_0940006" n="0940006"/>数菩萨。乃 <lb ed="X" n="0940c07"/><lb ed="R093" n="0022a04"/>至得百千万亿旋陀罗尼。及能行普贤道等。品品之 <lb ed="X" n="0940c08"/><lb ed="R093" n="0022a05"/>中皆有利益。即古遵法师。初一品名序。<anchor xml:id="nkr_note_add_0940c0801" n="0940c0801"/><anchor xml:id="beg0940c0801" n="0940c0801"/>已<anchor xml:id="end0940c0801"/>下迄至经 <lb ed="X" n="0940c09"/><lb ed="R093" n="0022a06"/>终。皆言有益。乃为指南。今道。疏主此难。未必即然。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0940007" n="0940007"/>真 <lb ed="X" n="0940c10"/><lb ed="R093" n="0022a07"/>藏师意正宗中获益者。自缘闻捨三皈一而得授记。 <lb ed="X" n="0940c11"/><lb ed="R093" n="0022a08"/>声闻之人因此获益。言益虽同。闻法各别。以一乘获 <lb ed="X" n="0940c12"/><lb ed="R093" n="0022a09"/>益处。名为正宗。非一乘而获者。名为流通。何爽于理 <lb ed="X" n="0940c13"/><lb ed="R093" n="0022a10"/><note place="inline">云云</note>。</p> <lb ed="X" n="0940c14"/><lb ed="R093" n="0022a11"/><p xml:id="pX34p0940c1401">疏云。赞证受命付令行者。此解十九品名流通分。赞 <lb ed="X" n="0940c15"/><lb ed="R093" n="0022a12"/>解法师品。彼品之中。赞重人法。可师<anchor xml:id="nkr_note_orig_0940008" n="0940008"/>笵解故。证二品。 <lb ed="X" n="0940c16"/><lb ed="R093" n="0022a13"/>谓见宝塔品。提婆达多品。劝人生信。证说不虚故。受 <lb ed="X" n="0940c17"/><lb ed="R093" n="0022a14"/>命解八品。谓持品。安乐行品。从地涌出品。<persName>如来</persName>寿量 <lb ed="X" n="0940c18"/><lb ed="R093" n="0022a15"/>品。分别功德品。随喜功德品。法师功德品。常不轻菩 <lb ed="X" n="0940c19"/><lb ed="R093" n="0022a16"/>萨。此之八品。幷禀命弘宣。付解二品。<persName>如来</persName>神力品。嘱 <lb ed="X" n="0940c20"/><lb ed="R093" n="0022a17"/>累品。慇勤付嘱。便流通故。令行有六。</p> <lb ed="X" n="0940c21"/><lb ed="R093" n="0022a18"/><p xml:id="pX34p0940c2101">说境令知乘之权实者。谓说能诠之教语。显所诠之 <lb ed="X" n="0940c22"/><lb ed="R093" n="0022b01"/>理。令诸听者心缘语義。语義是识心之境。即教理也。 <lb ed="X" n="0940c23"/><lb ed="R093" n="0022b02"/>既识乘之是非。故捨权而取于实也。</p><p xml:id="pX34p0940c2315" cb:place="inline">说行令知因 <lb ed="X" n="0940c24"/><lb ed="R093" n="0022b03"/>之是非者。谓说一乘之正因。令捨二乘之权行也。</p> <pb ed="X" xml:id="X34.0639.0941a" n="0941a"/> <lb ed="X" n="0941a01"/><lb ed="R093" n="0022b04"/><p xml:id="pX34p0941a0101">说果令知身之真化。乃至具显果因所成勝德者。从 <lb ed="X" n="0941a02"/><lb ed="R093" n="0022b05"/>寿量品。至常不轻五品经。说果令知身之真化。谓二 <lb ed="X" n="0941a03"/><lb ed="R093" n="0022b06"/>乘等。执<persName>佛</persName>于菩提树下成<persName>等正觉</persName>。言报身。所有证得 <lb ed="X" n="0941a04"/><lb ed="R093" n="0022b07"/>解脱。解脱知见。执为法身。随<anchor xml:id="nkr_note_orig_0941001" n="0941001"/>刑六道。教化众生。名为 <lb ed="X" n="0941a05"/><lb ed="R093" n="0022b08"/>化身。又此经中。诸菩萨等从地涌出。诸二乘等皆生 <lb ed="X" n="0941a06"/><lb ed="R093" n="0022b09"/>疑惑。言非<persName>佛</persName>化。故<persName>佛</persName>于寿量品中。廣说我出释氏宫。 <lb ed="X" n="0941a07"/><lb ed="R093" n="0022b10"/>去<name role="" type="person">伽耶城</name><anchor xml:id="nkr_note_orig_0941002" n="0941002"/>道不远。菩提树下。成<persName>等正觉</persName>。自从王宫生。 <lb ed="X" n="0941a08"/><lb ed="R093" n="0022b11"/>八相成道等。此是化身。即是令知身之化也。又说我 <lb ed="X" n="0941a09"/><lb ed="R093" n="0022b12"/>成<persName>佛</persName><anchor xml:id="nkr_note_add_0941a0901" n="0941a0901"/><anchor xml:id="beg0941a0901" n="0941a0901"/>已<anchor xml:id="end0941a0901"/>来。甚大久远。所成寿命。复陪上数。常在灵山 <lb ed="X" n="0941a10"/><lb ed="R093" n="0022b13"/>及馀住处。天人常充满等。即是身之真也。证之果者。 <lb ed="X" n="0941a11"/><lb ed="R093" n="0022b14"/>即寿量品。明寿命长远。久成<persName>佛</persName>。是证之因。即下四品。 <lb ed="X" n="0941a12"/><lb ed="R093" n="0022b15"/>分别功德。随喜。法师。常不轻等品也。</p><p xml:id="pX34p0941a1215" cb:place="inline">劝识于化求 <lb ed="X" n="0941a13"/><lb ed="R093" n="0022b16"/>证于真。令识菩提树下是化身。求证于真者。令行一 <lb ed="X" n="0941a14"/><lb ed="R093" n="0022b17"/>乘之因。取一乘之果。即是寿量长远法身之果<note place="inline">云云</note>。</p> <lb ed="X" n="0941a15"/><lb ed="R093" n="0022b18"/><p xml:id="pX34p0941a1501">然此中获益人。总有五位。一信心人。二受持读诵。 <lb ed="X" n="0941a16"/><lb ed="R093" n="0023a01"/>三为人解说。四兼行六<anchor xml:id="nkr_note_orig_0941003" n="0941003"/>度。此之五人。能成勝德<note place="inline">云云</note>。</p> <lb ed="X" n="0941a17"/><lb ed="R093" n="0023a02"/><p xml:id="pX34p0941a1701">渐获因果<anchor xml:id="nkr_note_orig_0941004" n="0941004"/>二勝德者。谓此皆是因中因果。故名渐 <lb ed="X" n="0941a18"/><lb ed="R093" n="0023a03"/>获。若是<persName>佛</persName>果位中。<anchor xml:id="nkr_note_add_0941a1801" n="0941a1801"/><anchor xml:id="beg0941a1801" n="0941a1801"/>已<anchor xml:id="end0941a1801"/>圆满得。不可言渐获也。</p><p xml:id="pX34p0941a1818" cb:place="inline">言因 <lb ed="X" n="0941a19"/><lb ed="R093" n="0023a04"/>中因果者。有因中因。因中果。有果中果。果中因。先言 <lb ed="X" n="0941a20"/><lb ed="R093" n="0023a05"/>因中因者。功德品中。劝人持经等。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0941005" n="0941005"/>喜品中。第五十人 <lb ed="X" n="0941a21"/><lb ed="R093" n="0023a06"/>随喜等。皆是因中因。因中果者。即是得无生忍。乃至 <lb ed="X" n="0941a22"/><lb ed="R093" n="0023a07"/>四生三生得菩提。乃至能转淸净法轮等。随喜功德 <lb ed="X" n="0941a23"/><lb ed="R093" n="0023a08"/>品中。随喜听闻。常得面<g ref="#CB15032">貌</g>端正。人相具足。又得乘天 <lb ed="X" n="0941a24"/><lb ed="R093" n="0023a09"/>宫殿等。乃至法师功德品中。受持此经若诵等。此即 <pb ed="X" xml:id="X34.0639.0941b" n="0941b"/> <lb ed="X" n="0941b01"/><lb ed="R093" n="0023a10"/>是因。能得六千功德等。名为果。此皆是因中因果也。 <lb ed="X" n="0941b02"/><lb ed="R093" n="0023a11"/>言果中因者。即前因中因果。此即带果修因。总名果 <lb ed="X" n="0941b03"/><lb ed="R093" n="0023a12"/>中因。<persName>佛</persName>果菩提。名果中果。</p><p xml:id="pX34p0941b0311" cb:place="inline">言二位勝德者。即前因 <lb ed="X" n="0941b04"/><lb ed="R093" n="0023a13"/>中果。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0941006" n="0941006"/>乃果中果是。又有<anchor xml:id="nkr_note_add_0941b0401" n="0941b0401"/><anchor xml:id="beg0941b0401" n="0941b0401"/>已<anchor xml:id="end0941b0401"/>满果。谓<persName>如来</persName>寿量品也。未 <lb ed="X" n="0941b05"/><lb ed="R093" n="0023a14"/>满果者。即分别功德随喜等。幷是因中果也。</p><p xml:id="pX34p0941b0518" cb:place="inline">菩萨 <lb ed="X" n="0941b06"/><lb ed="R093" n="0023a15"/>知此遂便道证者。菩萨即是二乘等。迴心<anchor xml:id="nkr_note_add_0941b0601" n="0941b0601"/><anchor xml:id="beg0941b0601" n="0941b0601"/>已<anchor xml:id="end0941b0601"/>去。幷名 <lb ed="X" n="0941b07"/><lb ed="R093" n="0023a16"/>菩萨。道证者。即分别功德品中。诸菩萨等。或有一生 <lb ed="X" n="0941b08"/><lb ed="R093" n="0023a17"/>二三生证菩提等。是也。若论修证次第。先因後果。则 <lb ed="X" n="0941b09"/><lb ed="R093" n="0023a18"/>言因果。若论显修次第。先果後因。则言果因。谓<anchor xml:id="nkr_note_orig_0941007" n="0941007"/>先後 <lb ed="X" n="0941b10"/><lb ed="R093" n="0023b01"/>果。令欣修。故言证之果因也。</p><p xml:id="pX34p0941b1012" cb:place="inline">具显果因所成勝德 <lb ed="X" n="0941b11"/><lb ed="R093" n="0023b02"/>者。即是覆标前義。从寿量品。迄至不轻品来。<anchor xml:id="nkr_note_add_0941b1101" n="0941b1101"/><anchor xml:id="beg0941b1101" n="0941b1101"/>已<anchor xml:id="end0941b1101"/>明因 <lb ed="X" n="0941b12"/><lb ed="R093" n="0023b03"/>果勝德之事。更无别意。自此<anchor xml:id="nkr_note_add_0941b1201" n="0941b1201"/><anchor xml:id="beg0941b1201" n="0941b1201"/>已<anchor xml:id="end0941b1201"/>下八品。名为流通分 <lb ed="X" n="0941b13"/><lb ed="R093" n="0023b04"/><note place="inline">云云</note>。</p> <lb ed="X" n="0941b14"/><lb ed="R093" n="0023b05"/><p xml:id="pX34p0941b1401">疏云。示相付嘱禀命行故者。示相。解神力品。谓<persName>如来</persName> <lb ed="X" n="0941b15"/><lb ed="R093" n="0023b06"/>出廣长舌相。上至梵天。表不虚言。故示相也。付嘱。解 <lb ed="X" n="0941b16"/><lb ed="R093" n="0023b07"/>嘱累品。以金色之手。三摩菩萨之顶是。禀命行者。谓 <lb ed="X" n="0941b17"/><lb ed="R093" n="0023b08"/>药王品中及经末。皆受付嘱。流通远代也。流通中又 <lb ed="X" n="0941b18"/><lb ed="R093" n="0023b09"/>有三。上即从法师宝天持等品。此为现证流通。安乐 <lb ed="X" n="0941b19"/><lb ed="R093" n="0023b10"/>行涌出寿量分别随喜法师不轻七品。此为学行流 <lb ed="X" n="0941b20"/><lb ed="R093" n="0023b11"/>通。神力<anchor xml:id="nkr_note_add_0941b2001" n="0941b2001"/><anchor xml:id="beg0941b2001" n="0941b2001"/>已<anchor xml:id="end0941b2001"/>下八品。为付嘱流通。准论文序中。至分七 <lb ed="X" n="0941b21"/><lb ed="R093" n="0023b12"/>种成就。将配论如疏可知。</p> <lb ed="X" n="0941b22"/><lb ed="R093" n="0023b13"/><p xml:id="pX34p0941b2201"><anchor xml:id="nkr_note_orig_0941008" n="0941008"/>疏云。见能照所照之境者。能照谓光。所照谓光中七 <lb ed="X" n="0941b23"/><lb ed="R093" n="0023b14"/>事<note place="inline">云云</note>。</p> <lb ed="X" n="0941b24"/><lb ed="R093" n="0023b15"/><p xml:id="pX34p0941b2401">疏言。山城圆满表勝馀经偏得序名者。七种成就皆 <pb ed="X" xml:id="X34.0639.0941c" n="0941c"/> <lb ed="X" n="0941c01"/><lb ed="R093" n="0023b16"/>是序。如何此二偏得名。答曰。智者因喩得解。如世行 <lb ed="X" n="0941c02"/><lb ed="R093" n="0023b17"/>人。出门<anchor xml:id="nkr_note_add_0941c0201" n="0941c0201"/><anchor xml:id="beg0941c0201" n="0941c0201"/>已<anchor xml:id="end0941c0201"/>後皆是行人。唯有佂人。得行人名。又如作 <lb ed="X" n="0941c03"/><lb ed="R093" n="0023b18"/>客。吉凶席中皆是作客。如其弔凶。不得言作客。又如 <lb ed="X" n="0941c04"/><lb ed="R093" n="0024a01"/>草名是同。<g ref="#CB18048">󴚀</g>芋偏得草名。然法明者。如十信心。即信 <lb ed="X" n="0941c05"/><lb ed="R093" n="0024a02"/>等十种。若所论十种。皆是于信。唯只信偏得信名。</p> <lb ed="X" n="0941c06"/><lb ed="R093" n="0024a03"/><p xml:id="pX34p0941c0601">又如六尘。眼能见色。故名为尘。馀声香等。亦是于色。 <lb ed="X" n="0941c07"/><lb ed="R093" n="0024a04"/>亦是于尘。不得色名。唯只眼见。偏得色称。此之山城 <lb ed="X" n="0941c08"/><lb ed="R093" n="0024a05"/>亦复如是。虽通名序。此二偏得序名。</p><p xml:id="pX34p0941c0815" cb:place="inline">又七成就中。 <lb ed="X" n="0941c09"/><lb ed="R093" n="0024a06"/>馀经无者有二。一小乘经无。二诸大乘中无。文殊现 <lb ed="X" n="0941c10"/><lb ed="R093" n="0024a07"/>十种因故。</p><p xml:id="pX34p0941c1005" cb:place="inline">问。温室般若等。幷有山城。何故此经独 <lb ed="X" n="0941c11"/><lb ed="R093" n="0024a08"/>标为勝。</p><p xml:id="pX34p0941c1104" cb:place="inline">答。此经以说一乘道理。微妙甚深。会权归 <lb ed="X" n="0941c12"/><lb ed="R093" n="0024a09"/>实。廣为授记。又有多宝证经。流通付嘱。皆是菩萨修 <lb ed="X" n="0941c13"/><lb ed="R093" n="0024a10"/>行。不同馀经。故独标勝。</p> <lb ed="X" n="0941c14"/><lb ed="R093" n="0024a11"/><p xml:id="pX34p0941c1401">初言序分者。自古相传有四解。一发起。二证信。证信 <lb ed="X" n="0941c15"/><lb ed="R093" n="0024a12"/>者。即此经初言如是我闻等六句。阿难引<anchor xml:id="nkr_note_add_0941c1501" n="0941c1501"/><anchor xml:id="beg0941c1501" n="0941c1501"/>己<anchor xml:id="end0941c1501"/>及他为 <lb ed="X" n="0941c16"/><lb ed="R093" n="0024a13"/>证。亲从<persName>佛</persName>闻。以证此经。令他生信。二发起序者。即如 <lb ed="X" n="0941c17"/><lb ed="R093" n="0024a14"/>欲说法花。先为诸菩萨。说大乘经名无量義。天雨花。 <lb ed="X" n="0941c18"/><lb ed="R093" n="0024a15"/>地六动等。<anchor xml:id="nkr_note_add_0941c1801" n="0941c1801"/><anchor xml:id="beg0941c1801" n="0941c1801"/>已<anchor xml:id="end0941c1801"/>为发起。说金刚般若经时。入城乞食洗 <lb ed="X" n="0941c19"/><lb ed="R093" n="0024a16"/>足<anchor xml:id="nkr_note_add_0941c1901" n="0941c1901"/><anchor xml:id="beg0941c1901" n="0941c1901"/>已<anchor xml:id="end0941c1901"/>。为发起序。维摩中。合五百盖以为一盖。变此秽 <lb ed="X" n="0941c20"/><lb ed="R093" n="0024a17"/>方以为净国。以为发起。说涅槃时。<persName>世尊</persName>以二月十五 <lb ed="X" n="0941c21"/><lb ed="R093" n="0024a18"/>日。于晨朝时嚼杨枝时。发大音声。普告三千大千世 <lb ed="X" n="0941c22"/><lb ed="R093" n="0024b01"/>界。<persName>如来</persName>今夜常入涅槃。若有所疑。当<anchor xml:id="nkr_note_orig_0941009" n="0941009"/>咨汝所问。为最 <lb ed="X" n="0941c23"/><lb ed="R093" n="0024b02"/>後问等。以为发起<note place="inline">云云</note>。</p><p xml:id="pX34p0941c2310" cb:place="inline">第二解者。初明通序。次明 <lb ed="X" n="0941c24"/><lb ed="R093" n="0024b03"/>别序。古人解云。如是我闻等两句。是通序。通一切经 <pb ed="X" xml:id="X34.0639.0942a" n="0942a"/> <lb ed="X" n="0942a01"/><lb ed="R093" n="0024b04"/>皆同有故。一时<anchor xml:id="nkr_note_add_0942a0101" n="0942a0101"/><anchor xml:id="beg0942a0101" n="0942a0101"/>已<anchor xml:id="end0942a0101"/>下别序。说时方徒众缁素八部。数 <lb ed="X" n="0942a02"/><lb ed="R093" n="0024b05"/>量多少。各各别故。</p><p xml:id="pX34p0942a0208" cb:place="inline">若依纪国法师云。如是等六句。 <lb ed="X" n="0942a03"/><lb ed="R093" n="0024b06"/>迄至尔时<persName>世尊</persName>四众围绕供养恭敬尊重赞歎<anchor xml:id="nkr_note_add_0942a0301" n="0942a0301"/><anchor xml:id="beg0942a0301" n="0942a0301"/>已<anchor xml:id="end0942a0301"/>来。 <lb ed="X" n="0942a04"/><lb ed="R093" n="0024b07"/>是通序。与诸馀经徒众多少。虽复不同。通有六句故。 <lb ed="X" n="0942a05"/><lb ed="R093" n="0024b08"/>从结跏<anchor xml:id="nkr_note_add_0942a0501" n="0942a0501"/><anchor xml:id="beg0942a0501" n="0942a0501"/>已<anchor xml:id="end0942a0501"/>下经文。名为别序。现瑞放光。相不同故。或 <lb ed="X" n="0942a06"/><lb ed="R093" n="0024b09"/>可退坐一面。是通序。尔时<persName>世尊</persName><anchor xml:id="nkr_note_add_0942a0601" n="0942a0601"/><anchor xml:id="beg0942a0601" n="0942a0601"/>已<anchor xml:id="end0942a0601"/>下。是别序。</p><p xml:id="pX34p0942a0618" cb:place="inline">第三 <lb ed="X" n="0942a07"/><lb ed="R093" n="0024b10"/>解者。初阿难序。次<persName>如来</persName>序。如是我闻等。阿难出。名阿 <lb ed="X" n="0942a08"/><lb ed="R093" n="0024b11"/>难序。欲说此经先雨花动地等。名<persName>如来</persName>序。</p><p xml:id="pX34p0942a0817" cb:place="inline">第四解 <lb ed="X" n="0942a09"/><lb ed="R093" n="0024b12"/>者。真经序。像经序。真谓<persName>佛</persName>在世。先为诸菩萨。说大乘 <lb ed="X" n="0942a10"/><lb ed="R093" n="0024b13"/>经等是。像经序者。谓<persName>佛</persName>灭後。诸罗汉等集法藏时。阿 <lb ed="X" n="0942a11"/><lb ed="R093" n="0024b14"/>难自言如是我闻等六句是。此亦名经前序经後序。 <lb ed="X" n="0942a12"/><lb ed="R093" n="0024b15"/>此经後序。是经前序之前。经前序。又是经後序之後。 <lb ed="X" n="0942a13"/><lb ed="R093" n="0024b16"/>谓阿难序。在<persName>如来</persName>序後故。</p> <lb ed="X" n="0942a14"/><lb ed="R093" n="0024b17"/><p xml:id="pX34p0942a1401">次释如是我闻等六句。自古诸德及论解释。开合不 <lb ed="X" n="0942a15"/><lb ed="R093" n="0024b18"/>同。乃有数宗。今略叙多少。初开作八句者。谓如是一 <lb ed="X" n="0942a16"/><lb ed="R093" n="0025a01"/>句。我一。闻一。时一。<persName>佛</persName>一。住王城一。山一。众一。总为八 <lb ed="X" n="0942a17"/><lb ed="R093" n="0025a02"/>句。</p><p xml:id="pX34p0942a1702" cb:place="inline">第二。依真谛三藏。释为七句。一如是。所闻之法。 <lb ed="X" n="0942a18"/><lb ed="R093" n="0025a03"/>二我。能闻之人。三闻。亲承音旨。四一时。说法时节。五 <lb ed="X" n="0942a19"/><lb ed="R093" n="0025a04"/><persName>佛</persName>。说教主。六住山城。说法之处所。七与大比丘众等。 <lb ed="X" n="0942a20"/><lb ed="R093" n="0025a05"/>所化之機。</p><p xml:id="pX34p0942a2005" cb:place="inline">第三。龙树菩萨。造智度论。解大品释为 <lb ed="X" n="0942a21"/><lb ed="R093" n="0025a06"/>六句。一如是。所闻之法。二我闻。能闻之人。三一时。说 <lb ed="X" n="0942a22"/><lb ed="R093" n="0025a07"/>教时。四<persName>佛</persName>。说教主。五住处。六所化機。亲光菩萨。造般 <lb ed="X" n="0942a23"/><lb ed="R093" n="0025a08"/>若论。亦为六句。同前龙树论。自言。前三明弟子。後三 <lb ed="X" n="0942a24"/><lb ed="R093" n="0025a09"/>证师说。一切修多罗。其事皆如是。</p><p xml:id="pX34p0942a2414" cb:place="inline">第四。<name role="" type="person">世亲</name>菩萨。 <pb ed="X" xml:id="X34.0639.0942b" n="0942b"/> <lb ed="X" n="0942b01"/><lb ed="R093" n="0025a10"/>依<persName>佛</persName>地经。造<persName>佛</persName>地论。释为五句。初如是我闻。显<anchor xml:id="nkr_note_add_0942b0101" n="0942b0101"/><anchor xml:id="beg0942b0101" n="0942b0101"/>己<anchor xml:id="end0942b0101"/>能 <lb ed="X" n="0942b02"/><lb ed="R093" n="0025a11"/>闻。二时。三<persName>佛</persName>。四住处。五所化機。</p><p xml:id="pX34p0942b0213" cb:place="inline">第五。今自释为四 <lb ed="X" n="0942b03"/><lb ed="R093" n="0025a12"/>句。一如是一时等。皆是法。二我闻及比丘众等。明能 <lb ed="X" n="0942b04"/><lb ed="R093" n="0025a13"/>闻人。此等是僧。三<persName>佛</persName>。即<persName>佛</persName>。四事。即住处。</p><p xml:id="pX34p0942b0416" cb:place="inline">第六。经部 <lb ed="X" n="0942b05"/><lb ed="R093" n="0025a14"/>论师。依成实论。释为三句。谓<persName>佛</persName>法僧。<persName>佛</persName>为<persName>佛</persName>宝。如是 <lb ed="X" n="0942b06"/><lb ed="R093" n="0025a15"/>一时住王城山等是法宝。我闻及大比丘众等是僧 <lb ed="X" n="0942b07"/><lb ed="R093" n="0025a16"/>宝。所以成实论云。三宝最吉祥。故我经初说也。</p><p xml:id="pX34p0942b0719" cb:place="inline">第 <lb ed="X" n="0942b08"/><lb ed="R093" n="0025a17"/>七。唯为两句。谓人与法。我闻及比丘众等是人。馀是 <lb ed="X" n="0942b09"/><lb ed="R093" n="0025a18"/>法。</p><p xml:id="pX34p0942b0902" cb:place="inline">或可总为一句。幷归于法。</p><p xml:id="pX34p0942b0912" cb:place="inline">或可总无一句。即 <lb ed="X" n="0942b10"/><lb ed="R093" n="0025b01"/>归于如。故下经。诸法寂<anchor xml:id="nkr_note_orig_0942001" n="0942001"/>法寂相。至言宣。如楞伽经云。 <lb ed="X" n="0942b11"/><lb ed="R093" n="0025b02"/>我成道来四十馀年。于其中不说一字。维摩又云。夫 <lb ed="X" n="0942b12"/><lb ed="R093" n="0025b03"/>说法者无说无示。夫听法者无闻无得。故知无说无 <lb ed="X" n="0942b13"/><lb ed="R093" n="0025b04"/>示。是名说法。若據涅槃经下文言。未说法者如林中 <lb ed="X" n="0942b14"/><lb ed="R093" n="0025b05"/>葉。其<anchor xml:id="nkr_note_add_0942b1401" n="0942b1401"/><anchor xml:id="beg0942b1401" n="0942b1401"/>已<anchor xml:id="end0942b1401"/>说法者如海一滴。即应说也。应须释之。</p><p xml:id="pX34p0942b1419" cb:place="inline">延 <lb ed="X" n="0942b15"/><lb ed="R093" n="0025b06"/>法师解六句云。三句有言有義。三句有義无言。谓如 <lb ed="X" n="0942b16"/><lb ed="R093" n="0025b07"/>是我闻一时三句。<persName>佛</persName>亲自说。有義有言。<persName>佛</persName>在<anchor xml:id="nkr_note_add_0942b1601" n="0942b1601"/><anchor xml:id="beg0942b1601" n="0942b1601"/>已<anchor xml:id="end0942b1601"/>下。但 <lb ed="X" n="0942b17"/><lb ed="R093" n="0025b08"/>言某方某住处某徒众。但有其義。而无其言。<persName>世尊</persName>当 <lb ed="X" n="0942b18"/><lb ed="R093" n="0025b09"/>时。不的言方处及众数故<note place="inline">云云</note>。</p> <lb ed="X" n="0942b19"/><lb ed="R093" n="0025b10"/><p xml:id="pX34p0942b1901">说之所由者。谓依临涅槃。普告诸大众。我于今夜定 <lb ed="X" n="0942b20"/><lb ed="R093" n="0025b11"/>般涅槃。若有所疑。当恣汝所问。为最後问。阿难位居 <lb ed="X" n="0942b21"/><lb ed="R093" n="0025b12"/>学地。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0942002" n="0942002"/>忧未除。不知是化身。为言真灭。所以心复忧悔。 <lb ed="X" n="0942b22"/><lb ed="R093" n="0025b13"/>不能自勝。于是阿<g ref="#CB00145">㝹</g>楼<g ref="#CB00501">驮</g>及优波離。语阿难言。<persName>如来</persName> <lb ed="X" n="0942b23"/><lb ed="R093" n="0025b14"/>今日即有。明日即无。汝有所疑。何不问<persName>佛</persName>。阿难报言。 <lb ed="X" n="0942b24"/><lb ed="R093" n="0025b15"/>我今痴狂。不知何问。于是阿<g ref="#CB00145">㝹</g>楼<g ref="#CB00501">驮</g>。发四句问。如疏。 <pb ed="X" xml:id="X34.0639.0942c" n="0942c"/> <lb ed="X" n="0942c01"/><lb ed="R093" n="0025b16"/><persName>佛</persName>答言。我灭度後。以波罗提木叉。为汝大师。若我在 <lb ed="X" n="0942c02"/><lb ed="R093" n="0025b17"/>世无异此。谓<persName>佛</persName>在时。及<persName>佛</persName>灭後。皆依戒而行。当以戒 <lb ed="X" n="0942c03"/><lb ed="R093" n="0025b18"/>为师也。波罗提木叉。此云随顺解脱戒。若能坚持禁 <lb ed="X" n="0942c04"/><lb ed="R093" n="0026a01"/>戒。<figure><graphic url="../figures/X/X34p0942_01.gif"/></figure>能顺至<anchor xml:id="nkr_note_orig_0942003" n="0942003"/>脱脱也。</p><p xml:id="pX34p0942c0409" cb:place="inline">第二问依何处住者。当依四 <lb ed="X" n="0942c05"/><lb ed="R093" n="0026a02"/>念处住。所谓身受心法。此四上中下。总有三种观。一 <lb ed="X" n="0942c06"/><lb ed="R093" n="0026a03"/>假相观。二事观。三理观。言假相观者。即观身不净。四 <lb ed="X" n="0942c07"/><lb ed="R093" n="0026a04"/>大假合。三十六物以成其身。犹如囊盛于粪秽。令诸 <lb ed="X" n="0942c08"/><lb ed="R093" n="0026a05"/>弟子知有漏烦恼等。以成其身。深可厌汚。名为集谛。 <lb ed="X" n="0942c09"/><lb ed="R093" n="0026a06"/>二观受是苦者。令知三界火宅。无处藏身。三苦八苦 <lb ed="X" n="0942c10"/><lb ed="R093" n="0026a07"/>日夜煎煮。能如是观。名为苦谛。三观心无常者。识心 <lb ed="X" n="0942c11"/><lb ed="R093" n="0026a08"/>迁变。念念不住。令知诸行无常住者。令证灭谛。故涅 <lb ed="X" n="0942c12"/><lb ed="R093" n="0026a09"/>槃经云。诸行无常至寂灭为乐也。四观法无我者。故 <lb ed="X" n="0942c13"/><lb ed="R093" n="0026a10"/>中论偈云。诸<persName>佛</persName>或说我。或说于非我。诸法实相中。无 <lb ed="X" n="0942c14"/><lb ed="R093" n="0026a11"/>我无非我。又般若经云。一切诸法。无我相至寿者相。 <lb ed="X" n="0942c15"/><lb ed="R093" n="0026a12"/>若执法中有我相者。<persName>如来</persName>说言非菩萨也。作此观者。 <lb ed="X" n="0942c16"/><lb ed="R093" n="0026a13"/>能证二无我理。名为道谛。<persName>世尊</persName>何故令修假观。为诸 <lb ed="X" n="0942c17"/><lb ed="R093" n="0026a14"/>众生不知此身本来虚伪。虚妄顚倒。为真实故。教诸 <lb ed="X" n="0942c18"/><lb ed="R093" n="0026a15"/>弟子常修假观。我灭度後。常依此住。</p><p xml:id="pX34p0942c1815" cb:place="inline">第二事观者。 <lb ed="X" n="0942c19"/><lb ed="R093" n="0026a16"/>以四念处分为五蕴。初身为色蕴。观色不净故。次受 <lb ed="X" n="0942c20"/><lb ed="R093" n="0026a17"/>为受蕴。观受是苦。世间之人。于下苦中便生乐相。不 <lb ed="X" n="0942c21"/><lb ed="R093" n="0026a18"/>知苦乐二受。悉皆是苦。乐是假受。纵受人天妙乐果 <lb ed="X" n="0942c22"/><lb ed="R093" n="0026b01"/>报。彼报若尽。不免无常。苦受是实。故下经云。<persName>佛</persName>说苦 <lb ed="X" n="0942c23"/><lb ed="R093" n="0026b02"/>谛真实无异。遗教经云。日可令冷。月可令热。<persName>佛</persName>说苦 <lb ed="X" n="0942c24"/><lb ed="R093" n="0026b03"/>谛不可令乐。</p><p xml:id="pX34p0942c2406" cb:place="inline">三法为想蕴。令知一切法。念念无常 <pb ed="X" xml:id="X34.0639.0943a" n="0943a"/> <lb ed="X" n="0943a01"/><lb ed="R093" n="0026b04"/>故。</p><p xml:id="pX34p0943a0102" cb:place="inline">四心为行识二蕴。令知心识本来无我。若不繫 <lb ed="X" n="0943a02"/><lb ed="R093" n="0026b05"/>缘境。不依四念处住。即言我能然。馀不能尔。犹如猿 <lb ed="X" n="0943a03"/><lb ed="R093" n="0026b06"/>猴得树。狂象无钩。野马无绊。穴鼻绝牛。名为事观。</p> <lb ed="X" n="0943a04"/><lb ed="R093" n="0026b07"/><p xml:id="pX34p0943a0401">第三真实理观者。唯理相应。更无缘虑。所有五蕴十 <lb ed="X" n="0943a05"/><lb ed="R093" n="0026b08"/>二处十八界等。皆归于空。同一法性。故多心经云。菩 <lb ed="X" n="0943a06"/><lb ed="R093" n="0026b09"/>萨行深般若时。照见五蕴皆空。度一切苦厄等。此名 <lb ed="X" n="0943a07"/><lb ed="R093" n="0026b10"/>为理观。智度论说。有五种不净。以成其身。一住处不 <lb ed="X" n="0943a08"/><lb ed="R093" n="0026b11"/>净者。谓识种子。九月之中。常居慈母生藏<anchor xml:id="nkr_note_add_0943a0801" n="0943a0801"/><anchor xml:id="beg0943a0801" n="0943a0801"/>已<anchor xml:id="end0943a0801"/>下熟藏 <lb ed="X" n="0943a09"/><lb ed="R093" n="0026b12"/>之上。尿屎坑边。为安置处。故经偈云。是身为臭秽。不 <lb ed="X" n="0943a10"/><lb ed="R093" n="0026b13"/>从花中生。亦不从薝蔔。又不从<anchor xml:id="nkr_note_orig_0943001" n="0943001"/>实生。即其事也。</p><p xml:id="pX34p0943a1019" cb:place="inline">二 <lb ed="X" n="0943a11"/><lb ed="R093" n="0026b14"/>种子不净者。谓无始时来。阿赖耶识。结集为因。业风 <lb ed="X" n="0943a12"/><lb ed="R093" n="0026b15"/>所吹。此识种子。在父母赤白精中。托揽为身。故名不 <lb ed="X" n="0943a13"/><lb ed="R093" n="0026b16"/>净。如有偈言。是身种不净。非馀妙宝物。不由白净生。 <lb ed="X" n="0943a14"/><lb ed="R093" n="0026b17"/>但从秽道出。</p><p xml:id="pX34p0943a1406" cb:place="inline">三自性不净者。谓三十六物。覆以薄 <lb ed="X" n="0943a15"/><lb ed="R093" n="0026b18"/>皮。大小不净充满其中。名为不净。如有偈言。地水火 <lb ed="X" n="0943a16"/><lb ed="R093" n="0027a01"/>风质。能变为不净。倾海洗此身。不能令香洁。</p><p xml:id="pX34p0943a1618" cb:place="inline">四相 <lb ed="X" n="0943a17"/><lb ed="R093" n="0027a02"/>状不净者。谓九孔常流。眼出<anchor xml:id="nkr_note_add_0943a1701" n="0943a1701"/><anchor xml:id="beg0943a1701" n="0943a1701"/><g ref="#CB02274">眵</g><anchor xml:id="end0943a1701"/>泪。耳出结聍。鼻中流 <lb ed="X" n="0943a18"/><lb ed="R093" n="0027a03"/>涕。口中涎唾。大小便道流出屎尿。好衣外饰。美食内 <lb ed="X" n="0943a19"/><lb ed="R093" n="0027a04"/>充。皆成不净。如有偈言。种种不净物。充满于身中。常 <lb ed="X" n="0943a20"/><lb ed="R093" n="0027a05"/>流出不止。如漏囊盛物。</p><p xml:id="pX34p0943a2010" cb:place="inline">五究竟不净者。谓捨命<anchor xml:id="nkr_note_add_0943a2001" n="0943a2001"/><anchor xml:id="beg0943a2001" n="0943a2001"/>已<anchor xml:id="end0943a2001"/> <lb ed="X" n="0943a21"/><lb ed="R093" n="0027a06"/>後。此之秽身。皆以虫狼为粪。放火为<g ref="#CB01926">灰</g>。烂壞为土。故 <lb ed="X" n="0943a22"/><lb ed="R093" n="0027a07"/>此不净。如有偈言。审谛观此身。终必归死处。难御无 <lb ed="X" n="0943a23"/><lb ed="R093" n="0027a08"/>反复。偝恩如不见。</p><p xml:id="pX34p0943a2308" cb:place="inline">故知。昔虽好以涂熏。必归臭秽。 <lb ed="X" n="0943a24"/><lb ed="R093" n="0027a09"/>虽廣以绮饰。皆归磨灭。故罗汉谏王偈言。眼是<anchor xml:id="nkr_note_add_0943a2401" n="0943a2401"/><anchor xml:id="beg0943a2401" n="0943a2401"/><g ref="#CB02274">眵</g><anchor xml:id="end0943a2401"/>泪 <pb ed="X" xml:id="X34.0639.0943b" n="0943b"/> <lb ed="X" n="0943b01"/><lb ed="R093" n="0027a10"/>窍。鼻是秽涕囊。口为涎唾器。身为屎尿仓。大王无所 <lb ed="X" n="0943b02"/><lb ed="R093" n="0027a11"/>知。为色所耽荒。贫道有慧眼。出家求道场。</p><p xml:id="pX34p0943b0217" cb:place="inline">第三。恶 <lb ed="X" n="0943b03"/><lb ed="R093" n="0027a12"/>性比丘以梵擅治之。梵谓梵天。此为法。擅是于法。若 <lb ed="X" n="0943b04"/><lb ed="R093" n="0027a13"/>有恶性高慢比丘。应以净法治之。不须打骂。即默摈 <lb ed="X" n="0943b05"/><lb ed="R093" n="0027a14"/>也。</p><p xml:id="pX34p0943b0502" cb:place="inline">第四当安何语者。一切经首。常置如是我闻六 <lb ed="X" n="0943b06"/><lb ed="R093" n="0027a15"/>句等義。结集缘起<anchor xml:id="nkr_note_orig_0943002" n="0943002"/>者。</p> <lb ed="X" n="0943b07"/><lb ed="R093" n="0027a16"/><p xml:id="pX34p0943b0701">立之所<anchor xml:id="nkr_note_orig_0943003" n="0943003"/>由者。准智度论。如是者信相也。何故初即言 <lb ed="X" n="0943b08"/><lb ed="R093" n="0027a17"/>信。准显扬论。信有五种业。一信除不信为业。既信<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0943b09"/><lb ed="R093" n="0027a18"/>法。恭敬<anchor xml:id="nkr_note_add_0943b0901" n="0943b0901"/><anchor xml:id="beg0943b0901" n="0943b0901"/>已<anchor xml:id="end0943b0901"/>深。纵逢邪缘。必不迴信。二同利为业。先自。 <lb ed="X" n="0943b10"/><lb ed="R093" n="0027b01"/>後令他人之无信同除。除他故令生。俗书云。<anchor xml:id="nkr_note_add_0943b1001" n="0943b1001"/><anchor xml:id="beg0943b1001" n="0943b1001"/>己<anchor xml:id="end0943b1001"/>所不 <lb ed="X" n="0943b11"/><lb ed="R093" n="0027b02"/>欲。勿施于人。故须先信。三能得菩<anchor xml:id="nkr_note_orig_0943004" n="0943004"/>提资粮为业。即四 <lb ed="X" n="0943b12"/><lb ed="R093" n="0027b03"/>十心初信也。四能趣善道为业。谓得四不壞信。能越 <lb ed="X" n="0943b13"/><lb ed="R093" n="0027b04"/>恶道。人若无信。增长愚痴也。五增长净信心为业。如 <lb ed="X" n="0943b14"/><lb ed="R093" n="0027b05"/>其无信。心多混浊。既唯信心。性必淸净也。</p><p xml:id="pX34p0943b1417" cb:place="inline">故知。有 <lb ed="X" n="0943b15"/><lb ed="R093" n="0027b06"/>信无智。增长愚痴。不能了别是非。缘愚痴。即生邪信 <lb ed="X" n="0943b16"/><lb ed="R093" n="0027b07"/>也。若有智而无信。增长邪见。即是世智辩聪。增长异 <lb ed="X" n="0943b17"/><lb ed="R093" n="0027b08"/>见。故此信心。亦以邪慧为体性。</p><p xml:id="pX34p0943b1713" cb:place="inline">又有四義。一止疑 <lb ed="X" n="0943b18"/><lb ed="R093" n="0027b09"/>故立信。恐後众生。于修多罗。疑非<persName>佛</persName>说。故安如是。为 <lb ed="X" n="0943b19"/><lb ed="R093" n="0027b10"/>破疑故。二破执故令生信。有执之时不解。令破其执。 <lb ed="X" n="0943b20"/><lb ed="R093" n="0027b11"/>令生信解。三止馀谤故。若言馀人所说。恐多生谤。今 <lb ed="X" n="0943b21"/><lb ed="R093" n="0027b12"/>言阿难亲从<persName>佛</persName>闻。人即生信。四正邪见故。外道经首。 <lb ed="X" n="0943b22"/><lb ed="R093" n="0027b13"/>皆阿<g ref="#CB00273">𥣯</g>二字。以为吉祥。初有吉故。中後亦吉。阿之言 <lb ed="X" n="0943b23"/><lb ed="R093" n="0027b14"/>无。<g ref="#CB00273">𥣯</g>之言有。一切诸法。不離有无二字。故初置之。今 <lb ed="X" n="0943b24"/><lb ed="R093" n="0027b15"/>为蕳邪见。故置如是。</p><p xml:id="pX34p0943b2409" cb:place="inline">又信有二种。菩萨信心。深而 <pb ed="X" xml:id="X34.0639.0943c" n="0943c"/> <lb ed="X" n="0943c01"/><lb ed="R093" n="0027b16"/>不浅。无疑故。虽得二空理智。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0943005" n="0943005"/>相欲取无上菩提。故下 <lb ed="X" n="0943c02"/><lb ed="R093" n="0027b17"/>经云。除诸菩萨信力坚固者。必无退转也。</p><p xml:id="pX34p0943c0217" cb:place="inline">次二乘 <lb ed="X" n="0943c03"/><lb ed="R093" n="0027b18"/>之人。浅而不深。虽言有生空理智。而求小果。中路退 <lb ed="X" n="0943c04"/><lb ed="R093" n="0028a01"/>还。不能更进求大乘。故下经云。我等若闻净<persName>佛</persName>国土 <lb ed="X" n="0943c05"/><lb ed="R093" n="0028a02"/>教化众生。都无欣乐。</p><p xml:id="pX34p0943c0509" cb:place="inline">三凡夫之人。不深不浅。逢缘 <lb ed="X" n="0943c06"/><lb ed="R093" n="0028a03"/>即起。犹若浮蓱。般若经云。凡夫之人。犹如轻毛。随风 <lb ed="X" n="0943c07"/><lb ed="R093" n="0028a04"/>东西。不能安住。俗诗云。客心无定所。如同不繫舟。又 <lb ed="X" n="0943c08"/><lb ed="R093" n="0028a05"/>云。草命如点露等。谓无准定。即其事也。又书云。延陵 <lb ed="X" n="0943c09"/><lb ed="R093" n="0028a06"/>致剑于松枯。又元<g ref="#CB12381">𲉌</g>臣卿。煞鸡为信。千里相期。剋时 <lb ed="X" n="0943c10"/><lb ed="R093" n="0028a07"/>而至。存其信也。故仁義礼智信。最在後者。意令先行 <lb ed="X" n="0943c11"/><lb ed="R093" n="0028a08"/>信也。又猩猩能言不離禽兽。鹦鹉能言不離飞鸟。人 <lb ed="X" n="0943c12"/><lb ed="R093" n="0028a09"/>之无信。虽有其言。何殊<anchor xml:id="nkr_note_orig_0943006" n="0943006"/>鸟。故夫子云。事亲者能竭其 <lb ed="X" n="0943c13"/><lb ed="R093" n="0028a10"/>力。事君能<anchor xml:id="nkr_note_orig_0943007" n="0943007"/>置其身。与朋友交。言而有信。虽曰未学。吾 <lb ed="X" n="0943c14"/><lb ed="R093" n="0028a11"/>必谓之学矣。又初云如是令生信者。有三義。一令众 <lb ed="X" n="0943c15"/><lb ed="R093" n="0028a12"/>生信是<persName>佛</persName>所说。二信身中有<persName>佛</persName>性。三信未来必得成 <lb ed="X" n="0943c16"/><lb ed="R093" n="0028a13"/><persName>佛</persName>。有如斯義。故初置之。净法师解信云。心决定为信 <lb ed="X" n="0943c17"/><lb ed="R093" n="0028a14"/>体。口决定为信相者。此義不然。法相错矣。准百法论 <lb ed="X" n="0943c18"/><lb ed="R093" n="0028a15"/>中。夫决定者。即当勝解为体。夫信者。乃以淸净为体。 <lb ed="X" n="0943c19"/><lb ed="R093" n="0028a16"/>故知错也。然唯识论中。以淸净为体。以有信故。心始 <lb ed="X" n="0943c20"/><lb ed="R093" n="0028a17"/>证净。若其无信。心则混浊。若逢境即起。此以邪慧为 <lb ed="X" n="0943c21"/><lb ed="R093" n="0028a18"/>体。亦可信者以假慧为体。</p><p xml:id="pX34p0943c2111" cb:place="inline">又唯识论云。于实得能。 <lb ed="X" n="0943c22"/><lb ed="R093" n="0028b01"/>心淸净故。实有者四谛。得者信有三宝。能者信出世 <lb ed="X" n="0943c23"/><lb ed="R093" n="0028b02"/>间善法。信此三故。名信淸净。是故经初<anchor xml:id="nkr_note_orig_0943008" n="0943008"/>者如是。意欲 <lb ed="X" n="0943c24"/><lb ed="R093" n="0028b03"/>令生信三法故。後曰奉行生智故者。智慧既生。所以 <pb ed="X" xml:id="X34.0639.0944a" n="0944a"/> <lb ed="X" n="0944a01"/><lb ed="R093" n="0028b04"/>欢喜奉行也。</p><p xml:id="pX34p0944a0106" cb:place="inline">又初令生信。令人坚。後令生智。即度 <lb ed="X" n="0944a02"/><lb ed="R093" n="0028b05"/>生死。</p> <lb ed="X" n="0944a03"/><lb ed="R093" n="0028b06"/><p xml:id="pX34p0944a0301">疏中十義释信。趣极果之初因者。即资粮位也。果者。 <lb ed="X" n="0944a04"/><lb ed="R093" n="0028b07"/>无上菩提之极果。初因者。地前四十心。资粮位初。以 <lb ed="X" n="0944a05"/><lb ed="R093" n="0028b08"/>信为首。故云初因。</p><p xml:id="pX34p0944a0508" cb:place="inline">最初发起大菩提心须具十德 <lb ed="X" n="0944a06"/><lb ed="R093" n="0028b09"/>者。依发菩提心经云。一亲近善友。二供养诸<persName>佛</persName>。三修 <lb ed="X" n="0944a07"/><lb ed="R093" n="0028b10"/>习善根。四志求勝法。五心常柔和。六遭苦能忍。七慈 <lb ed="X" n="0944a08"/><lb ed="R093" n="0028b11"/>悲厚纯。八深心平等。九爱乐大乘。十求<persName>佛</persName>智慧。</p><p xml:id="pX34p0944a0819" cb:place="inline">起 <lb ed="X" n="0944a09"/><lb ed="R093" n="0028b12"/>三妙观者。厌離有为心。即誓断一切恶。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0944001" n="0944001"/>律仪戒也。所 <lb ed="X" n="0944a10"/><lb ed="R093" n="0028b13"/>有十方世界如虚空恶业。愿皆断尽。亦是三德之中。 <lb ed="X" n="0944a11"/><lb ed="R093" n="0028b14"/>功德法身之因也。二求无上菩提心。即誓修一切善。 <lb ed="X" n="0944a12"/><lb ed="R093" n="0028b15"/>摄善法戒也。十方世界如虚空善。愿皆尽修。即是智 <lb ed="X" n="0944a13"/><lb ed="R093" n="0028b16"/>德之因也。报身因也。三为度有情<anchor xml:id="nkr_note_orig_0944002" n="0944002"/>以。即誓度一切众 <lb ed="X" n="0944a14"/><lb ed="R093" n="0028b17"/>生。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0944003" n="0944003"/>谓饶益有情戒也。十方世界所有众生。愿皆度尽。 <lb ed="X" n="0944a15"/><lb ed="R093" n="0028b18"/>名为恩德。即是化身之因也。故称三妙观。亦是三聚 <lb ed="X" n="0944a16"/><lb ed="R093" n="0029a01"/>净戒。三身之因。圆成三德。</p><p xml:id="pX34p0944a1611" cb:place="inline">疏引摄论云。淸净增上 <lb ed="X" n="0944a17"/><lb ed="R093" n="0029a02"/>力等者。淸净即是于信。即疏云大菩提心。以善根为 <lb ed="X" n="0944a18"/><lb ed="R093" n="0029a03"/>自体。善根之淸净也。增上力者。谓强缘<anchor xml:id="nkr_note_orig_0944004" n="0944004"/>也。</p><p xml:id="pX34p0944a1817" cb:place="inline">疏云以 <lb ed="X" n="0944a19"/><lb ed="R093" n="0029a04"/>善友为缘也。坚固心勝进者。即疏云不退屈为<g ref="#CB15081">策</g>发。 <lb ed="X" n="0944a20"/><lb ed="R093" n="0029a05"/><g ref="#CB15081">策</g>发身以。道始勝进。言<g ref="#CB15081">策</g>发者。亦退屈。即须专心趣 <lb ed="X" n="0944a21"/><lb ed="R093" n="0029a06"/>求。更无馀想。发大誓愿。以自邀誓。俗士中发心志操 <lb ed="X" n="0944a22"/><lb ed="R093" n="0029a07"/>也。</p> <lb ed="X" n="0944a23"/><lb ed="R093" n="0029a08"/><p xml:id="pX34p0944a2301">二入谛理之<anchor xml:id="nkr_note_orig_0944005" n="0944005"/>機渐者。即加行德也。二乘之人。得入见 <lb ed="X" n="0944a24"/><lb ed="R093" n="0029a09"/>道初果。证生空理。菩萨之人。在加行位。将入初地。证 <pb ed="X" xml:id="X34.0639.0944b" n="0944b"/> <lb ed="X" n="0944b01"/><lb ed="R093" n="0029a10"/>二无我理法。须向善根中。首有五根五力。方始能证 <lb ed="X" n="0944b02"/><lb ed="R093" n="0029a11"/>二空智。根力之初。皆有信根。有信力故。一切有漏无 <lb ed="X" n="0944b03"/><lb ed="R093" n="0029a12"/>漏之善。因此事生。有信力故。诸魔不能屈伏。若依幷 <lb ed="X" n="0944b04"/><lb ed="R093" n="0029a13"/>州法师。应言入谛理之鸣渐。鸣渐者。如鸣鹤欲飞。初 <lb ed="X" n="0944b05"/><lb ed="R093" n="0029a14"/>一尺二尺。乃至一丈十丈。乃至冲天。冲天之高。皆由 <lb ed="X" n="0944b06"/><lb ed="R093" n="0029a15"/>渐飞之势。谓大小二乘欲入圣道。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0944006" n="0944006"/>乃以<persName>佛</persName>果。要须信 <lb ed="X" n="0944b07"/><lb ed="R093" n="0029a16"/>根信力。方入见道。从见道入修道。修道入无学道。乃 <lb ed="X" n="0944b08"/><lb ed="R093" n="0029a17"/>至成<persName>佛</persName>。成<persName>佛</persName>之因皆由生信。故名鸣渐。准萨婆多宗。 <lb ed="X" n="0944b09"/><lb ed="R093" n="0029a18"/>四念处在<g ref="#CB00193">暖</g>位。四善根在顶。五根在忍。五力在世第 <lb ed="X" n="0944b10"/><lb ed="R093" n="0029b01"/>一。若大乘宗。五根在<g ref="#CB00193">暖</g>。五力在忍世第一位中。此加 <lb ed="X" n="0944b11"/><lb ed="R093" n="0029b02"/>行中首。有五根五力故。万善以兹而生。四魔不能为 <lb ed="X" n="0944b12"/><lb ed="R093" n="0029b03"/>害。方得入于见道。证取真如。</p> <lb ed="X" n="0944b13"/><lb ed="R093" n="0029b04"/><p xml:id="pX34p0944b1301"><anchor xml:id="nkr_note_orig_0944007" n="0944007"/>言通妙真之证净者。即道德也。通者达也。妙谓妙智。 <lb ed="X" n="0944b14"/><lb ed="R093" n="0029b05"/>真谓真如。净谓七净信。复由证此净妙真如四谛理。 <lb ed="X" n="0944b15"/><lb ed="R093" n="0029b06"/>故入见道。入见道<anchor xml:id="nkr_note_add_0944b1501" n="0944b1501"/><anchor xml:id="beg0944b1501" n="0944b1501"/>已<anchor xml:id="end0944b1501"/>。即能于三宝及戒。而能净信。然 <lb ed="X" n="0944b16"/><lb ed="R093" n="0029b07"/>此戒者。是圣所爱戒。道共定共俱戒也。谓但能于三 <lb ed="X" n="0944b17"/><lb ed="R093" n="0029b08"/>宝所。生净信心。圣道之戒。自然生也。如论中喩云。<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0944b18"/><lb ed="R093" n="0029b09"/>宝如能治病人。法宝如药方。僧宝如看病人。缺一不 <lb ed="X" n="0944b19"/><lb ed="R093" n="0029b10"/>可。令诸众生。于三宝所。起此三心。圣所爱戒自然增 <lb ed="X" n="0944b20"/><lb ed="R093" n="0029b11"/>长。戒增长故。得生人天。上妙果报。即離贫贱因也。故 <lb ed="X" n="0944b21"/><lb ed="R093" n="0029b12"/>初言如是令生信也<note place="inline">四不壞信缘如别抄说</note>。然此经 <lb ed="X" n="0944b22"/><lb ed="R093" n="0029b13"/>中。不正解净字。下文但有远尘離垢得法眼净。然非 <lb ed="X" n="0944b23"/><lb ed="R093" n="0029b14"/>正。馀文云有<persName>佛</persName>子心净等。亦是净信之義。又解。<persName>佛</persName>宝 <lb ed="X" n="0944b24"/><lb ed="R093" n="0029b15"/>者导师。法宝如<anchor xml:id="nkr_note_orig_0944008" n="0944008"/>导师。僧宝如良伴。戒如所乘之骑。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0944009" n="0944009"/>人 <pb ed="X" xml:id="X34.0639.0944c" n="0944c"/> <lb ed="X" n="0944c01"/><lb ed="R093" n="0029b16"/><persName>佛</persName>法人。欲求无上法宝。必须<persName>世尊</persName>为大导师。引接众 <lb ed="X" n="0944c02"/><lb ed="R093" n="0029b17"/>生。入法正道。又须亲近出家善友。以为伴侣。修持净 <lb ed="X" n="0944c03"/><lb ed="R093" n="0029b18"/>戒。以为乘骑。方引至于<persName>佛</persName>果宝所。既至宝所。離贫贱 <lb ed="X" n="0944c04"/><lb ed="R093" n="0030a01"/>之因。恭敬三宝。故能越恶道。由此義故。初言如是令 <lb ed="X" n="0944c05"/><lb ed="R093" n="0030a02"/>信心也。</p><p xml:id="pX34p0944c0504" cb:place="inline">信现观者。唯识第九。有六现观。信现观为 <lb ed="X" n="0944c06"/><lb ed="R093" n="0030a03"/>首。</p> <lb ed="X" n="0944c07"/><lb ed="R093" n="0030a04"/><p xml:id="pX34p0944c0701">四荷至德之嘉依者。即修道也。荷者负也担也。至德 <lb ed="X" n="0944c08"/><lb ed="R093" n="0030a05"/>者。谓<persName>佛</persName>果<anchor xml:id="nkr_note_orig_0944010" n="0944010"/>贤曰德。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0944011" n="0944011"/>家者善也。立信者是彼常乐我净 <lb ed="X" n="0944c09"/><lb ed="R093" n="0030a06"/>之善因。欲证入此四。皆须有信。</p><p xml:id="pX34p0944c0913" cb:place="inline">食法味之<anchor xml:id="note_star_6" n="0944011" type="star"/>家手者。 <lb ed="X" n="0944c10"/><lb ed="R093" n="0030a07"/>夫欲吃食。要须有手。欲食法味。非信不能。故言信为 <lb ed="X" n="0944c11"/><lb ed="R093" n="0030a08"/><anchor xml:id="note_star_7" n="0944011" type="star"/>家手。</p><p xml:id="pX34p0944c1103" cb:place="inline">言如大龙象者。为是龙如象。为是象即龙。龙 <lb ed="X" n="0944c12"/><lb ed="R093" n="0030a09"/>象各别。有人解云。龙象各别。今则不然。谓帝释放诸 <lb ed="X" n="0944c13"/><lb ed="R093" n="0030a10"/>大象于黑山中。山中有龙宫。令诸龙等与象和合。由 <lb ed="X" n="0944c14"/><lb ed="R093" n="0030a11"/>生象子。是龙体胤。故名龙象。龙象日行一万馀里。如 <lb ed="X" n="0944c15"/><lb ed="R093" n="0030a12"/>汉帝于岚州大龙池边。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0944012" n="0944012"/>故诸马务。因即生驹。名为龙 <lb ed="X" n="0944c16"/><lb ed="R093" n="0030a13"/>马。故取龙象以摧怨敌。以喩入道之人。能断烦恼。威 <lb ed="X" n="0944c17"/><lb ed="R093" n="0030a14"/>德高远。犹如龙象也。</p><p xml:id="pX34p0944c1709" cb:place="inline">以信为手者。谓象若无鼻。身 <lb ed="X" n="0944c18"/><lb ed="R093" n="0030a15"/>壞命终。人若无信。道无由证也。</p><p xml:id="pX34p0944c1813" cb:place="inline">以捨为牙者。如象 <lb ed="X" n="0944c19"/><lb ed="R093" n="0030a16"/>有牙。能拒怨敌。人有于捨。能灭贪嗔。一切烦恼无能 <lb ed="X" n="0944c20"/><lb ed="R093" n="0030a17"/>为害者。即以无贪等为捨也。</p><p xml:id="pX34p0944c2012" cb:place="inline">以念为颈者。象有颈 <lb ed="X" n="0944c21"/><lb ed="R093" n="0030a18"/>故。颈头相连。人若有念。任持不忘。一切善业相续不 <lb ed="X" n="0944c22"/><lb ed="R093" n="0030b01"/>断。</p><p xml:id="pX34p0944c2202" cb:place="inline">以慧为头者。头最在先。拣择道路。慧最居上。了 <lb ed="X" n="0944c23"/><lb ed="R093" n="0030b02"/>别是非。</p><p xml:id="pX34p0944c2304" cb:place="inline">幷州师云。今言头者。意取两眼。能见道路。 <lb ed="X" n="0944c24"/><lb ed="R093" n="0030b03"/>最聪明故。喩正体後得二智。能善分别邪正道故。</p> <pb ed="X" xml:id="X34.0639.0945a" n="0945a"/> <lb ed="X" n="0945a01"/><lb ed="R093" n="0030b04"/><p xml:id="pX34p0945a0101">于其两肩担集善法者。即惭愧为两肩也。以惭愧故。 <lb ed="X" n="0945a02"/><lb ed="R093" n="0030b05"/>能担集善法。崇重贤善。轻拒暴恶。亦可言前既以慧 <lb ed="X" n="0945a03"/><lb ed="R093" n="0030b06"/>为头。此戒定为两肩也。</p> <lb ed="X" n="0945a04"/><lb ed="R093" n="0030b07"/><p xml:id="pX34p0945a0401">五七圣财之元胎者。初始胎者亦始也。如基元初也。 <lb ed="X" n="0945a05"/><lb ed="R093" n="0030b08"/>始幷胎者。如儿在胎名初也。此圣财对治世间三种 <lb ed="X" n="0945a06"/><lb ed="R093" n="0030b09"/>财故。一增长财。谓令人案磨斫风捶斧之类。而能去 <lb ed="X" n="0945a07"/><lb ed="R093" n="0030b10"/>诸疹。增长肌肤。亦名为财。二适悦财。学者大商元规 <lb ed="X" n="0945a08"/><lb ed="R093" n="0030b11"/>法宝者。谓学法者。犹如商家。以福德易智慧。以智慧 <lb ed="X" n="0945a09"/><lb ed="R093" n="0030b12"/>易福德。如俗市易。名之为商家。喩金银綵帛之类。同 <lb ed="X" n="0945a10"/><lb ed="R093" n="0030b13"/>此宝物。能令适悦故。三吉祥财。谓四时八节赠赏百 <lb ed="X" n="0945a11"/><lb ed="R093" n="0030b14"/>索调达之类也。西方<anchor xml:id="nkr_note_orig_0945001" n="0945001"/>人人。至于时节。多赠吉祥茅草 <lb ed="X" n="0945a12"/><lb ed="R093" n="0030b15"/>鲜花之属。以表吉祥故。</p><p xml:id="pX34p0945a1210" cb:place="inline">又依瑜伽论中。世出世财 <lb ed="X" n="0945a13"/><lb ed="R093" n="0030b16"/>对治。总有十五。总为颂曰。行乐不通六。时地穷引脱。 <lb ed="X" n="0945a14"/><lb ed="R093" n="0030b17"/>足往苦恶对。灾害烧无断。</p><p xml:id="pX34p0945a1411" cb:place="inline">第一行者。谓世间财宝。 <lb ed="X" n="0945a15"/><lb ed="R093" n="0030b18"/>增长恶行。必定令人沉沦生死。出世圣财。能生善行。 <lb ed="X" n="0945a16"/><lb ed="R093" n="0031a01"/>令诸行人淸陞彼岸。</p><p xml:id="pX34p0945a1609" cb:place="inline">二乐者。世间之财。唯得一身 <lb ed="X" n="0945a17"/><lb ed="R093" n="0031a02"/>之乐。王官逼迫。常生愁恼。出世圣财。必归常乐。</p><p xml:id="pX34p0945a1719" cb:place="inline">三 <lb ed="X" n="0945a18"/><lb ed="R093" n="0031a03"/>世间五欲财物。不通六根。唯济色欲二界。耽乐财物。 <lb ed="X" n="0945a19"/><lb ed="R093" n="0031a04"/>出世圣财。通于六根。廣阴三界。济于四生五欲故。</p> <lb ed="X" n="0945a20"/><lb ed="R093" n="0031a05"/><p xml:id="pX34p0945a2001">四世间财宝。时有时无。纵畅一生。命终还散。出世圣 <lb ed="X" n="0945a21"/><lb ed="R093" n="0031a06"/>财。尽恒沙劫。常时有故。</p><p xml:id="pX34p0945a2110" cb:place="inline">五地者。世间之财。色香味 <lb ed="X" n="0945a22"/><lb ed="R093" n="0031a07"/>触。唯欲界地。出世圣财。通九地故。</p><p xml:id="pX34p0945a2214" cb:place="inline">六尽者。世间财 <lb ed="X" n="0945a23"/><lb ed="R093" n="0031a08"/>用有穷尽。出世圣财。历劫无尽。即莲花出水有不可 <lb ed="X" n="0945a24"/><lb ed="R093" n="0031a09"/>尽義。譬如一灯燃百千灯。冥者皆明。明终不尽。</p><p xml:id="pX34p0945a2419" cb:place="inline">七 <pb ed="X" xml:id="X34.0639.0945b" n="0945b"/> <lb ed="X" n="0945b01"/><lb ed="R093" n="0031a10"/>引者。世间财能引入生死。沉沦苦海。出世圣财。能引 <lb ed="X" n="0945b02"/><lb ed="R093" n="0031a11"/>行人至菩提故。</p><p xml:id="pX34p0945b0207" cb:place="inline">八脱者。世间财五家有分。王贼水 <lb ed="X" n="0945b03"/><lb ed="R093" n="0031a12"/>火不孝子。共用为主。有可脱義。出世财宝得不丧。历 <lb ed="X" n="0945b04"/><lb ed="R093" n="0031a13"/>劫逾明。</p><p xml:id="pX34p0945b0404" cb:place="inline">九往者。世间财。不能令人往到涅槃。出世 <lb ed="X" n="0945b05"/><lb ed="R093" n="0031a14"/>圣财。能引众生。出生死故。</p><p xml:id="pX34p0945b0511" cb:place="inline">十足者。世间财宝。纵得 <lb ed="X" n="0945b06"/><lb ed="R093" n="0031a15"/>千亿。悭惜转增。施设于人。终不厌足。出世财宝。洽<anchor xml:id="nkr_note_orig_0945002" n="0945002"/>放 <lb ed="X" n="0945b07"/><lb ed="R093" n="0031a16"/>贫人。纵满尘劫。无有悭惜。令诸众生。皆足用故。</p><p xml:id="pX34p0945b0719" cb:place="inline">十 <lb ed="X" n="0945b08"/><lb ed="R093" n="0031a17"/>一苦恼者。世间财宝。纵满百千万。苦恼更多。以繫属 <lb ed="X" n="0945b09"/><lb ed="R093" n="0031a18"/>王被驱逐故。而不自在。出世圣财。用周法界。而无愁 <lb ed="X" n="0945b10"/><lb ed="R093" n="0031b01"/>恼。故释赋云。多求空事<anchor xml:id="nkr_note_orig_0945003" n="0945003"/>苦事苦恼。少欲即有涅槃。</p> <lb ed="X" n="0945b11"/><lb ed="R093" n="0031b02"/><p xml:id="pX34p0945b1101">十二恶对治者。世间财宝。恐人劫<anchor xml:id="nkr_note_orig_0945004" n="0945004"/>脱。常应守护。而不 <lb ed="X" n="0945b12"/><lb ed="R093" n="0031b03"/>睡眠。出世财宝。萧然无滞。故释子赋言。善哉释子。任 <lb ed="X" n="0945b13"/><lb ed="R093" n="0031b04"/>性沉浮。类簪去俗。捨去无忧等。此中应说。以翻子高 <lb ed="X" n="0945b14"/><lb ed="R093" n="0031b05"/>称快乐因缘<note place="inline">云云</note>。</p><p xml:id="pX34p0945b1408" cb:place="inline">十三灾者。世间财宝。资长五欲 <lb ed="X" n="0945b15"/><lb ed="R093" n="0031b06"/>之身。虽望安身。必为灾害。故彼论云。世间大灾。无过 <lb ed="X" n="0945b16"/><lb ed="R093" n="0031b07"/>生老病死。妃忆桃李之容。像逼桑榆之岁。且初生之 <lb ed="X" n="0945b17"/><lb ed="R093" n="0031b08"/>时。常居秽恶之处。头白面皱。人所不喜。坐起呻吟。馀 <lb ed="X" n="0945b18"/><lb ed="R093" n="0031b09"/>命无幾。一旦命终。横屍地上。色变汚流。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0945005" n="0945005"/>贱生平爱子。 <lb ed="X" n="0945b19"/><lb ed="R093" n="0031b10"/>远離不看。虽暂哭时。人<anchor xml:id="nkr_note_orig_0945006" n="0945006"/>知还笑。故知此身实为灾也。</p> <lb ed="X" n="0945b20"/><lb ed="R093" n="0031b11"/><p xml:id="pX34p0945b2001">十四烧恼者。彼论喩云。如人患疥。向火炙之。初快 <lb ed="X" n="0945b21"/><lb ed="R093" n="0031b12"/>痒故。遂以手<anchor xml:id="nkr_note_orig_0945007" n="0945007"/>把。不知少时痛之难忍。众生之身。耽财 <lb ed="X" n="0945b22"/><lb ed="R093" n="0031b13"/>爱色。竞觅名利。犹如向火快痒之时。却坠恶道之中。 <lb ed="X" n="0945b23"/><lb ed="R093" n="0031b14"/>何殊搔疥之痛。</p><p xml:id="pX34p0945b2307" cb:place="inline">十五无断。世间财宝。有断尽期。出 <lb ed="X" n="0945b24"/><lb ed="R093" n="0031b15"/>世圣财。必无断尽。故下经云。以此乘物。周给一国。犹 <pb ed="X" xml:id="X34.0639.0945c" n="0945c"/> <lb ed="X" n="0945c01"/><lb ed="R093" n="0031b16"/>尙不匮。何况诸子。</p> <lb ed="X" n="0945c02"/><lb ed="R093" n="0031b17"/><p xml:id="pX34p0945c0201">六善<anchor xml:id="nkr_note_orig_0945008" n="0945008"/>九因之俶<anchor xml:id="nkr_note_orig_0945009" n="0945009"/>乐。俶乐者初始義也。春即俶为初。落 <lb ed="X" n="0945c03"/><lb ed="R093" n="0031b18"/>是秋之初。故尔雅云。俶落权舆肇殂元始等。皆初始 <lb ed="X" n="0945c04"/><lb ed="R093" n="0032a01"/>義也。</p><p xml:id="pX34p0945c0403" cb:place="inline">问。何故列名但有八因。解云。以其先信心。方 <lb ed="X" n="0945c05"/><lb ed="R093" n="0032a02"/>始有欲。信为欲依。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0945010" n="0945010"/>故希望故。此之八因。皆以信为初。 <lb ed="X" n="0945c06"/><lb ed="R093" n="0032a03"/>以善法为本。有善方信。信于善生。</p><p xml:id="pX34p0945c0614" cb:place="inline">善九因者。初单 <lb ed="X" n="0945c07"/><lb ed="R093" n="0032a04"/>列名。次以配属。三依瑜伽论。一句列名。一句复释。复 <lb ed="X" n="0945c08"/><lb ed="R093" n="0032a05"/>有一一解释<note place="inline">如疏可知</note>。</p><p xml:id="pX34p0945c0810" cb:place="inline">言欲为所依起希望者。希谓希 <lb ed="X" n="0945c09"/><lb ed="R093" n="0032a06"/>忆。望谓求望。故名为欲。然欲有三義。一善欲。二不善 <lb ed="X" n="0945c10"/><lb ed="R093" n="0032a07"/>欲。三无记欲。初善欲者。有四种善。一世间善。谓起愿 <lb ed="X" n="0945c11"/><lb ed="R093" n="0032a08"/>希求。唯乐世间三界果报。然世间欲中<anchor xml:id="nkr_note_orig_0945011" n="0945011"/>云。初求欲界。 <lb ed="X" n="0945c12"/><lb ed="R093" n="0032a09"/>五尘境界妙物。如色等。二求色界。四禅及<anchor xml:id="nkr_note_add_0945c1201" n="0945c1201"/><anchor xml:id="beg0945c1201" n="0945c1201"/>已<anchor xml:id="end0945c1201"/>離喜乐 <lb ed="X" n="0945c13"/><lb ed="R093" n="0032a10"/>灌洒其身等果报。三求无色界。非想非非想等。</p><p xml:id="pX34p0945c1319" cb:place="inline">二 <lb ed="X" n="0945c14"/><lb ed="R093" n="0032a11"/>声闻欲。希四谛故。</p><p xml:id="pX34p0945c1408" cb:place="inline">三缘觉欲。希求缘生。自利乐故。</p> <lb ed="X" n="0945c15"/><lb ed="R093" n="0032a12"/><p xml:id="pX34p0945c1501">四菩萨欲。修六波罗蜜。自他利故。然世间欲望。三 <lb ed="X" n="0945c16"/><lb ed="R093" n="0032a13"/>涂极苦。虽是于善。望彼三乘。还是于苦。今言欲为根 <lb ed="X" n="0945c17"/><lb ed="R093" n="0032a14"/>本者。即是希望无上菩提也。若二乘人。断烦恼障。希 <lb ed="X" n="0945c18"/><lb ed="R093" n="0032a15"/>证有馀涅槃。菩萨之人。断所知障。希证无住涅槃。故 <lb ed="X" n="0945c19"/><lb ed="R093" n="0032a16"/>言希欲也。</p><p xml:id="pX34p0945c1905" cb:place="inline">二不善欲者。谓乐杀生偷盗十恶五逆。 <lb ed="X" n="0945c20"/><lb ed="R093" n="0032a17"/>既言沉沦三涂果故。</p><p xml:id="pX34p0945c2009" cb:place="inline">三无记欲者。谓学威仪工巧 <lb ed="X" n="0945c21"/><lb ed="R093" n="0032a18"/>书画<anchor xml:id="nkr_note_orig_0945012" n="0945012"/>□也。</p><p xml:id="pX34p0945c2105" cb:place="inline">二作意者。即百法论遍行五中。作意为 <lb ed="X" n="0945c22"/><lb ed="R093" n="0032b01"/>性。既于菩萨<figure><graphic url="../figures/X/X34p0945_01.gif"/></figure>望为欲。还须惊觉心王。求取菩提。无 <lb ed="X" n="0945c23"/><lb ed="R093" n="0032b02"/>退屈故。</p><p xml:id="pX34p0945c2304" cb:place="inline">三触所集起者。百法论中。触为体性。既其 <lb ed="X" n="0945c24"/><lb ed="R093" n="0032b03"/>希须。勤劳作意。不愿世间不善无记起心。唯求妙菩 <pb ed="X" xml:id="X34.0639.0946a" n="0946a"/> <lb ed="X" n="0946a01"/><lb ed="R093" n="0032b04"/>提果。即以菩提为体性缘故。如作西方业者。一心正 <lb ed="X" n="0946a02"/><lb ed="R093" n="0032b05"/>念阿弥陀<persName>佛</persName>。十念成就。得生西方。即将心王所。对彼 <lb ed="X" n="0946a03"/><lb ed="R093" n="0032b06"/>西方。西方即是勝上缘也。</p><p xml:id="pX34p0946a0311" cb:place="inline">四受所引摄领在心故 <lb ed="X" n="0946a04"/><lb ed="R093" n="0032b07"/>者。如听讲既在解勝之言。起心希学。必须作意领受。 <lb ed="X" n="0946a05"/><lb ed="R093" n="0032b08"/>摄心任持。若于闻思修三慧之中。听<anchor xml:id="nkr_note_add_0946a0501" n="0946a0501"/><anchor xml:id="beg0946a0501" n="0946a0501"/>已<anchor xml:id="end0946a0501"/>不受。何殊写 <lb ed="X" n="0946a06"/><lb ed="R093" n="0032b09"/>淸水于覆盆。劳而无益。</p><p xml:id="pX34p0946a0610" cb:place="inline">五定为增上心微寂故者。 <lb ed="X" n="0946a07"/><lb ed="R093" n="0032b10"/>欲得慧生。先须禅定。心如不定。唯事攀缘。心乱不安。 <lb ed="X" n="0946a08"/><lb ed="R093" n="0032b11"/>慧何起。故言定能发慧。慧从定生也。小乘之人。即须 <lb ed="X" n="0946a09"/><lb ed="R093" n="0032b12"/>白骨水火林木不净无我界分别观等。若菩萨之人。 <lb ed="X" n="0946a10"/><lb ed="R093" n="0032b13"/>作唯识无相无生真如三性观等。入此观<anchor xml:id="nkr_note_add_0946a1001" n="0946a1001"/><anchor xml:id="beg0946a1001" n="0946a1001"/>已<anchor xml:id="end0946a1001"/>。心意淸 <lb ed="X" n="0946a11"/><lb ed="R093" n="0032b14"/>净。即乐其中。故诗云。入定观空有。出定空有吟。送将 <lb ed="X" n="0946a12"/><lb ed="R093" n="0032b15"/>出入定。复观空有心。偈云。菩萨淸凉月。犹如毕竟空。 <lb ed="X" n="0946a13"/><lb ed="R093" n="0032b16"/>众生心水净。菩提影现中。又如大泽长川沧波万顷。 <lb ed="X" n="0946a14"/><lb ed="R093" n="0032b17"/>澄空散彩对映雲天。众生定心亦复如是。必须淸净 <lb ed="X" n="0946a15"/><lb ed="R093" n="0032b18"/>皎洁。远離攀缘。智慧雲天。菩提覆彩。皎皎淸澈。朗然 <lb ed="X" n="0946a16"/><lb ed="R093" n="0033a01"/>当心。故诗云。水阔<anchor xml:id="nkr_note_orig_0946001" n="0946001"/>还香远。川长雲影深。故须定也。</p> <lb ed="X" n="0946a17"/><lb ed="R093" n="0033a02"/><p xml:id="pX34p0946a1701">六慧为最勝择善恶故者。既因禅定而得慧生。应须 <lb ed="X" n="0946a18"/><lb ed="R093" n="0033a03"/>分别是非邪正。若无有慧。必沉外道邪见教中。既能 <lb ed="X" n="0946a19"/><lb ed="R093" n="0033a04"/>拣择。唯希正觉。此最勝妙。喩云。蒲州法师讲时。初有 <lb ed="X" n="0946a20"/><lb ed="R093" n="0033a05"/>多人。後唯一女。法师问言。何因不向馀处听。答云。弟 <lb ed="X" n="0946a21"/><lb ed="R093" n="0033a06"/>子见僧多处。即是好讲。弟子但只好心。亦不解法师 <lb ed="X" n="0946a22"/><lb ed="R093" n="0033a07"/>言语。法师歎云。此女人者。即是解瑜伽论。何以故。慧 <lb ed="X" n="0946a23"/><lb ed="R093" n="0033a08"/>能蕳择最勝故。</p><p xml:id="pX34p0946a2307" cb:place="inline">七解脱为坚固息缠缚故者。既能 <lb ed="X" n="0946a24"/><lb ed="R093" n="0033a09"/>定慧双融。即应二障俱丧。烦恼所知既離。故称解脱 <pb ed="X" xml:id="X34.0639.0946b" n="0946b"/> <lb ed="X" n="0946b01"/><lb ed="R093" n="0033a10"/>坚固。不复更染。即息缠缚故。</p><p xml:id="pX34p0946b0112" cb:place="inline">八出離为後边觉道 <lb ed="X" n="0946b02"/><lb ed="R093" n="0033a11"/>满故者。既出二种生死。即志求一妙法身涅槃。故言 <lb ed="X" n="0946b03"/><lb ed="R093" n="0033a12"/>觉道满故。後边身者。即法身也。涅槃经云。<persName>如来</persName>身者。 <lb ed="X" n="0946b04"/><lb ed="R093" n="0033a13"/>是後边身。離食身。即其義也。如是八种法出離由何。 <lb ed="X" n="0946b05"/><lb ed="R093" n="0033a14"/>谓由解脱。解脱由何。由于智慧。如是乃至。欲为何事。 <lb ed="X" n="0946b06"/><lb ed="R093" n="0033a15"/>唯由信心。故疏云信既为欲依。故最初令起。今言如 <lb ed="X" n="0946b07"/><lb ed="R093" n="0033a16"/>是者。为令生信也。或機者。如户枢也。故书枢機一发。 <lb ed="X" n="0946b08"/><lb ed="R093" n="0033a17"/>荣辱之至。亦是初也。</p> <lb ed="X" n="0946b09"/><lb ed="R093" n="0033a18"/><p xml:id="pX34p0946b0901">七启機门之勝手。启者会也发也。機者所作之機也。 <lb ed="X" n="0946b10"/><lb ed="R093" n="0033b01"/>谓彼众生。沉沦五苦。在淤泥中。<persName>如来</persName>起大慈大悲。廣 <lb ed="X" n="0946b11"/><lb ed="R093" n="0033b02"/>说教法。初明序分。令信如。先令众生以信为手。後说 <lb ed="X" n="0946b12"/><lb ed="R093" n="0033b03"/>正宗。会三皈一。犹如教手向下。相就众生。即须信手 <lb ed="X" n="0946b13"/><lb ed="R093" n="0033b04"/>向上。两手相接。能拔苦故。诸一切种诸<g ref="#CB02426">冥</g>灭。拔众生 <lb ed="X" n="0946b14"/><lb ed="R093" n="0033b05"/>出生死淤泥。即其義也。谓诸众生所覆起烦恼障。障 <lb ed="X" n="0946b15"/><lb ed="R093" n="0033b06"/>于涅槃。沉没欲流。名烦恼障。又迷无明。障智慧故。名 <lb ed="X" n="0946b16"/><lb ed="R093" n="0033b07"/>所知障。今者<persName>如来</persName>说诸教法。令众生断烦恼障。证大 <lb ed="X" n="0946b17"/><lb ed="R093" n="0033b08"/>涅槃。名为断德。又令智慧日日增长。除所知障。名曰 <lb ed="X" n="0946b18"/><lb ed="R093" n="0033b09"/>智德。又拔众生泥。即是恩德。今言泥者。以异熟识为 <lb ed="X" n="0946b19"/><lb ed="R093" n="0033b10"/>土。烦恼无明为水。无始时来相间杂。故名为泥。或以 <lb ed="X" n="0946b20"/><lb ed="R093" n="0033b11"/>业为水。能招无记之身。令诸众生出生入死。故号为 <lb ed="X" n="0946b21"/><lb ed="R093" n="0033b12"/>泥。又信如手者。譬乘大舟泛于溟海。若其无手。飘没 <lb ed="X" n="0946b22"/><lb ed="R093" n="0033b13"/>苍<anchor xml:id="nkr_note_orig_0946002" n="0946002"/>生波。有手动揽。一无沉溺。故知人无两手。何以乘 <lb ed="X" n="0946b23"/><lb ed="R093" n="0033b14"/>舟。人若无信。如何修道。故安如是。初令生信。</p><p xml:id="pX34p0946b2318" cb:place="inline">然此 <lb ed="X" n="0946b24"/><lb ed="R093" n="0033b15"/>信心。百法论二十一心所有法中之一数也。如其有 <pb ed="X" xml:id="X34.0639.0946c" n="0946c"/> <lb ed="X" n="0946c01"/><lb ed="R093" n="0033b16"/>信。兼遇善缘。二十一法念念增长。如逢恶缘。生于不 <lb ed="X" n="0946c02"/><lb ed="R093" n="0033b17"/>信。二十一法。刹那刹那。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0946003" n="0946003"/>生归于不善。泛不息顚坠淤 <lb ed="X" n="0946c03"/><lb ed="R093" n="0033b18"/>泥。故起世经云。阎罗王为罪人说偈云。汝得人身不 <lb ed="X" n="0946c04"/><lb ed="R093" n="0034a01"/>修善。如至宝山空手归。汝今自造还自受。如今叫唤 <lb ed="X" n="0946c05"/><lb ed="R093" n="0034a02"/>欲何为<note place="inline">云云</note>。</p> <lb ed="X" n="0946c06"/><lb ed="R093" n="0034a03"/><p xml:id="pX34p0946c0601">八湛心水之淸珠者。以有信故。心即淸净。若其无信。 <lb ed="X" n="0946c07"/><lb ed="R093" n="0034a04"/>性即浑黄。故唯识论云。信如水淸珠。能淸浊水。西方 <lb ed="X" n="0946c08"/><lb ed="R093" n="0034a05"/>之人。欲淸一池浊水。将一竹竿。以缕继头。将彼明珠 <lb ed="X" n="0946c09"/><lb ed="R093" n="0034a06"/>以繫线头。又安置轮<anchor xml:id="nkr_note_orig_0946004" n="0946004"/>细。细下有珠。置浊水中。一池水 <lb ed="X" n="0946c10"/><lb ed="R093" n="0034a07"/>应时淸洁。上合喩者。<persName>如来</persName>大师犹如竹竿。说法犹如 <lb ed="X" n="0946c11"/><lb ed="R093" n="0034a08"/>缕线。明月宝珠犹如于信。众生若闻<persName>世尊</persName>说法一四 <lb ed="X" n="0946c12"/><lb ed="R093" n="0034a09"/>句偈。生净信心。念念除灭无量劫来生死浊水。故言 <lb ed="X" n="0946c13"/><lb ed="R093" n="0034a10"/>信如淸珠也。应说菩萨淸凉月偈记。</p> <lb ed="X" n="0946c14"/><lb ed="R093" n="0034a11"/><p xml:id="pX34p0946c1401">九建名道之良资者。名谓名闻。道谓道德。名谓无名 <lb ed="X" n="0946c15"/><lb ed="R093" n="0034a12"/>天地始。有名万物母。亦可名非常名。道者即道可道 <lb ed="X" n="0946c16"/><lb ed="R093" n="0034a13"/>非常道。良谓善也美也。资谓流行也。君子立身行道。 <lb ed="X" n="0946c17"/><lb ed="R093" n="0034a14"/>善仁<anchor xml:id="nkr_note_orig_0946005" n="0946005"/>義智信。以为道德也。孔子曰。先王有至德要道 <lb ed="X" n="0946c18"/><lb ed="R093" n="0034a15"/>以顺天下者。即仁義礼智信也。今言名道者。即礼義 <lb ed="X" n="0946c19"/><lb ed="R093" n="0034a16"/>也。故知君<anchor xml:id="nkr_note_orig_0946006" n="0946006"/>染依于信。臣依于忠。父依于慈。子依于孝。 <lb ed="X" n="0946c20"/><lb ed="R093" n="0034a17"/>虫依翼。鱼依尾。鸟依于孚。兽依乳。以训养生也。左丘 <lb ed="X" n="0946c21"/><lb ed="R093" n="0034a18"/>明云。兵食信三不可弃。然国无兵。无以摧怨敌。国无 <lb ed="X" n="0946c22"/><lb ed="R093" n="0034b01"/>食。百姓饑荒。本既不寧。<g ref="#CB15131">邦</g>安何也。</p><p xml:id="pX34p0946c2214" cb:place="inline">然信者。国无信 <lb ed="X" n="0946c23"/><lb ed="R093" n="0034b02"/>立。君臣之道不行。君臣无信。祸乱发作。故知信者君 <lb ed="X" n="0946c24"/><lb ed="R093" n="0034b03"/>子之国也。如其有信。即知有国也。吕氏春秋云。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0946007" n="0946007"/>口信 <pb ed="X" xml:id="X34.0639.0947a" n="0947a"/> <lb ed="X" n="0947a01"/><lb ed="R093" n="0034b04"/>之为功大矣。天行不信。则不能成其岁。地行不信。则 <lb ed="X" n="0947a02"/><lb ed="R093" n="0034b05"/>草木不大。春之得风。风不信。则其花不开。忧之得暑。 <lb ed="X" n="0947a03"/><lb ed="R093" n="0034b06"/>暑不信。则万物不长。秋之得雨。雨不信。则其<g ref="#CB01919">穀</g>不坚。 <lb ed="X" n="0947a04"/><lb ed="R093" n="0034b07"/>冬之得寒。寒不信。则其地不刚。故知以天地之大。四 <lb ed="X" n="0947a05"/><lb ed="R093" n="0034b08"/>时之化。由不能<anchor xml:id="nkr_note_orig_0947001" n="0947001"/>信以不信成。岂咒人乎。</p> <lb ed="X" n="0947a06"/><lb ed="R093" n="0034b09"/><p xml:id="pX34p0947a0601">十款衷诚之佳待者。款谓曲也。异也。忠诚者信也。佳 <lb ed="X" n="0947a07"/><lb ed="R093" n="0034b10"/>者好也。待者礼也。尊者上也。且有明信。沼沚者小池 <lb ed="X" n="0947a08"/><lb ed="R093" n="0034b11"/>水。毛者谓土毛也。毛草翡翠。毛<anchor xml:id="nkr_note_orig_0947002" n="0947002"/>牦牛尾及兔毛等。苹 <lb ed="X" n="0947a09"/><lb ed="R093" n="0034b12"/>者大浮萍也。蘩者。春秋言婆荠。婆荠者即婆诃也。蕴 <lb ed="X" n="0947a10"/><lb ed="R093" n="0034b13"/>藻者海藻也。可荐者贡进也。羞者上也。谓此毛草。岂 <lb ed="X" n="0947a11"/><lb ed="R093" n="0034b14"/>是珍琦。向海将住云为异。意欲明其皆有信也。</p><p xml:id="pX34p0947a1119" cb:place="inline">而 <lb ed="X" n="0947a12"/><lb ed="R093" n="0034b15"/>况君子结二国之信者。齐鲁二国。常相征伐。鲁国求 <lb ed="X" n="0947a13"/><lb ed="R093" n="0034b16"/>和。齐云。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0947003" n="0947003"/>汝鼎来方与汝和。鲁国与鼎。仍不肯受。恐复 <lb ed="X" n="0947a14"/><lb ed="R093" n="0034b17"/>重索。邀令信人。亦名季<anchor xml:id="nkr_note_orig_0947004" n="0947004"/>札展送来。我始能受。若非此 <lb ed="X" n="0947a15"/><lb ed="R093" n="0034b18"/>人。我终不受。恐是伪故。季展即鲁大夫也。</p><p xml:id="pX34p0947a1517" cb:place="inline">言大车 <lb ed="X" n="0947a16"/><lb ed="R093" n="0035a01"/>无輗者。四马车中安龙头及身以横木贯之。一马牵 <lb ed="X" n="0947a17"/><lb ed="R093" n="0035a02"/>即行。名之为輗。</p><p xml:id="pX34p0947a1707" cb:place="inline">以车无輗者。谓车辕头牛项上曲 <lb ed="X" n="0947a18"/><lb ed="R093" n="0035a03"/>木也。以绳繄处。即是輗也。</p><p xml:id="pX34p0947a1811" cb:place="inline">又有依春秋解二国之 <lb ed="X" n="0947a19"/><lb ed="R093" n="0035a04"/>信云。秦魏不和。恒相征伐。後魏索和。秦邀魏言。汝得 <lb ed="X" n="0947a20"/><lb ed="R093" n="0035a05"/>三足宝鼎。送我国来。我即和也。魏吝宝鼎。还别<anchor xml:id="nkr_note_orig_0947005" n="0947005"/>澍一 <lb ed="X" n="0947a21"/><lb ed="R093" n="0035a06"/>鼎。以送秦国。秦主报言。汝若令<name role="" type="person">柳下惠</name>及<anchor xml:id="nkr_note_orig_0947006" n="0947006"/>委布送鼎 <lb ed="X" n="0947a22"/><lb ed="R093" n="0035a07"/>来。我与授取。如其魏主自来。我亦不受。为彼二子有 <lb ed="X" n="0947a23"/><lb ed="R093" n="0035a08"/>其仁信。不<anchor xml:id="nkr_note_orig_0947007" n="0947007"/>狂于我。魏主令<name role="" type="person">柳下惠</name>及季希卿。将此鼎 <lb ed="X" n="0947a24"/><lb ed="R093" n="0035a09"/>赏与秦主。季希<anchor xml:id="nkr_note_orig_0947008" n="0947008"/>秦言。臣不能去。此鼎实伪。不可报秦 <pb ed="X" xml:id="X34.0639.0947b" n="0947b"/> <lb ed="X" n="0947b01"/><lb ed="R093" n="0035a10"/>国是实鼎。魏主大嗔。季希奏言。信者是臣之国。鼎者 <lb ed="X" n="0947b02"/><lb ed="R093" n="0035a11"/>是陛下之国。陛下岂将伪鼎。而令臣失信耶。臣乍煞 <lb ed="X" n="0947b03"/><lb ed="R093" n="0035a12"/>身。不能失信。魏主<anchor xml:id="nkr_note_orig_0947009" n="0947009"/>难言。不信万乘之国。而信二子<anchor xml:id="nkr_note_orig_0947010" n="0947010"/>二 <lb ed="X" n="0947b04"/><lb ed="R093" n="0035a13"/>言者。皆由信也。即延陵置信。由挂剑于松枝。及亡名 <lb ed="X" n="0947b05"/><lb ed="R093" n="0035a14"/>法师疏事。若依疏合。取春秋第一周郑交质。正合疏 <lb ed="X" n="0947b06"/><lb ed="R093" n="0035a15"/>意。应捡之。</p><p xml:id="pX34p0947b0605" cb:place="inline">又解。信義有二种。泛大溟海。假手以行 <lb ed="X" n="0947b07"/><lb ed="R093" n="0035a16"/>舟。度生死河。行信以发慧<note place="inline">即出生死故</note>。遊圹野而有手。持 <lb ed="X" n="0947b08"/><lb ed="R093" n="0035a17"/>甲杖以捍怨家。出生死而有信。信发慧而断烦恼<note place="inline">即能 <lb ed="X" n="0947b09"/><lb ed="R093" n="0035a18"/>发慧解</note>。</p> <lb ed="X" n="0947b10"/><lb ed="R093" n="0035b01"/><p xml:id="pX34p0947b1001">又前之十门。依真俗解。必须心有淸净。信意发方生。 <lb ed="X" n="0947b11"/><lb ed="R093" n="0035b02"/>心水混浊。则无信意。未知此经三周之中。何文明于 <lb ed="X" n="0947b12"/><lb ed="R093" n="0035b03"/>淸净信義。</p><p xml:id="pX34p0947b1205" cb:place="inline">解云。下经初周云。诸<persName>佛</persName>出于五浊恶世。 <lb ed="X" n="0947b13"/><lb ed="R093" n="0035b04"/>谓劫浊乃至命浊。众生垢重悭贪嫉妒。成<anchor xml:id="nkr_note_orig_0947011" n="0947011"/>就诸<persName>佛</persName>以 <lb ed="X" n="0947b14"/><lb ed="R093" n="0035b05"/>方便。于一<persName>佛</persName>乘。分别说有三乘。即由心浊不信。于一 <lb ed="X" n="0947b15"/><lb ed="R093" n="0035b06"/>分三。今既说一故淸净。下经云。有惭愧至廣赞一乘 <lb ed="X" n="0947b16"/><lb ed="R093" n="0035b07"/>道。又<persName>佛</persName>子心净等。故知心净即是信心。信心既出。故 <lb ed="X" n="0947b17"/><lb ed="R093" n="0035b08"/>说一乘也。</p><p xml:id="pX34p0947b1705" cb:place="inline">第二周中。汝舍利弗。尙于此经以信得 <lb ed="X" n="0947b18"/><lb ed="R093" n="0035b09"/>入。乃至非<anchor xml:id="nkr_note_add_0947b1801" n="0947b1801"/><anchor xml:id="beg0947b1801" n="0947b1801"/>己<anchor xml:id="end0947b1801"/>智分。又言。若人信归<persName>佛</persName>等。</p><p xml:id="pX34p0947b1816" cb:place="inline">第三周中。 <lb ed="X" n="0947b19"/><lb ed="R093" n="0035b10"/>诸比丘。若<persName>如来</persName>自知涅槃时到。众有淸净等。故欲入 <lb ed="X" n="0947b20"/><lb ed="R093" n="0035b11"/>二乘之捨智。必须有信心。故前言信为入法之初機。 <lb ed="X" n="0947b21"/><lb ed="R093" n="0035b12"/>即其義也。</p><p xml:id="pX34p0947b2105" cb:place="inline">问。何须发心而出信意。解云。有四种。一 <lb ed="X" n="0947b22"/><lb ed="R093" n="0035b13"/>见法欲灭发心。二见恶业受苦发心。三见<persName>佛</persName>神通发 <lb ed="X" n="0947b23"/><lb ed="R093" n="0035b14"/>心。四读诵大乘。谛观其理。由斯四義。方发信心。</p> <lb ed="X" n="0947b24"/><lb ed="R093" n="0035b15"/><p xml:id="pX34p0947b2401"><anchor xml:id="nkr_note_orig_0947012" n="0947012"/>正释其文依四義转者。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0947013" n="0947013"/>如可知。转者生也起也。虽言 <pb ed="X" xml:id="X34.0639.0947c" n="0947c"/> <lb ed="X" n="0947c01"/><lb ed="R093" n="0035b16"/>四義。仔细寻之。乃有七義。初依譬喩转下。即以此喩 <lb ed="X" n="0947c02"/><lb ed="R093" n="0035b17"/>彼。或当所说<anchor xml:id="nkr_note_add_0947c0201" n="0947c0201"/><anchor xml:id="beg0947c0201" n="0947c0201"/>已<anchor xml:id="end0947c0201"/>下。以今况古。第二之中亦有二句。初 <lb ed="X" n="0947c03"/><lb ed="R093" n="0035b18"/>近远法之教诲。或字<anchor xml:id="nkr_note_add_0947c0301" n="0947c0301"/><anchor xml:id="beg0947c0301" n="0947c0301"/>已<anchor xml:id="end0947c0301"/>下。即之教诲。第三唯一。谓问 <lb ed="X" n="0947c04"/><lb ed="R093" n="0036a01"/>答转。第四亦有二。初即许可转。第二或字<anchor xml:id="nkr_note_add_0947c0401" n="0947c0401"/><anchor xml:id="beg0947c0401" n="0947c0401"/>已<anchor xml:id="end0947c0401"/>下。信可 <lb ed="X" n="0947c05"/><lb ed="R093" n="0036a02"/>转。总成七句。</p><p xml:id="pX34p0947c0506" cb:place="inline">幷州法师云。此有三句。一依譬喩转。 <lb ed="X" n="0947c06"/><lb ed="R093" n="0036a03"/>二依方便转。三以今况古转。初譬喩转者。如有说言。 <lb ed="X" n="0947c07"/><lb ed="R093" n="0036a04"/>如是须达富贵。如北方毘沙门相似。北方天王。功德 <lb ed="X" n="0947c08"/><lb ed="R093" n="0036a05"/>最勝。故偏擧之。或如是堂中西柱团直。与东柱无异。 <lb ed="X" n="0947c09"/><lb ed="R093" n="0036a06"/>即是譬喩。或可如是此人聪明监识。如彼朗日。能除 <lb ed="X" n="0947c10"/><lb ed="R093" n="0036a07"/>暗冥。更无有异。皆譬喩转。</p><p xml:id="pX34p0947c1011" cb:place="inline">法中合者。谓阿难言。如 <lb ed="X" n="0947c11"/><lb ed="R093" n="0036a08"/>是今日说。如昔<persName>如来</persName>所说。更无有异。故言如是。</p><p xml:id="pX34p0947c1119" cb:place="inline">二 <lb ed="X" n="0947c12"/><lb ed="R093" n="0036a09"/>依方便转者。如是所传说。</p><p xml:id="pX34p0947c1211" cb:place="inline">三以今况古转者。谓如 <lb ed="X" n="0947c13"/><lb ed="R093" n="0036a10"/>来昔日所说。是本质教。我今所说。修多罗章句。亦令 <lb ed="X" n="0947c14"/><lb ed="R093" n="0036a11"/>捨权取实。行一乘因。证一乘果。如我昔闻更无有异 <lb ed="X" n="0947c15"/><lb ed="R093" n="0036a12"/>者。是影像教。我虽不能亲证。然我所说如是文句影 <lb ed="X" n="0947c16"/><lb ed="R093" n="0036a13"/>像。如我昔闻。定无有异也。或可阿难所传如是文句。 <lb ed="X" n="0947c17"/><lb ed="R093" n="0036a14"/>是本质教。众生听闻禀之修行。是影像教。自馀亦本 <lb ed="X" n="0947c18"/><lb ed="R093" n="0036a15"/>亦影像者。就阿难一人。望<persName>佛</persName>是影。若望众生。还是本 <lb ed="X" n="0947c19"/><lb ed="R093" n="0036a16"/>质。非本非影者。就众生。阿难传教故非本。不亲闻<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0947c20"/><lb ed="R093" n="0036a17"/>所说。又非影像。馀可知。</p><p xml:id="pX34p0947c2010" cb:place="inline">依问答转者。如疏可知。此 <lb ed="X" n="0947c21"/><lb ed="R093" n="0036a18"/>方问答。言汝向寺去。答言。阿我<anchor xml:id="nkr_note_add_0947c2101" n="0947c2101"/><anchor xml:id="beg0947c2101" n="0947c2101"/>已<anchor xml:id="end0947c2101"/>两即言阿<note place="inline">乌郞反</note>。准 <lb ed="X" n="0947c22"/><lb ed="R093" n="0036b01"/>流俗中。只合言若<note place="inline">而也反</note>。若者若也。若即如也。还如是 <lb ed="X" n="0947c23"/><lb ed="R093" n="0036b02"/>如此及是等语也。</p><p xml:id="pX34p0947c2308" cb:place="inline">依许可转者。如疏可知。准金刚 <lb ed="X" n="0947c24"/><lb ed="R093" n="0036b03"/>般若经中。亦有许可转。须菩提问言。应云何住。云何 <pb ed="X" xml:id="X34.0639.0948a" n="0948a"/> <lb ed="X" n="0948a01"/><lb ed="R093" n="0036b04"/>降伏其心。<persName>佛</persName>答言。应如是住至其心。初即许可。後方 <lb ed="X" n="0948a02"/><lb ed="R093" n="0036b05"/>廣陈降伏住道之義。亦许可转。又阿难<anchor xml:id="nkr_note_orig_0948001" n="0948001"/>化弟子之中。 <lb ed="X" n="0948a03"/><lb ed="R093" n="0036b06"/>总持第一。领受<persName>佛</persName>语。如甁写水置于盆等。更无遗漏。 <lb ed="X" n="0948a04"/><lb ed="R093" n="0036b07"/>所以今日能传教法。与<persName>佛</persName>无异。即涅槃经云。金<anchor xml:id="nkr_note_orig_0948002" n="0948002"/>刚铜 <lb ed="X" n="0948a05"/><lb ed="R093" n="0036b08"/>铁宝器虽殊。互盛<anchor xml:id="nkr_note_orig_0948003" n="0948003"/>得水。味无差别。不可以器别故水 <lb ed="X" n="0948a06"/><lb ed="R093" n="0036b09"/>味有殊。不可以水味不殊言器是一。<persName>佛</persName>之说教。传与。</p> <lb ed="X" n="0948a07"/><lb ed="R093" n="0036b10"/><p xml:id="pX34p0948a0701">阿难。阿难领受。传与诸大菩萨及大声闻。菩萨等转 <lb ed="X" n="0948a08"/><lb ed="R093" n="0036b11"/><anchor xml:id="nkr_note_orig_0948004" n="0948004"/>又我等。传人虽殊。教体唯一。不可以别故与教有差。 <lb ed="X" n="0948a09"/><lb ed="R093" n="0036b12"/>不可以教不殊言機是一。合喩可知。</p><p xml:id="pX34p0948a0915" cb:place="inline">章疏家。取真 <lb ed="X" n="0948a10"/><lb ed="R093" n="0036b13"/>谛三藏明结集三事。解如是者。稍似不当。若出如是 <lb ed="X" n="0948a11"/><lb ed="R093" n="0036b14"/>来意。引此即得。若以如是義不当也<note place="inline">此中应叙结集缘起。如馀抄说</note> <lb ed="X" n="0948a12"/><lb ed="R093" n="0036b15"/>如是者感应之<anchor xml:id="nkr_note_orig_0948005" n="0948005"/>端也。此是<anchor xml:id="nkr_note_orig_0948006" n="0948006"/>武都山隐士刘虬註法花 <lb ed="X" n="0948a13"/><lb ed="R093" n="0036b16"/>经之语也。幷州法师说喩云。今言感应等语者。如似 <lb ed="X" n="0948a14"/><lb ed="R093" n="0036b17"/>何物。如<anchor xml:id="nkr_note_orig_0948007" n="0948007"/>马蜂之类。土中舍上。钻为穿穴。乃取草中靑 <lb ed="X" n="0948a15"/><lb ed="R093" n="0036b18"/>虫及蜘蛛等。于其穴中。日别咒曰。似我似我。如是经 <lb ed="X" n="0948a16"/><lb ed="R093" n="0037a01"/>历多日。其虫头上两角乃生。更经多时。肚下六脚又 <lb ed="X" n="0948a17"/><lb ed="R093" n="0037a02"/>生。其腰纤细。如蜂无异。羽翼成长。如彼大蜂。飞腾无 <lb ed="X" n="0948a18"/><lb ed="R093" n="0037a03"/>异。以法合者。其虫即是感。其蜂即是应。感应相<anchor xml:id="nkr_note_orig_0948008" n="0948008"/>快。与 <lb ed="X" n="0948a19"/><lb ed="R093" n="0037a04"/>蜂无异。诸<persName>佛</persName>化生亦复如是。众生有感。<persName>如来</persName>即应。为 <lb ed="X" n="0948a20"/><lb ed="R093" n="0037a05"/>说妙法。令入道中。如将虫来置于窠穴。根機既熟。为 <lb ed="X" n="0948a21"/><lb ed="R093" n="0037a06"/>授记言。汝等众生。于我灭後乃至现在。若能于法花 <lb ed="X" n="0948a22"/><lb ed="R093" n="0037a07"/>经。一念生随喜心者。我皆与授阿耨菩提之记。即是 <lb ed="X" n="0948a23"/><lb ed="R093" n="0037a08"/>咒云似我似我也。既得授记。因即悟道。正体後得二 <lb ed="X" n="0948a24"/><lb ed="R093" n="0037a09"/>智俱生。如彼虫头生于两角。能行六度。如虫六脚。神 <pb ed="X" xml:id="X34.0639.0948b" n="0948b"/> <lb ed="X" n="0948b01"/><lb ed="R093" n="0037a10"/>通自在遊历十方。于诸<persName>佛</persName>所听闻正法。如彼虫蜂飞 <lb ed="X" n="0948b02"/><lb ed="R093" n="0037a11"/>腾自在。故云如是者感应之瑞也。</p><p xml:id="pX34p0948b0214" cb:place="inline">作呼辙者。谓经 <lb ed="X" n="0948b03"/><lb ed="R093" n="0037a12"/>初之如是两字。能呼。即一部经中所明。权实理<anchor xml:id="nkr_note_orig_0948009" n="0948009"/>事。如 <lb ed="X" n="0948b04"/><lb ed="R093" n="0037a13"/>是俗。如是有<anchor xml:id="nkr_note_orig_0948010" n="0948010"/>如空。如是性如是相。悉皆如是故。初言 <lb ed="X" n="0948b05"/><lb ed="R093" n="0037a14"/>辙者谓辙车。尽地辙底。亦如言雍州。两字能呼。一切 <lb ed="X" n="0948b06"/><lb ed="R093" n="0037a15"/>百姓。无不尽矣。</p> <lb ed="X" n="0948b07"/><lb ed="R093" n="0037a16"/><p xml:id="pX34p0948b0701">长耳三藏以三宝释如是者。善得经意也。故论云。三 <lb ed="X" n="0948b08"/><lb ed="R093" n="0037a17"/>宝最吉祥。故我经初说。且就<persName>佛</persName>宝。三世诸<persName>佛</persName>共说不 <lb ed="X" n="0948b09"/><lb ed="R093" n="0037a18"/>异名如等者。下经自云。十方三世<persName>佛</persName>。说法之仪式。我 <lb ed="X" n="0948b10"/><lb ed="R093" n="0037b01"/>今亦如是。说无分别法。又云。从久至如是说。</p><p xml:id="pX34p0948b1018" cb:place="inline">二就 <lb ed="X" n="0948b11"/><lb ed="R093" n="0037b02"/>法宝者。法宝相古今不异故名为如等者。下云。所谓 <lb ed="X" n="0948b12"/><lb ed="R093" n="0037b03"/>诸法如是相如是性。如是果报本末究竟等。即是就 <lb ed="X" n="0948b13"/><lb ed="R093" n="0037b04"/>法明如是。又云。如是性相義。至乃能知是事。即古今 <lb ed="X" n="0948b14"/><lb ed="R093" n="0037b05"/>不异。名之为如也。唯识论云。真谓真实。如谓如常。亦 <lb ed="X" n="0948b15"/><lb ed="R093" n="0037b06"/>古今不异之義也。</p><p xml:id="pX34p0948b1508" cb:place="inline">三就僧宝。如疏可知。</p><p xml:id="pX34p0948b1516" cb:place="inline">又言。两 <lb ed="X" n="0948b16"/><lb ed="R093" n="0037b07"/>物相似曰如。一物无非曰是。谓此左手。恰如右手。名 <lb ed="X" n="0948b17"/><lb ed="R093" n="0037b08"/>之为如。即如如意。義是如意。既无馀物。名之为是。谓 <lb ed="X" n="0948b18"/><lb ed="R093" n="0037b09"/><persName>佛</persName>所说一切法藏。与过去<persName>佛</persName>。更无有异。阿难所传亦 <lb ed="X" n="0948b19"/><lb ed="R093" n="0037b10"/>无有异。名之为如。阿难亲从<persName>佛</persName>闻。定是释迦所说。名 <lb ed="X" n="0948b20"/><lb ed="R093" n="0037b11"/>之为是。故言如是。</p> <lb ed="X" n="0948b21"/><lb ed="R093" n="0037b12"/><p xml:id="pX34p0948b2101">上来所说如是。总有十五解。一立之所以。二智度论 <lb ed="X" n="0948b22"/><lb ed="R093" n="0037b13"/>有一释。三<persName>佛</persName>地论有四释。四真谛三藏法师一释。註 <lb ed="X" n="0948b23"/><lb ed="R093" n="0037b14"/>法花一释。註无量義一。<g ref="#CB18064">󴚐</g>公一。光宅一。梁武帝一。长 <lb ed="X" n="0948b24"/><lb ed="R093" n="0037b15"/>耳三藏三解。因释如是之言。别出三藏解释。</p><p xml:id="pX34p0948b2418" cb:place="inline">初<anchor xml:id="nkr_note_orig_0948011" n="0948011"/>传 <pb ed="X" xml:id="X34.0639.0948c" n="0948c"/> <lb ed="X" n="0948c01"/><lb ed="R093" n="0037b16"/>教理解者。敬顺于理曰如。依教修行称是。故言如是。</p> <lb ed="X" n="0948c02"/><lb ed="R093" n="0037b17"/><p xml:id="pX34p0948c0201">依境智解者。妙境为如。妙智称是。今依境智。故言 <lb ed="X" n="0948c03"/><lb ed="R093" n="0037b18"/>如是。</p><p xml:id="pX34p0948c0303" cb:place="inline">依福慧解者。福为如。慧为是。欲使福慧二事 <lb ed="X" n="0948c04"/><lb ed="R093" n="0038a01"/>齐修。故言如是。</p><p xml:id="pX34p0948c0407" cb:place="inline">依真俗解者。契真曰如。会俗称是。 <lb ed="X" n="0948c05"/><lb ed="R093" n="0038a02"/>如所说法。常依二言。故言如是。</p><p xml:id="pX34p0948c0513" cb:place="inline">依师资解者。阿难 <lb ed="X" n="0948c06"/><lb ed="R093" n="0038a03"/>所说。如于<persName>佛</persName>语。师弟相承。简不相似。故称为是。</p><p xml:id="pX34p0948c0619" cb:place="inline">依 <lb ed="X" n="0948c07"/><lb ed="R093" n="0038a04"/>文理解者。以文为如。以理为是。故言如是。</p><p xml:id="pX34p0948c0717" cb:place="inline">依教化 <lb ed="X" n="0948c08"/><lb ed="R093" n="0038a05"/>者。如说法者。教前人云。汝当如是发菩提心。明此教 <lb ed="X" n="0948c09"/><lb ed="R093" n="0038a06"/>化。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0948012" n="0948012"/>发云如是。</p><p xml:id="pX34p0948c0906" cb:place="inline">依揩定者。如即揩法。是即定词。如<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0948c10"/><lb ed="R093" n="0038a07"/>所说。一切皆是。故言如是。</p><p xml:id="pX34p0948c1011" cb:place="inline">依劝听者。如说传经者 <lb ed="X" n="0948c11"/><lb ed="R093" n="0038a08"/>告时众云。如是当听我昔所闻。故言如是。</p><p xml:id="pX34p0948c1117" cb:place="inline">依擧喩 <lb ed="X" n="0948c12"/><lb ed="R093" n="0038a09"/>解者。如见<persName>世尊</persName>。及阿难说经之时。威德炽盛。如日光 <lb ed="X" n="0948c13"/><lb ed="R093" n="0038a10"/>明。当知此人所说必是。故言如是。</p><p xml:id="pX34p0948c1314" cb:place="inline">依随遮解者。说 <lb ed="X" n="0948c14"/><lb ed="R093" n="0038a11"/>随理称如。遮妄<anchor xml:id="nkr_note_orig_0948013" n="0948013"/>是。去妄显真。故言如是。</p><p xml:id="pX34p0948c1416" cb:place="inline">依审定者。 <lb ed="X" n="0948c15"/><lb ed="R093" n="0038a12"/>有人言。汝之所说。可审定耶。答言。如是之法。我昔具 <lb ed="X" n="0948c16"/><lb ed="R093" n="0038a13"/>闻。此事如是。</p><p xml:id="pX34p0948c1606" cb:place="inline">依非解者。如谓不异。非非曰是。故言 <lb ed="X" n="0948c17"/><lb ed="R093" n="0038a14"/>如是。</p><p xml:id="pX34p0948c1703" cb:place="inline">依是解者。如斯之言。是<persName>佛</persName>口说。故言如是。</p> <lb ed="X" n="0948c18"/><lb ed="R093" n="0038a15"/><p xml:id="pX34p0948c1801">依引况者。如所说法。如过去<persName>佛</persName>所说不异。故云如是。</p> <lb ed="X" n="0948c19"/><lb ed="R093" n="0038a16"/><p xml:id="pX34p0948c1901">俱融解者。谓动静双融。一异俱丧。唯如为是。故言 <lb ed="X" n="0948c20"/><lb ed="R093" n="0038a17"/>如是<note place="inline">云云</note>。</p> <lb ed="X" n="0948c21"/><lb ed="R093" n="0038a18"/><p xml:id="pX34p0948c2101"><anchor xml:id="nkr_note_orig_0948014" n="0948014"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0948014" n="0948014"/>次我闻者。此中经疏分为四门。初明我義。二立我所 <lb ed="X" n="0948c22"/><lb ed="R093" n="0038b01"/>由。三出闻体性。四问答妨难。</p><p xml:id="pX34p0948c2212" cb:place="inline">疏云。非谓我者定属 <lb ed="X" n="0948c23"/><lb ed="R093" n="0038b02"/>一人者。此是故人之意。谓在经会万二千人俱。乃至 <lb ed="X" n="0948c24"/><lb ed="R093" n="0038b03"/>菩萨八万人等。幷各有我。皆悉同闻。故云非一人也。</p> <pb ed="X" xml:id="X34.0639.0949a" n="0949a"/> <lb ed="X" n="0949a01"/><lb ed="R093" n="0038b04"/><p xml:id="pX34p0949a0101"><figure><graphic url="../figures/X/X34p0949_01.gif"/></figure>法师云。将结集时。文殊师利。及<name role="" type="person">阿难陀</name>诸罗汉 <lb ed="X" n="0949a02"/><lb ed="R093" n="0038b05"/>等。共结集云。如是甚深名句文義。我昔所闻。故称如 <lb ed="X" n="0949a03"/><lb ed="R093" n="0038b06"/>是。等取馀人。</p><p xml:id="pX34p0949a0306" cb:place="inline">又何故但言阿难我闻。谓能具彼根 <lb ed="X" n="0949a04"/><lb ed="R093" n="0038b07"/>处勝故。根谓具彼利根。馀人愚钝。非利根故。处谓住 <lb ed="X" n="0949a05"/><lb ed="R093" n="0038b08"/>于人天处故。故曰自称我。不擧馀人。非如龙鬼。虽有 <lb ed="X" n="0949a06"/><lb ed="R093" n="0038b09"/>聪明。是器非处。非如愚人是处非器。阿难既具。故称 <lb ed="X" n="0949a07"/><lb ed="R093" n="0038b10"/>我闻。</p> <lb ed="X" n="0949a08"/><lb ed="R093" n="0038b11"/><p xml:id="pX34p0949a0801">疏云。然我有三一妄所执我谓外道等所横计我者。 <lb ed="X" n="0949a09"/><lb ed="R093" n="0038b12"/>谓唯识中。吠世师计二十五谛。及勝论师计我等。略 <lb ed="X" n="0949a10"/><lb ed="R093" n="0038b13"/>有三种。第一执我者。谓体常周遍。量同虚空。随所<anchor xml:id="nkr_note_orig_0949001" n="0949001"/>远 <lb ed="X" n="0949a11"/><lb ed="R093" n="0038b14"/>业受苦乐故。第二执我者。谓我体虽常。其量不定。随 <lb ed="X" n="0949a12"/><lb ed="R093" n="0038b15"/>身大小。有捲舒故。第三执我者。谓我体至细。如一极 <lb ed="X" n="0949a13"/><lb ed="R093" n="0038b16"/>微。潜转身中作事业故。若依毘婆沙对法唯识第六 <lb ed="X" n="0949a14"/><lb ed="R093" n="0038b17"/>等论。谓我有二种。一遍计所执我。即萨迦耶是。二数 <lb ed="X" n="0949a15"/><lb ed="R093" n="0038b18"/>取趣我。即補特伽罗是。此我通于外道凡夫横计。即 <lb ed="X" n="0949a16"/><lb ed="R093" n="0039a01"/>世<anchor xml:id="nkr_note_orig_0949002" n="0949002"/>布我也。言数取趣者。谓前异熟灭。後异熟生。数取 <lb ed="X" n="0949a17"/><lb ed="R093" n="0039a02"/>诸趣。故云数取趣。静法师<anchor xml:id="nkr_note_orig_0949003" n="0949003"/>疏云。寒雲低复擧。落雪断 <lb ed="X" n="0949a18"/><lb ed="R093" n="0039a03"/>还连。又静三藏云。更缘诸趣。名補特伽罗。谓生<anchor xml:id="nkr_note_add_0949a1801" n="0949a1801"/><anchor xml:id="beg0949a1801" n="0949a1801"/>已<anchor xml:id="end0949a1801"/>更 <lb ed="X" n="0949a19"/><lb ed="R093" n="0039a04"/>生。缘诸趣故。名为更缘。</p><p xml:id="pX34p0949a1910" cb:place="inline">就萨迦耶见中。复分三。分 <lb ed="X" n="0949a20"/><lb ed="R093" n="0039a05"/>别行缘蕴我。谓分别分五蕴。横计解行故。缘谓缘蕴 <lb ed="X" n="0949a21"/><lb ed="R093" n="0039a06"/>作行解也。二分别所起我。若准分别绿蕴我。不分别 <lb ed="X" n="0949a22"/><lb ed="R093" n="0039a07"/>所起我。我即有廿。且初从色蕴。一执色是我。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0949004" n="0949004"/>二有诸 <lb ed="X" n="0949a23"/><lb ed="R093" n="0039a08"/>色。三色属于我。四我在色中。色蕴既然。四蕴皆尔。五 <lb ed="X" n="0949a24"/><lb ed="R093" n="0039a09"/>蕴即成二十句也。</p><p xml:id="pX34p0949a2408" cb:place="inline">二分别所起我。此于我境上起。 <pb ed="X" xml:id="X34.0639.0949b" n="0949b"/> <lb ed="X" n="0949b01"/><lb ed="R093" n="0039a10"/>前行缘蕴我。但于五蕴上起。若分别行缘蕴我。及分 <lb ed="X" n="0949b02"/><lb ed="R093" n="0039a11"/>别所起我。有六十五。且初色蕴为能执我体。即取馀 <lb ed="X" n="0949b03"/><lb ed="R093" n="0039a12"/>四蕴。为所分别我。且初中受蕴。一我有诸受。即受是 <lb ed="X" n="0949b04"/><lb ed="R093" n="0039a13"/>我璎珞诸受用物也。二受属于我。即受是我僮仆。三 <lb ed="X" n="0949b05"/><lb ed="R093" n="0039a14"/>我在受中。是我窟宅。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0949005" n="0949005"/>酬上三句。即想蕴。我有诸想。想 <lb ed="X" n="0949b06"/><lb ed="R093" n="0039a15"/>属于我。我在想中。亦準前璎珞等。亦配上三句。此二 <lb ed="X" n="0949b07"/><lb ed="R093" n="0039a16"/>句既尔。行识準前知。既一蕴下有三句我。四句即成 <lb ed="X" n="0949b08"/><lb ed="R093" n="0039a17"/>十二。兼取能执我一。即成十三。既色蕴为头有十三。 <lb ed="X" n="0949b09"/><lb ed="R093" n="0039a18"/>次受蕴为头亦有十三。乃至转次以下。识蕴为能执 <lb ed="X" n="0949b10"/><lb ed="R093" n="0039b01"/>我体。亦有十三。五蕴各有十三。即成六十五我。外道 <lb ed="X" n="0949b11"/><lb ed="R093" n="0039b02"/>等虚妄所执横计我也。</p> <lb ed="X" n="0949b12"/><lb ed="R093" n="0039b03"/><p xml:id="pX34p0949b1201">第二出我所以。略有四句。一有依于无。二无依于有。 <lb ed="X" n="0949b13"/><lb ed="R093" n="0039b04"/>三无依于无。四有依于有。初有依于无者。如外道等。 <lb ed="X" n="0949b14"/><lb ed="R093" n="0039b05"/>执有龟毛兔角。不知毛角本体是无。以见牛有角。谓 <lb ed="X" n="0949b15"/><lb ed="R093" n="0039b06"/>菟亦有。又如世间人忽然死<anchor xml:id="nkr_note_add_0949b1501" n="0949b1501"/><anchor xml:id="beg0949b1501" n="0949b1501"/>已<anchor xml:id="end0949b1501"/>。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0949006" n="0949006"/>火焚烧幷从<g ref="#CB01926">灰</g>烬。又 <lb ed="X" n="0949b16"/><lb ed="R093" n="0039b07"/>五思念当情当情。名之为有。死人无体。故名为无。众 <lb ed="X" n="0949b17"/><lb ed="R093" n="0039b08"/>生邪见。执遍计我。名之为有。更执有体。即是为无也。</p> <lb ed="X" n="0949b18"/><lb ed="R093" n="0039b09"/><p xml:id="pX34p0949b1801">二无依有者。如人夜行。有见杌木。将为人鬼。生惊 <lb ed="X" n="0949b19"/><lb ed="R093" n="0039b10"/>怕心。杌木非人。名之为无。杌木有体。故名为有。亦如 <lb ed="X" n="0949b20"/><lb ed="R093" n="0039b11"/>空花是无。眼病是有。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0949007" n="0949007"/>见眼病故。见彼空花。即无依有。 <lb ed="X" n="0949b21"/><lb ed="R093" n="0039b12"/>众生亦尔。有漏五蕴虽复是有。于我强于其上遍计 <lb ed="X" n="0949b22"/><lb ed="R093" n="0039b13"/>执我。即无依有。</p><p xml:id="pX34p0949b2207" cb:place="inline">三无依于无者。即是遍计所执<anchor xml:id="nkr_note_orig_0949008" n="0949008"/>本。 <lb ed="X" n="0949b23"/><lb ed="R093" n="0039b14"/>更于其上。起自他分别往来。又是虚故。名依于<anchor xml:id="nkr_note_orig_0949009" n="0949009"/>故。亦 <lb ed="X" n="0949b24"/><lb ed="R093" n="0039b15"/>可五蕴四大。本来是无。于其蕴上。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0949010" n="0949010"/>强于我。又于是无。 <pb ed="X" xml:id="X34.0639.0949c" n="0949c"/> <lb ed="X" n="0949c01"/><lb ed="R093" n="0039b16"/>此执五蕴身是我。名为总我。于中执有作用是别我。 <lb ed="X" n="0949c02"/><lb ed="R093" n="0039b17"/>即依总我<anchor xml:id="nkr_note_orig_0949011" n="0949011"/>生依于分别。名为别。如安慧师云。见相二 <lb ed="X" n="0949c03"/><lb ed="R093" n="0039b18"/>分。是遍计所执。体性是空。即于此相见二分之上。起 <lb ed="X" n="0949c04"/><lb ed="R093" n="0040a01"/>遍计所执。是一重妄。又于妄上<anchor xml:id="nkr_note_orig_0949012" n="0949012"/>受执于我。即是二重 <lb ed="X" n="0949c05"/><lb ed="R093" n="0040a02"/>妄。故言无依于无。若依护法论师。见相二分。是依他 <lb ed="X" n="0949c06"/><lb ed="R093" n="0040a03"/>起性。</p><p xml:id="pX34p0949c0603" cb:place="inline">四有依于有者。涅槃德中。真如之理。体常住 <lb ed="X" n="0949c07"/><lb ed="R093" n="0040a04"/>故。名之为有。此涅槃德中。实有常乐我净故。即有依 <lb ed="X" n="0949c08"/><lb ed="R093" n="0040a05"/>于有。前三依。依遍计强执有我。後一依涅槃四德。实 <lb ed="X" n="0949c09"/><lb ed="R093" n="0040a06"/>有真我。</p> <lb ed="X" n="0949c10"/><lb ed="R093" n="0040a07"/><p xml:id="pX34p0949c1001">二假施设我者。即涅槃理中。常乐我净也。为欲除二 <lb ed="X" n="0949c11"/><lb ed="R093" n="0040a08"/>乘四倒。假设我故。凡夫执有漏五蕴之身。为常乐我 <lb ed="X" n="0949c12"/><lb ed="R093" n="0040a09"/>净。此即无常计常。于苦计乐。无我计我。不净计净。</p> <lb ed="X" n="0949c13"/><lb ed="R093" n="0040a10"/><p xml:id="pX34p0949c1301">二乘之人。厌離生死。求乐涅槃。唯作无常无乐无我 <lb ed="X" n="0949c14"/><lb ed="R093" n="0040a11"/>无净等观。此即二乘迷涅槃言无我。凡夫迷生死言 <lb ed="X" n="0949c15"/><lb ed="R093" n="0040a12"/>有我。故今破之。外人问言。凡夫理然是倒。二乘邪亦 <lb ed="X" n="0949c16"/><lb ed="R093" n="0040a13"/>是倒。解云。涅槃理中。实有常乐我净假设。據实而论。 <lb ed="X" n="0949c17"/><lb ed="R093" n="0040a14"/>真理中唯智相应。萧然冥会。此但无名相中。假施设 <lb ed="X" n="0949c18"/><lb ed="R093" n="0040a15"/>故。所以中论偈言。诸<persName>佛</persName>或说我。或说于无我。诸法实 <lb ed="X" n="0949c19"/><lb ed="R093" n="0040a16"/>相中。无我无非我。诸<persName>佛</persName>或说我。说<persName>佛</persName>果位中。有常乐 <lb ed="X" n="0949c20"/><lb ed="R093" n="0040a17"/>我净。或说于无我者。凡夫之中。无常乐我净。幷皆是 <lb ed="X" n="0949c21"/><lb ed="R093" n="0040a18"/>遍计所执。诸法实相中无我无非我。无我者。无外道 <lb ed="X" n="0949c22"/><lb ed="R093" n="0040b01"/>凡夫之我。无非我者。有涅槃常乐我净之我。即智度 <lb ed="X" n="0949c23"/><lb ed="R093" n="0040b02"/>论中。有四悉擅。悉擅者宗也。一世间悉擅。即有于我。 <lb ed="X" n="0949c24"/><lb ed="R093" n="0040b03"/>二第一義悉擅。即言无我。三各各为人悉擅。即无我 <pb ed="X" xml:id="X34.0639.0950a" n="0950a"/> <lb ed="X" n="0950a01"/><lb ed="R093" n="0040b04"/>无非我。四对治悉擅。三中皆有对治。谓世间对治出 <lb ed="X" n="0950a02"/><lb ed="R093" n="0040b05"/>世间也。</p> <lb ed="X" n="0950a03"/><lb ed="R093" n="0040b06"/><p xml:id="pX34p0950a0301">三世流佈我者。喩如提罗璎鸟食油麻花。以食花故。 <lb ed="X" n="0950a04"/><lb ed="R093" n="0040b07"/>遂损其油。时人呼为食油之鸟。今之立名亦复如是。 <lb ed="X" n="0950a05"/><lb ed="R093" n="0040b08"/>提婆达多是天授。耶若达多是祠授。如此方立名。言 <lb ed="X" n="0950a06"/><lb ed="R093" n="0040b09"/>思忠思孝思礼等。據其身中。实无忠无孝。假施设故。 <lb ed="X" n="0950a07"/><lb ed="R093" n="0040b10"/>立名字也。</p><p xml:id="pX34p0950a0705" cb:place="inline">如世间立名多有不便。昔时虢王有弟。 <lb ed="X" n="0950a08"/><lb ed="R093" n="0040b11"/>出作外官。其语吃。後虢王令一官人。往彼相看。其彼 <lb ed="X" n="0950a09"/><lb ed="R093" n="0040b12"/>官人见来欲问。言虢王好在不。为语吃。乃重言虢王 <lb ed="X" n="0950a10"/><lb ed="R093" n="0040b13"/>虢王。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0950001" n="0950001"/>傍人不随口即虢廿馀虢王见虢<anchor xml:id="nkr_note_add_0950a1001" n="0950a1001"/><anchor xml:id="beg0950a1001" n="0950a1001"/>已<anchor xml:id="end0950a1001"/>。语既不得。 <lb ed="X" n="0950a11"/><lb ed="R093" n="0040b14"/>始于庭住作字。乃至出世云为病。馀人不解。莫<g ref="#CB18062">𢙨</g><note place="inline">云 <lb ed="X" n="0950a12"/><lb ed="R093" n="0040b15"/>云</note>。</p> <lb ed="X" n="0950a13"/><lb ed="R093" n="0040b16"/><p xml:id="pX34p0950a1301">言今阿难称不同前二即无我之大我者。不同外道 <lb ed="X" n="0950a14"/><lb ed="R093" n="0040b17"/>凡夫横计执我。不同大般涅槃强施设我。今阿难称 <lb ed="X" n="0950a15"/><lb ed="R093" n="0040b18"/>我。即是世间流佈我。世间人共传。显自他故。虽是世 <lb ed="X" n="0950a16"/><lb ed="R093" n="0041a01"/>间流佈之我。不同凡夫生执著我故。故言如是无我 <lb ed="X" n="0950a17"/><lb ed="R093" n="0041a02"/>之大我。大我者。于三藏教中。得自在故。今阿难称我。 <lb ed="X" n="0950a18"/><lb ed="R093" n="0041a03"/>如富人称贫。得无学位。谦言有我。凡夫称我。如贫人 <lb ed="X" n="0950a19"/><lb ed="R093" n="0041a04"/>称富。实无有我。横计我故。又阿难在法花会中。身在 <lb ed="X" n="0950a20"/><lb ed="R093" n="0041a05"/>初果。未除我执身。由有八我。初烦恼俱生我。二烦恼 <lb ed="X" n="0950a21"/><lb ed="R093" n="0041a06"/>习气我。三分别所知我。四分别习气我。至<persName>佛</persName>灭後结 <lb ed="X" n="0950a22"/><lb ed="R093" n="0041a07"/>集之时。方证罗汉。虽得无学果。但无分别烦恼我。俱 <lb ed="X" n="0950a23"/><lb ed="R093" n="0041a08"/>生烦恼我。由有所知障中四。烦恼障中二。即是声闻 <lb ed="X" n="0950a24"/><lb ed="R093" n="0041a09"/>起舞。缘觉临妆。习气由在。今称我者。由有六我。纵得 <pb ed="X" xml:id="X34.0639.0950b" n="0950b"/> <lb ed="X" n="0950b01"/><lb ed="R093" n="0041a10"/>罗汉果。称我亦无有失。</p> <lb ed="X" n="0950b02"/><lb ed="R093" n="0041a11"/><p xml:id="pX34p0950b0201">幷州法师。于此我闻。八门分别。一总别。二遮表。三明 <lb ed="X" n="0950b03"/><lb ed="R093" n="0041a12"/>四一五问六答七难八通。初总别者。总唯是于我。别 <lb ed="X" n="0950b04"/><lb ed="R093" n="0041a13"/>即分五蕴十二入十八界等<note place="inline">云云</note>。</p><p xml:id="pX34p0950b0414" cb:place="inline">二遮表者。遮谓 <lb ed="X" n="0950b05"/><lb ed="R093" n="0041a14"/>自指<anchor xml:id="nkr_note_add_0950b0501" n="0950b0501"/><anchor xml:id="beg0950b0501" n="0950b0501"/>己<anchor xml:id="end0950b0501"/>身亲从<persName>佛</persName>闻。遮彼传闻及有增减之失。表谓 <lb ed="X" n="0950b06"/><lb ed="R093" n="0041a15"/>非谓我者定属一人。我谓诸蕴世俗假者。</p><p xml:id="pX34p0950b0617" cb:place="inline">三明三 <lb ed="X" n="0950b07"/><lb ed="R093" n="0041a16"/>者。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0950002" n="0950002"/>即是然有三。初与第三可知。第二言假施设等者。 <lb ed="X" n="0950b08"/><lb ed="R093" n="0041a17"/>对治二乘无常等病。说于四德。言四德者。准涅槃三。 <lb ed="X" n="0950b09"/><lb ed="R093" n="0041a18"/>四处解释。各各不同。且就一家所言。<persName>如来</persName>之身。无漏 <lb ed="X" n="0950b10"/><lb ed="R093" n="0041b01"/>五蕴之所成故。集无漏色。色体既常。受想行识亦是 <lb ed="X" n="0950b11"/><lb ed="R093" n="0041b02"/>于常。必有于乐。必是于净。既其有净。必有于我。不同 <lb ed="X" n="0950b12"/><lb ed="R093" n="0041b03"/>凡夫。是无常故。必是于苦。以有苦故。必是不净。以不 <lb ed="X" n="0950b13"/><lb ed="R093" n="0041b04"/>净故。即是无我。此之四德必不相離。名大涅槃。</p><p xml:id="pX34p0950b1319" cb:place="inline">四 <lb ed="X" n="0950b14"/><lb ed="R093" n="0041b05"/>取一者。即是今传法者<anchor xml:id="nkr_note_add_0950b1401" n="0950b1401"/><anchor xml:id="beg0950b1401" n="0950b1401"/>已<anchor xml:id="end0950b1401"/>下文是。不同前二者。与前 <lb ed="X" n="0950b15"/><lb ed="R093" n="0041b06"/>解别。谓不同外道横遍计我。不同世人世流佈我。亦 <lb ed="X" n="0950b16"/><lb ed="R093" n="0041b07"/>不同二乘一向无我。今言我闻。即是大般涅槃乐净 <lb ed="X" n="0950b17"/><lb ed="R093" n="0041b08"/>常我。此谓无我之大我也。此应三性分别。初是遍计 <lb ed="X" n="0950b18"/><lb ed="R093" n="0041b09"/>性。次是依他性。亦可是圆成实性。</p><p xml:id="pX34p0950b1814" cb:place="inline">萨婆多宗云。世 <lb ed="X" n="0950b19"/><lb ed="R093" n="0041b10"/>间名字。皆遍计故。护法救云。若善心中称名字者。岂 <lb ed="X" n="0950b20"/><lb ed="R093" n="0041b11"/>唯遍计。亦通依他。遍计中有十六种我。涅槃中有十 <lb ed="X" n="0950b21"/><lb ed="R093" n="0041b12"/>六种我。成三十二我。</p><p xml:id="pX34p0950b2109" cb:place="inline">五问六答七难等。如疏可知。 <lb ed="X" n="0950b22"/><lb ed="R093" n="0041b13"/>问言。不称我者。乃称闻。准对法论偈云。補特伽罗。实 <lb ed="X" n="0950b23"/><lb ed="R093" n="0041b14"/>无言说。以具四缘。是故建立。一若说无我通蕴处界 <lb ed="X" n="0950b24"/><lb ed="R093" n="0041b15"/>知此说谁者。谓若有我者。即有五蕴十二处十八界 <pb ed="X" xml:id="X34.0639.0950c" n="0950c"/> <lb ed="X" n="0950c01"/><lb ed="R093" n="0041b16"/>等。既言无我。蕴处界即无。蕴处界既无。欲言阿谁闻。 <lb ed="X" n="0950c02"/><lb ed="R093" n="0041b17"/>故显阿难也。</p><p xml:id="pX34p0950c0206" cb:place="inline">二顺世间。可知。</p><p xml:id="pX34p0950c0212" cb:place="inline">三除无我怖者。若 <lb ed="X" n="0950c03"/><lb ed="R093" n="0041b18"/>其有我。今身修福因。後我相续。可有福报。今既无我。 <lb ed="X" n="0950c04"/><lb ed="R093" n="0042a01"/>修道何为。无物受报。为谁修学。为除此怖。故须说我 <lb ed="X" n="0950c05"/><lb ed="R093" n="0042a02"/>也。</p><p xml:id="pX34p0950c0502" cb:place="inline">四有自他染净者。谓若有我即有彼此。有染有 <lb ed="X" n="0950c06"/><lb ed="R093" n="0042a03"/>净。既无有我。即无因无果。无福无智。何名同教<note place="inline">云云</note>。</p> <lb ed="X" n="0950c07"/><lb ed="R093" n="0042a04"/><p xml:id="pX34p0950c0701">第八通中云。正宗虽复显真。序不<anchor xml:id="nkr_note_orig_0950003" n="0950003"/>求于俗。故言我 <lb ed="X" n="0950c08"/><lb ed="R093" n="0042a05"/>闻。欲明染净不殊真俗虚空。虚空与尘。本来有别。不 <lb ed="X" n="0950c09"/><lb ed="R093" n="0042a06"/>可言尘在空住。即言空体是于尘。染净之性本体殊。 <lb ed="X" n="0950c10"/><lb ed="R093" n="0042a07"/>真俗二谛由来别。不可言真不離俗。即言染净体是 <lb ed="X" n="0950c11"/><lb ed="R093" n="0042a08"/>同。但应除染净体存。去尘虚空在。若言染净体是一。 <lb ed="X" n="0950c12"/><lb ed="R093" n="0042a09"/>亦应去尘空亦除。</p><p xml:id="pX34p0950c1208" cb:place="inline">又有三种我。一见心中起我。谓 <lb ed="X" n="0950c13"/><lb ed="R093" n="0042a10"/>外道邪见心中起我。二慢心中起我。谓前三种。虽断 <lb ed="X" n="0950c14"/><lb ed="R093" n="0042a11"/>分别烦恼。俱生烦恼由在。既有<anchor xml:id="nkr_note_orig_0950004" n="0950004"/>俱。还有我慢。</p><p xml:id="pX34p0950c1418" cb:place="inline">三淸 <lb ed="X" n="0950c15"/><lb ed="R093" n="0042a12"/>净心中起我。即阿难是。離彼邪慢。净心起我故。论云。 <lb ed="X" n="0950c16"/><lb ed="R093" n="0042a13"/>離彼见慢称淸净名言。即淸净名中称我。称我者主 <lb ed="X" n="0950c17"/><lb ed="R093" n="0042a14"/>宰也。</p><p xml:id="pX34p0950c1703" cb:place="inline">第七末那是主。是第八识之主。无始计我。即 <lb ed="X" n="0950c18"/><lb ed="R093" n="0042a15"/>俱生也。第六意识为宰。能分别宰割故。亦可俱生烦 <lb ed="X" n="0950c19"/><lb ed="R093" n="0042a16"/>恼为主。分别烦恼为宰。宰割当来善恶处故。</p> <lb ed="X" n="0950c20"/><lb ed="R093" n="0042a17"/><p xml:id="pX34p0950c2001">言大我者。准涅槃第四说有八自在我。一者能分一 <lb ed="X" n="0950c21"/><lb ed="R093" n="0042a18"/>身以为多身。身形大小犹<anchor xml:id="nkr_note_orig_0950005" n="0950005"/>如微尘。充满十方无量世 <lb ed="X" n="0950c22"/><lb ed="R093" n="0042b01"/>界。<persName>如来</persName>之身实非微尘。以自在故。现微尘身。如是自 <lb ed="X" n="0950c23"/><lb ed="R093" n="0042b02"/>在。则为大我。</p><p xml:id="pX34p0950c2306" cb:place="inline">二者示一微尘身。满大千世界。<persName>如来</persName> <lb ed="X" n="0950c24"/><lb ed="R093" n="0042b03"/>之身。实不满于大千世界。何以故。以无动故。以有自 <pb ed="X" xml:id="X34.0639.0951a" n="0951a"/> <lb ed="X" n="0951a01"/><lb ed="R093" n="0042b04"/>在故名大我。</p><p xml:id="pX34p0951a0106" cb:place="inline">三能以满大千界身。轻擧飞空。遍于 <lb ed="X" n="0951a02"/><lb ed="R093" n="0042b05"/>廿恒沙等诸<persName>佛</persName>世界。而无障碍。<persName>佛</persName>身实无轻重。以自 <lb ed="X" n="0951a03"/><lb ed="R093" n="0042b06"/>在故。名为大我。</p><p xml:id="pX34p0951a0307" cb:place="inline">四<persName>如来</persName>一心本安住不动。所可示 <lb ed="X" n="0951a04"/><lb ed="R093" n="0042b07"/>化无量形类。具有心者。皆见<persName>如来</persName>。<persName>如来</persName>又时或造事。 <lb ed="X" n="0951a05"/><lb ed="R093" n="0042b08"/>而令众生各各得解。<persName>佛</persName>身常住。而令他土一切皆见。 <lb ed="X" n="0951a06"/><lb ed="R093" n="0042b09"/>如是自在。名为大我。</p><p xml:id="pX34p0951a0609" cb:place="inline">五云何根自在。谓<persName>如来</persName>诸根。 <lb ed="X" n="0951a07"/><lb ed="R093" n="0042b10"/>皆能见色闻声臭香别触<anchor xml:id="nkr_note_orig_0951001" n="0951001"/>味智等。<persName>如来</persName>六根亦不见 <lb ed="X" n="0951a08"/><lb ed="R093" n="0042b11"/>见闻<anchor xml:id="nkr_note_orig_0951002" n="0951002"/>声触<anchor xml:id="nkr_note_orig_0951003" n="0951003"/>智等。以自在故。名之大我。</p><p xml:id="pX34p0951a0815" cb:place="inline">六以自在故。 <lb ed="X" n="0951a09"/><lb ed="R093" n="0042b12"/>得一切诸<persName>佛</persName>心。亦无得相。何以故。以无所得故。若有 <lb ed="X" n="0951a10"/><lb ed="R093" n="0042b13"/>法者。不名为得。实无所有。云何名得。若属<persName>如来</persName>法有 <lb ed="X" n="0951a11"/><lb ed="R093" n="0042b14"/>得相。是知诸<persName>佛</persName>不得涅槃。以无所得故。名为涅槃。以 <lb ed="X" n="0951a12"/><lb ed="R093" n="0042b15"/>自在故。得一切法。得诸法故。名为大我。</p><p xml:id="pX34p0951a1216" cb:place="inline">七者。以自 <lb ed="X" n="0951a13"/><lb ed="R093" n="0042b16"/>在故。<persName>如来</persName>演说一偈之義。经无量劫。義亦不尽。所谓 <lb ed="X" n="0951a14"/><lb ed="R093" n="0042b17"/>若于虚空施惠。<persName>如来</persName>尔时都亦不生一偈之相。世间 <lb ed="X" n="0951a15"/><lb ed="R093" n="0042b18"/>之人。以四句为偈。随世俗故。说名为偈。一切法性亦 <lb ed="X" n="0951a16"/><lb ed="R093" n="0043a01"/>无有说。以自在故。名为大我。</p><p xml:id="pX34p0951a1612" cb:place="inline">八者。<persName>如来</persName>遍满一切 <lb ed="X" n="0951a17"/><lb ed="R093" n="0043a02"/>之处。犹如虚空。虚空性不可得见。<persName>如来</persName>亦尔。实不可 <lb ed="X" n="0951a18"/><lb ed="R093" n="0043a03"/>见。以自在故。令一切见。如是自在。故名大我。</p> <lb ed="X" n="0951a19"/><lb ed="R093" n="0043a04"/><p xml:id="pX34p0951a1901">疏云。三慧齐备者。谓闻思修慧。由多闻故。離覆甁之 <lb ed="X" n="0951a20"/><lb ed="R093" n="0043a05"/>失。审思故。離漏甁之失。由有修故。離汚甁之失。離此 <lb ed="X" n="0951a21"/><lb ed="R093" n="0043a06"/>三失。故言阿难如写甁水置之一器。若只言阿难闻 <lb ed="X" n="0951a22"/><lb ed="R093" n="0043a07"/>于三藏教。则不通遍于诸法得自在義。不可总显三 <lb ed="X" n="0951a23"/><lb ed="R093" n="0043a08"/>名。即有烦恼故。亦别三慧加行善。馀此三法即是生 <lb ed="X" n="0951a24"/><lb ed="R093" n="0043a09"/>得。生得非出世因。故不记见觉知也。</p> <pb ed="X" xml:id="X34.0639.0951b" n="0951b"/> <lb ed="X" n="0951b01"/><lb ed="R093" n="0043a10"/><p xml:id="pX34p0951b0101">第三通中云。若<anchor xml:id="nkr_note_orig_0951004" n="0951004"/>非名字或非亲闻从他传闻。为<persName>佛</persName>在 <lb ed="X" n="0951b02"/><lb ed="R093" n="0043a11"/>时。有一外道。名曰弘廣。十仙外道之一数也。性甚聪 <lb ed="X" n="0951b03"/><lb ed="R093" n="0043a12"/>明。来问<persName>佛</persName>言。<persName>世尊</persName>过去无量劫来。及以今生成<persName>佛</persName><anchor xml:id="nkr_note_add_0951b0301" n="0951b0301"/><anchor xml:id="beg0951b0301" n="0951b0301"/>已<anchor xml:id="end0951b0301"/> <lb ed="X" n="0951b04"/><lb ed="R093" n="0043a13"/>来。所度众生。離生死入涅槃。知其数不。<persName>佛</persName>为说喩云。 <lb ed="X" n="0951b05"/><lb ed="R093" n="0043a14"/>如一大城。唯有一门。此大城门一人守。若有百姓来 <lb ed="X" n="0951b06"/><lb ed="R093" n="0043a15"/>入此城。守门之人。一无障隔。此守门人。颇知入城之 <lb ed="X" n="0951b07"/><lb ed="R093" n="0043a16"/>人数多少不。外道答言。但令其入。必无知数。<persName>佛</persName>报言。 <lb ed="X" n="0951b08"/><lb ed="R093" n="0043a17"/>此大城者。喩大般涅槃<persName>佛</persName>法大城。守门人者。即是于 <lb ed="X" n="0951b09"/><lb ed="R093" n="0043a18"/>我。百姓入者。所度众生。我化众生入涅槃城。但知化 <lb ed="X" n="0951b10"/><lb ed="R093" n="0043b01"/>之。岂可定数。时外道聪慧。即白<persName>佛</persName>言。我今迴心。愿为 <lb ed="X" n="0951b11"/><lb ed="R093" n="0043b02"/>守门之人者。归心<persName>佛</persName>法。即度出家。<persName>如来</persName>一代说法三 <lb ed="X" n="0951b12"/><lb ed="R093" n="0043b03"/>藏教。悉能总持。一无错谬。常为众生。教三藏法。化众 <lb ed="X" n="0951b13"/><lb ed="R093" n="0043b04"/>生令得道果。无量无边。今若言阿难闻者。恐转从外 <lb ed="X" n="0951b14"/><lb ed="R093" n="0043b05"/>道处闻。即是传闻之谬。今言我闻。離传闻之失。故称 <lb ed="X" n="0951b15"/><lb ed="R093" n="0043b06"/>我闻。</p><p xml:id="pX34p0951b1503" cb:place="inline">阿难总持者。迦葉因中为老比丘。释迦身是 <lb ed="X" n="0951b16"/><lb ed="R093" n="0043b07"/>沙弥。勤弟子令一日诵千言。兼乞两人食。每生忧恼。 <lb ed="X" n="0951b17"/><lb ed="R093" n="0043b08"/>若出乞食。而废其功。时阿难身为大富长者。见此沙 <lb ed="X" n="0951b18"/><lb ed="R093" n="0043b09"/>弥面有忧色。问其所由。如上所说。即语言。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0951005" n="0951005"/>阿难自今 <lb ed="X" n="0951b19"/><lb ed="R093" n="0043b10"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0951b1901" n="0951b1901"/><anchor xml:id="beg0951b1901" n="0951b1901"/>已<anchor xml:id="end0951b1901"/>後。勿馀处乞食。又发愿。当来与<anchor xml:id="nkr_note_orig_0951006" n="0951006"/>阿难弟子。总持第 <lb ed="X" n="0951b20"/><lb ed="R093" n="0043b11"/>一。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0951007" n="0951007"/>我本愿故。今得总持第一。</p> <lb ed="X" n="0951b21"/><lb ed="R093" n="0043b12"/><p xml:id="pX34p0951b2101">出闻体中。分为八门。一总辨。二别明。三依识分别。四 <lb ed="X" n="0951b22"/><lb ed="R093" n="0043b13"/>依比量。五明闻。六就因。七见闻相对。八问答分别。初 <lb ed="X" n="0951b23"/><lb ed="R093" n="0043b14"/>总<anchor xml:id="nkr_note_orig_0951008" n="0951008"/>闻者。即闻谓耳根等文是。二别明闻者。虽依大乘 <lb ed="X" n="0951b24"/><lb ed="R093" n="0043b15"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0951b2401" n="0951b2401"/><anchor xml:id="beg0951b2401" n="0951b2401"/>已<anchor xml:id="end0951b2401"/>下文是。三<anchor xml:id="nkr_note_orig_0951009" n="0951009"/>诸识分别名闻者。即若但闻声<anchor xml:id="nkr_note_add_0951b2402" n="0951b2402"/><anchor xml:id="beg0951b2402" n="0951b2402"/>已<anchor xml:id="end0951b2402"/>下文 <pb ed="X" xml:id="X34.0639.0951c" n="0951c"/> <lb ed="X" n="0951c01"/><lb ed="R093" n="0043b16"/>是。四依比量名闻者。瑜伽<anchor xml:id="nkr_note_add_0951c0101" n="0951c0101"/><anchor xml:id="beg0951c0101" n="0951c0101"/>已<anchor xml:id="end0951c0101"/>下文是。五明闻者。即耳 <lb ed="X" n="0951c02"/><lb ed="R093" n="0043b17"/>根名闻者<anchor xml:id="nkr_note_add_0951c0201" n="0951c0201"/><anchor xml:id="beg0951c0201" n="0951c0201"/>已<anchor xml:id="end0951c0201"/>下是。六就因者。即因闻所成<anchor xml:id="nkr_note_add_0951c0202" n="0951c0202"/><anchor xml:id="beg0951c0202" n="0951c0202"/>已<anchor xml:id="end0951c0202"/>下文是 <lb ed="X" n="0951c03"/><lb ed="R093" n="0043b18"/>疏云。闻谓耳根下。第三出体。问猝尔耳识闻声<anchor xml:id="nkr_note_orig_0951010" n="0951010"/>闻。同 <lb ed="X" n="0951c04"/><lb ed="R093" n="0044a01"/>时意识听受教義。何故不言耳识闻耶。</p><p xml:id="pX34p0951c0416" cb:place="inline">答<anchor xml:id="nkr_note_orig_0951011" n="0951011"/>言若道 <lb ed="X" n="0951c05"/><lb ed="R093" n="0044a02"/>闻。即揽馀人。故疏云今废耳别就我总称。简馀人故。 <lb ed="X" n="0951c06"/><lb ed="R093" n="0044a03"/>所以不言耳意闻等。如欲盛米。言汝张袋。把袋之人 <lb ed="X" n="0951c07"/><lb ed="R093" n="0044a04"/>的开袋口。不可张底。底即是别。若言张口。参差自开 <lb ed="X" n="0951c08"/><lb ed="R093" n="0044a05"/>于口。所以今言我闻者。亦复如是。但就总称而言我 <lb ed="X" n="0951c09"/><lb ed="R093" n="0044a06"/>闻。的是根意等闻声。若言耳闻。耳应自闻。不说于意 <lb ed="X" n="0951c10"/><lb ed="R093" n="0044a07"/>识闻。不须应根发识。今但言我闻。的知和合名为闻。</p> <lb ed="X" n="0951c11"/><lb ed="R093" n="0044a08"/><p xml:id="pX34p0951c1101">若萨婆多宗。唯根能闻。耳根若壞。必不能闻<note place="inline">云云</note> <lb ed="X" n="0951c12"/><lb ed="R093" n="0044a09"/>经部师宗。唯识能闻。根不能闻。何以故。且就眼能见 <lb ed="X" n="0951c13"/><lb ed="R093" n="0044a10"/>色。唯见障内之色。若有光明。方见障外。如彼明珠。以 <lb ed="X" n="0951c14"/><lb ed="R093" n="0044a11"/>光明故。能见内外种种等色。若是于识。障外而能了 <lb ed="X" n="0951c15"/><lb ed="R093" n="0044a12"/>知。皎然当心。无量恒沙。刹那皆遍。故识能闻。非根闻 <lb ed="X" n="0951c16"/><lb ed="R093" n="0044a13"/>也。</p><p xml:id="pX34p0951c1602" cb:place="inline">若依大乘。根境识三。众缘和合。方能闻也。谓须 <lb ed="X" n="0951c17"/><lb ed="R093" n="0044a14"/>有所依了别识所缘境。遍行五作意等。及不想应中 <lb ed="X" n="0951c18"/><lb ed="R093" n="0044a15"/>和合。具此九法。方名为闻也。唯识论中。要令五心。方 <lb ed="X" n="0951c19"/><lb ed="R093" n="0044a16"/>名我闻。所谓猝尔。寻求。决定。染净。等流。</p><p xml:id="pX34p0951c1916" cb:place="inline">又依大乘。 <lb ed="X" n="0951c20"/><lb ed="R093" n="0044a17"/>夫耳须具九缘。一种子。依耳识种子故。二说有本识。 <lb ed="X" n="0951c21"/><lb ed="R093" n="0044a18"/>依第八识故。三染净。依第七识。四分别。依第六识。五 <lb ed="X" n="0951c22"/><lb ed="R093" n="0044b01"/>同境。自依根。六作意。七须有耳识。八须有声尘。九须 <lb ed="X" n="0951c23"/><lb ed="R093" n="0044b02"/>空。若眼见。即加光明为十。</p> <lb ed="X" n="0951c24"/><lb ed="R093" n="0044b03"/><p xml:id="pX34p0951c2401">疏云。然根五義勝于识等者。此是根境属识名应如 <pb ed="X" xml:id="X34.0639.0952a" n="0952a"/> <lb ed="X" n="0952a01"/><lb ed="R093" n="0044b04"/>五義。</p><p xml:id="pX34p0952a0103" cb:place="inline">一根所依识。<anchor xml:id="nkr_note_add_0952a0101" n="0952a0101"/><anchor xml:id="beg0952a0101" n="0952a0101"/>已<anchor xml:id="end0952a0101"/>依根故。二根所发识者。如欲 <lb ed="X" n="0952a02"/><lb ed="R093" n="0044b05"/>闻声。要须有根。方能发识见闻觉故。三根助识。如了 <lb ed="X" n="0952a03"/><lb ed="R093" n="0044b06"/>别前境。要须根助。如其一根。无了别故。四所属识。如言 <lb ed="X" n="0952a04"/><lb ed="R093" n="0044b07"/>眼识耳识等。属根故。五<anchor xml:id="nkr_note_orig_0952001" n="0952001"/>根如识者。是情收。根亦是情。 <lb ed="X" n="0952a05"/><lb ed="R093" n="0044b08"/>故名如根。由根具此五義勝。所以但言根闻。不说识 <lb ed="X" n="0952a06"/><lb ed="R093" n="0044b09"/>等。又纵根起境不现者。识如不起。根若永壞。亦不行。 <lb ed="X" n="0952a07"/><lb ed="R093" n="0044b10"/>纵<anchor xml:id="nkr_note_orig_0952002" n="0952002"/>壞现前。缺缘不起也。又彼论问言。根境皆与识为 <lb ed="X" n="0952a08"/><lb ed="R093" n="0044b11"/>缘。何得识从根得言号眼识耳识等。何故不名色识 <lb ed="X" n="0952a09"/><lb ed="R093" n="0044b12"/>等耶。故彼答言。由前五義勝于识故。从根得名。同有 <lb ed="X" n="0952a10"/><lb ed="R093" n="0044b13"/>情故。</p><p xml:id="pX34p0952a1003" cb:place="inline">如迦末罗热病损壞眼根。于靑等境。皆见为 <lb ed="X" n="0952a11"/><lb ed="R093" n="0044b14"/>黄。岂不由根识有异变耶。境依识上无此義故。所以 <lb ed="X" n="0952a12"/><lb ed="R093" n="0044b15"/>识从根得其名。不明谁别见闻。由此疏取五義为勝。 <lb ed="X" n="0952a13"/><lb ed="R093" n="0044b16"/>能无少義。若據正文。合取对法论後文出见闻等体。 <lb ed="X" n="0952a14"/><lb ed="R093" n="0044b17"/>以释闻体。何以得知。故论第二问言。为眼见色为识 <lb ed="X" n="0952a15"/><lb ed="R093" n="0044b18"/>等耶。答非眼见亦非识等。以一切法无作用故。由有 <lb ed="X" n="0952a16"/><lb ed="R093" n="0045a01"/>和合。假立为见。又由六義。眼等于见色闻声。于中是 <lb ed="X" n="0952a17"/><lb ed="R093" n="0045a02"/>最增勝。非由识等能见色等。何等为六。一由生因。根 <lb ed="X" n="0952a18"/><lb ed="R093" n="0045a03"/>能生识为生因故。耳根若壞。耳识不行。若耳根存。识 <lb ed="X" n="0952a19"/><lb ed="R093" n="0045a04"/>方生。二由依处。识依根故。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0952003" n="0952003"/>不如其死亡。无依止处。三 <lb ed="X" n="0952a20"/><lb ed="R093" n="0045a05"/>由无动转者。根常一类故。如睡眠时。虽诸识有不行 <lb ed="X" n="0952a21"/><lb ed="R093" n="0045a06"/>时。根常存故。四由自在者。不待缘合。根常<anchor xml:id="nkr_note_orig_0952004" n="0952004"/>故有。不如 <lb ed="X" n="0952a22"/><lb ed="R093" n="0045a07"/>于识对境始生。五莊严者。谓此根端严身故。六圣所 <lb ed="X" n="0952a23"/><lb ed="R093" n="0045a08"/>说者。圣教经中。总说根能见色等故。如下经中。得千 <lb ed="X" n="0952a24"/><lb ed="R093" n="0045a09"/>二百耳功德等。不言识等得功德故。如是所说六种 <pb ed="X" xml:id="X34.0639.0952b" n="0952b"/> <lb ed="X" n="0952b01"/><lb ed="R093" n="0045a10"/>相<g ref="#CB15032">貌</g>。于识等中皆不可得。準此论文出见闻体。应取 <lb ed="X" n="0952b02"/><lb ed="R093" n="0045a11"/>六義勝于识等。</p> <lb ed="X" n="0952b03"/><lb ed="R093" n="0045a12"/><p xml:id="pX34p0952b0301">疏云。若但闻声等者。是耳识及同缘意识闻声故。是 <lb ed="X" n="0952b04"/><lb ed="R093" n="0045a13"/>现量境。缘名義。是五识後寻求意识。缘彼声上能诠 <lb ed="X" n="0952b05"/><lb ed="R093" n="0045a14"/>名所诠義。故言便在意识中发。引瑜伽论言闻谓比 <lb ed="X" n="0952b06"/><lb ed="R093" n="0045a15"/>量也。</p><p xml:id="pX34p0952b0603" cb:place="inline">有人言。此若但闻声等语。是瑜伽论问辞。後 <lb ed="X" n="0952b07"/><lb ed="R093" n="0045a16"/>引瑜伽云闻谓比量等。是答辞。此亦不然。前是解语。 <lb ed="X" n="0952b08"/><lb ed="R093" n="0045a17"/>後瑜伽论文为证。非问答辞也。</p><p xml:id="pX34p0952b0813" cb:place="inline">五八唯现量。七唯 <lb ed="X" n="0952b09"/><lb ed="R093" n="0045a18"/>非量。第六通三量。</p><p xml:id="pX34p0952b0908" cb:place="inline">闻谓非量者。五根对境。一向现 <lb ed="X" n="0952b10"/><lb ed="R093" n="0045b01"/>量收。耳识闻声亦是现量摄。唯第六意识是比量收。 <lb ed="X" n="0952b11"/><lb ed="R093" n="0045b02"/>以彼意识能分别比度故。耳识所闻既缘名句文身。 <lb ed="X" n="0952b12"/><lb ed="R093" n="0045b03"/>即是比量。</p><p xml:id="pX34p0952b1205" cb:place="inline">又同时闻声。是现量意识。定中缘境亦 <lb ed="X" n="0952b13"/><lb ed="R093" n="0045b04"/>是现量。若散心缘名義。即是比量。今瑜伽论云闻谓 <lb ed="X" n="0952b14"/><lb ed="R093" n="0045b05"/>比量。意取耳识意识缘名<anchor xml:id="nkr_note_orig_0952005" n="0952005"/>于时。故言比量。</p><p xml:id="pX34p0952b1417" cb:place="inline">又何故 <lb ed="X" n="0952b15"/><lb ed="R093" n="0045b06"/>定中缘境现量收。即如八地以上菩萨。于定中起神 <lb ed="X" n="0952b16"/><lb ed="R093" n="0045b07"/>境通。遊历十方。于诸<persName>佛</persName>所听闻正法。要是现量。根互 <lb ed="X" n="0952b17"/><lb ed="R093" n="0045b08"/>用故。</p><p xml:id="pX34p0952b1703" cb:place="inline">问。此菩萨意识定中能听<anchor xml:id="nkr_note_orig_0952006" n="0952006"/>中正法。为同诸<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0952b18"/><lb ed="R093" n="0045b09"/>六根<anchor xml:id="nkr_note_orig_0952007" n="0952007"/>牙。为同众生幷二乘听。</p><p xml:id="pX34p0952b1812" cb:place="inline">答。疏云耳名闻者。即 <lb ed="X" n="0952b19"/><lb ed="R093" n="0045b10"/>是猝尔耳识。与同时意识为门。亲得其声。意方闻故。 <lb ed="X" n="0952b20"/><lb ed="R093" n="0045b11"/>耳若迷乱。必不闻声。意识无由缘名義故。</p><p xml:id="pX34p0952b2017" cb:place="inline">以二为 <lb ed="X" n="0952b21"/><lb ed="R093" n="0045b12"/>门者。即率尔耳识。同时意识。此二应亲闻教时。与第 <lb ed="X" n="0952b22"/><lb ed="R093" n="0045b13"/>六意识为门。</p><p xml:id="pX34p0952b2206" cb:place="inline">熏习在总者。熏在第六寻求意总闻。 <lb ed="X" n="0952b23"/><lb ed="R093" n="0045b14"/>非第八识也。</p><p xml:id="pX34p0952b2306" cb:place="inline">三熏习中。名言熏习也。然意识有多 <lb ed="X" n="0952b24"/><lb ed="R093" n="0045b15"/>种。有现行意识。独头意识。独头意识即寻求意是也。</p> <pb ed="X" xml:id="X34.0639.0952c" n="0952c"/> <lb ed="X" n="0952c01"/><lb ed="R093" n="0045b16"/><p xml:id="pX34p0952c0101">因闻所成等者。因率尔耳识不壞。同时意识相因 <lb ed="X" n="0952c02"/><lb ed="R093" n="0045b17"/>先闻教声。从初为名。不可言耳意等闻知故但言我 <lb ed="X" n="0952c03"/><lb ed="R093" n="0045b18"/>闻也。</p> <lb ed="X" n="0952c04"/><lb ed="R093" n="0046a01"/><p xml:id="pX34p0952c0401">见闻觉知等者。即第七<anchor xml:id="nkr_note_orig_0952008" n="0952008"/>觉闻分别也。如眼识能见须 <lb ed="X" n="0952c05"/><lb ed="R093" n="0046a02"/>具十缘。耳识能闻具于九缘。觉者鼻舌身根所受外 <lb ed="X" n="0952c06"/><lb ed="R093" n="0046a03"/>境。且如香气。即是外境触于鼻根。鼻根能闻。识能觉 <lb ed="X" n="0952c07"/><lb ed="R093" n="0046a04"/>了。具此三義。名之为觉。第六意识。名之为知。</p> <lb ed="X" n="0952c08"/><lb ed="R093" n="0046a05"/><p xml:id="pX34p0952c0801">疏云。名等诠義非色等故者。名等。等取文句二身。能 <lb ed="X" n="0952c09"/><lb ed="R093" n="0046a06"/>诠理<anchor xml:id="nkr_note_orig_0952009" n="0952009"/>故诠文。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0952010" n="0952010"/>各诠<anchor xml:id="nkr_note_orig_0952011" n="0952011"/>字性。句诠差别。文即是字。为二所 <lb ed="X" n="0952c10"/><lb ed="R093" n="0046a07"/>依也。非色等者。等取香味触也。此名句文身。既依声 <lb ed="X" n="0952c11"/><lb ed="R093" n="0046a08"/>上建立。能诠表法。今言闻者。即闻教声也。若言见觉 <lb ed="X" n="0952c12"/><lb ed="R093" n="0046a09"/>知等。乃是色香味触。此方<persName>佛</persName>事。色香味等。非能诠表。 <lb ed="X" n="0952c13"/><lb ed="R093" n="0046a10"/>故不可言见觉知等。只言我闻。故知<name role="" type="person">娑婆世界</name>。<anchor xml:id="nkr_note_add_0952c1301" n="0952c1301"/><anchor xml:id="beg0952c1301" n="0952c1301"/>但<anchor xml:id="end0952c1301"/>以 <lb ed="X" n="0952c14"/><lb ed="R093" n="0046a11"/>音声名義等而为<persName>佛</persName>事。音谓诸方言音。乃八音。金石 <lb ed="X" n="0952c15"/><lb ed="R093" n="0046a12"/>丝竹匏土革木。声谓泛尔出声。所谓笑声语声。男声 <lb ed="X" n="0952c16"/><lb ed="R093" n="0046a13"/>女声等。</p><p xml:id="pX34p0952c1604" cb:place="inline">文者。文选文赋云。日月星宿。天之文也。江 <lb ed="X" n="0952c17"/><lb ed="R093" n="0046a14"/>渭嶽渎。地之文也。礼乐诗书。人之文也。身是聚集之 <lb ed="X" n="0952c18"/><lb ed="R093" n="0046a15"/>義。聚集多字。诠显一物。名之为義。此土众生。必须如 <lb ed="X" n="0952c19"/><lb ed="R093" n="0046a16"/>此。若依馀国。即以香等而为<persName>佛</persName>事。即净名经云。文殊 <lb ed="X" n="0952c20"/><lb ed="R093" n="0046a17"/>与诸大众。诣维摩诘室。食时既至。舍利弗言。食时既 <lb ed="X" n="0952c21"/><lb ed="R093" n="0046a18"/>至。此诸大众当依何食。净名言。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0952012" n="0952012"/>人者为食来耶。求法 <lb ed="X" n="0952c22"/><lb ed="R093" n="0046b01"/>来耶。舍利弗言。我为法来。非为食也。于是净名起通 <lb ed="X" n="0952c23"/><lb ed="R093" n="0046b02"/>力。不起于座。开上界过四十二恒河沙<persName>佛</persName>土。有世界 <lb ed="X" n="0952c24"/><lb ed="R093" n="0046b03"/>名香台。皎然显现。令诸大众悉遥见彼香台世界诸 <pb ed="X" xml:id="X34.0639.0953a" n="0953a"/> <lb ed="X" n="0953a01"/><lb ed="R093" n="0046b04"/><persName>佛</persName>菩萨国土树林。于是净名语大众言。谁能往彼取 <lb ed="X" n="0953a02"/><lb ed="R093" n="0046b05"/>香食耶。以文殊威神力故。大众默然。于是净<anchor xml:id="nkr_note_orig_0953001" n="0953001"/>名语大 <lb ed="X" n="0953a03"/><lb ed="R093" n="0046b06"/>众言。此诸大众。无乃可耻。文殊引<persName>佛</persName>语相讥言。如<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0953a04"/><lb ed="R093" n="0046b07"/>所言。勿轻末学。净名居士不起于座。化作菩萨。在大 <lb ed="X" n="0953a05"/><lb ed="R093" n="0046b08"/>众前。净名语化菩萨言。汝可往彼香积世界。如我辞 <lb ed="X" n="0953a06"/><lb ed="R093" n="0046b09"/>曰。维摩诘顶礼<persName>世尊</persName>足下致礼。无量<persName>世尊</persName>少病少恼 <lb ed="X" n="0953a07"/><lb ed="R093" n="0046b10"/>等。愿得<persName>世尊</persName>所食之馀。于娑婆施作<persName>佛</persName>事。于是彼<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0953a08"/><lb ed="R093" n="0046b11"/>与其饭食。还土。彼诸菩萨无量无边。悉随化菩萨。至 <lb ed="X" n="0953a09"/><lb ed="R093" n="0046b12"/>维摩舍。大众食<anchor xml:id="nkr_note_add_0953a0901" n="0953a0901"/><anchor xml:id="beg0953a0901" n="0953a0901"/>已<anchor xml:id="end0953a0901"/>。维摩问彼菩萨言。彼<persName>佛</persName><persName>世尊</persName>。常说 <lb ed="X" n="0953a10"/><lb ed="R093" n="0046b13"/>何法。令诸众生得入律行。彼菩萨言。彼<persName>佛</persName>化生。无言 <lb ed="X" n="0953a11"/><lb ed="R093" n="0046b14"/>无说。但闻彼<persName>佛</persName>微妙身香及以树香。自然证入无量 <lb ed="X" n="0953a12"/><lb ed="R093" n="0046b15"/>无边甚深三昧法藏。故知彼<persName>佛</persName>香中。即有名句文身。 <lb ed="X" n="0953a13"/><lb ed="R093" n="0046b16"/>即以闻香而为<persName>佛</persName>事。若依光明幢世界。但以光明而 <lb ed="X" n="0953a14"/><lb ed="R093" n="0046b17"/>为<persName>佛</persName>事。见光之时。即得悟道。又准楞伽中。或有世界 <lb ed="X" n="0953a15"/><lb ed="R093" n="0046b18"/>诸<persName>佛</persName>以动眉为<persName>佛</persName>事。彼诸菩萨。见彼<persName>世尊</persName>动眉之时。 <lb ed="X" n="0953a16"/><lb ed="R093" n="0047a01"/>自然证入无量无边甚深三昧。或有世界。动眼而为 <lb ed="X" n="0953a17"/><lb ed="R093" n="0047a02"/><persName>佛</persName>事。即如世人聪明之者。颦眉动眼。便即知意。即眼 <lb ed="X" n="0953a18"/><lb ed="R093" n="0047a03"/>语也。此方既是语。何妨动眼即为<persName>佛</persName>事。或有世界瞪 <lb ed="X" n="0953a19"/><lb ed="R093" n="0047a04"/>目而为<persName>佛</persName>事。即瞪眼也。彼诸菩萨。见<persName>佛</persName>瞪目。得入无 <lb ed="X" n="0953a20"/><lb ed="R093" n="0047a05"/>量甚深法藏。或有世界。动头而为<persName>佛</persName>事。或有世界。以 <lb ed="X" n="0953a21"/><lb ed="R093" n="0047a06"/>謦欬弹指而为<persName>佛</persName>事。或有世界。以雷贝而为<persName>佛</persName>事。或 <lb ed="X" n="0953a22"/><lb ed="R093" n="0047a07"/>有虚空而为<persName>佛</persName>事。即如须菩提。声闻之人。以端身坐 <lb ed="X" n="0953a23"/><lb ed="R093" n="0047a08"/>于一优婆姨家吃食。彼之<anchor xml:id="nkr_note_orig_0953002" n="0953002"/>如人。非常端正。佳丽绝群。 <lb ed="X" n="0953a24"/><lb ed="R093" n="0047a09"/>见须菩提端严吃食。还起染心。语须菩提言。尊者可 <pb ed="X" xml:id="X34.0639.0953b" n="0953b"/> <lb ed="X" n="0953b01"/><lb ed="R093" n="0047a10"/><figure><graphic url="../figures/X/X34p0953_01.gif"/></figure>手子。于是须菩提作神通。遂灭此手。令如虚空。有 <lb ed="X" n="0953b02"/><lb ed="R093" n="0047a11"/>言尊者可<figure><graphic url="../figures/X/X34p0953_02.gif"/></figure>头面。又灭头面还如虚空。又言好身体。 <lb ed="X" n="0953b03"/><lb ed="R093" n="0047a12"/>又灭其身总同虚空。幷令不见。于是<anchor xml:id="note_star_8" n="0953002" type="star"/>如人心生忙惧。 <lb ed="X" n="0953b04"/><lb ed="R093" n="0047a13"/>为言尊者涌身向上。擧头于虚空。唤言尊者尊者。还 <lb ed="X" n="0953b05"/><lb ed="R093" n="0047a14"/><anchor xml:id="nkr_note_orig_0953003" n="0953003"/>自虚悔过。于虚空中求哀忏悔。深知此身皆同虚空。 <lb ed="X" n="0953b06"/><lb ed="R093" n="0047a15"/>故下经云。诸法不生不灭。乃至无有高<anchor xml:id="nkr_note_orig_0953004" n="0953004"/>有下。犹如虚 <lb ed="X" n="0953b07"/><lb ed="R093" n="0047a16"/>空。即其義也。于是尊者忽然现身。女人言。尊者何处 <lb ed="X" n="0953b08"/><lb ed="R093" n="0047a17"/>去来。答言。我元在此。女人见此事<anchor xml:id="nkr_note_add_0953b0801" n="0953b0801"/><anchor xml:id="beg0953b0801" n="0953b0801"/>已<anchor xml:id="end0953b0801"/>。便证无生法忍。 <lb ed="X" n="0953b09"/><lb ed="R093" n="0047a18"/>故知虚<anchor xml:id="nkr_note_orig_0953005" n="0953005"/>空亦为<persName>佛</persName>事。又可以触而为<persName>佛</persName>事。即如花严 <lb ed="X" n="0953b10"/><lb ed="R093" n="0047b01"/>经中。善财童子。经百廿城访善知识。有人报言。彼大 <lb ed="X" n="0953b11"/><lb ed="R093" n="0047b02"/>城中有一女人。名和修蜜神。汝可于彼求受<anchor xml:id="nkr_note_orig_0953006" n="0953006"/>诸法。童 <lb ed="X" n="0953b12"/><lb ed="R093" n="0047b03"/>子即就其家叩门而入。彼女人问言。汝有何事而来 <lb ed="X" n="0953b13"/><lb ed="R093" n="0047b04"/>至此。童子答言。求妙法故来至此。女人问言。汝能受 <lb ed="X" n="0953b14"/><lb ed="R093" n="0047b05"/>我种种驱使。不违我命不。答言能。于<anchor xml:id="nkr_note_orig_0953007" n="0953007"/>是此女堂中罗 <lb ed="X" n="0953b15"/><lb ed="R093" n="0047b06"/>绮芬芳。珠宝暐晔。此女人端正。诸相圆满。人天无匹。 <lb ed="X" n="0953b16"/><lb ed="R093" n="0047b07"/><anchor xml:id="nkr_note_orig_0953008" n="0953008"/>□语童子言。若欲求法。当捉我手。童子不肯。遂便走 <lb ed="X" n="0953b17"/><lb ed="R093" n="0047b08"/>出。自思念言。我来求法。何为今日逢此婬女。欲障道 <lb ed="X" n="0953b18"/><lb ed="R093" n="0047b09"/>耶。又自念言。我今为法但论心贞。身触求法。即迴参 <lb ed="X" n="0953b19"/><lb ed="R093" n="0047b10"/>礼。于窗中望见室中。一切十方三世诸<persName>佛</persName>。皆在室中。 <lb ed="X" n="0953b20"/><lb ed="R093" n="0047b11"/>于是女人唤童子直向床前。把女人手<anchor xml:id="nkr_note_add_0953b2001" n="0953b2001"/><anchor xml:id="beg0953b2001" n="0953b2001"/>已<anchor xml:id="end0953b2001"/>。自然证得 <lb ed="X" n="0953b21"/><lb ed="R093" n="0047b12"/>无量无边甚深法藏。又令捉臂。复证无量无边三昧。 <lb ed="X" n="0953b22"/><lb ed="R093" n="0047b13"/>又令摩挲<g ref="#CB05577">胸</g>及腋下等。复证得无量无边甚深三昧。 <lb ed="X" n="0953b23"/><lb ed="R093" n="0047b14"/>能解无量百法明门行。故知<anchor xml:id="nkr_note_orig_0953009" n="0953009"/>触为<persName>佛</persName>事。</p> <lb ed="X" n="0953b24"/><lb ed="R093" n="0047b15"/><p xml:id="pX34p0953b2401">疏云要<anchor xml:id="nkr_note_orig_0953010" n="0953010"/>足闻熏习<anchor xml:id="nkr_note_orig_0953011" n="0953011"/>求出故者。此下经云。假使有人。行 <pb ed="X" xml:id="X34.0639.0953c" n="0953c"/> <lb ed="X" n="0953c01"/><lb ed="R093" n="0047b16"/>五波罗蜜。经无量劫。不如有人闻此法花经。一念生 <lb ed="X" n="0953c02"/><lb ed="R093" n="0047b17"/>随喜心功德。过前百千万倍。又般若经云。三时捨恒 <lb ed="X" n="0953c03"/><lb ed="R093" n="0047b18"/>沙身命佈施经无量劫。不如闻此般若波罗蜜多经。 <lb ed="X" n="0953c04"/><lb ed="R093" n="0048a01"/>受持读诵一四句偈功德。过前百千万倍<note place="inline">如是文大有</note>。故 <lb ed="X" n="0953c05"/><lb ed="R093" n="0048a02"/>知欲证菩提。先须闻熏习。闻慧既生。思修之慧即具。 <lb ed="X" n="0953c06"/><lb ed="R093" n="0048a03"/>三慧成满。成出世故。</p><p xml:id="pX34p0953c0609" cb:place="inline">疏云自善根力。是众生。而就 <lb ed="X" n="0953c07"/><lb ed="R093" n="0048a04"/>强缘。即是<persName>佛</persName>也。读者应知。</p> <lb ed="X" n="0953c08"/><lb ed="R093" n="0048a05"/><p xml:id="pX34p0953c0801">八问答分别者。就答中。开为六句。或五句亦得。初有 <lb ed="X" n="0953c09"/><lb ed="R093" n="0048a06"/>三无一。即疏<anchor xml:id="nkr_note_orig_0953012" n="0953012"/>主<persName>如来</persName>有大定大智大悲等三。无一者。 <lb ed="X" n="0953c10"/><lb ed="R093" n="0048a07"/>即久離戏论。曾不说法。二就强缘。即此文義相以下 <lb ed="X" n="0953c11"/><lb ed="R093" n="0048a08"/>文是。三引论证成。即<anchor xml:id="nkr_note_orig_0953013" n="0953013"/>古<anchor xml:id="nkr_note_orig_0953014" n="0953014"/>无摄大乘论云是。四引经证 <lb ed="X" n="0953c12"/><lb ed="R093" n="0048a09"/>成。即经亦言始从成道<anchor xml:id="nkr_note_add_0953c1201" n="0953c1201"/><anchor xml:id="beg0953c1201" n="0953c1201"/>已<anchor xml:id="end0953c1201"/>下文是。五因。论复自说下 <lb ed="X" n="0953c13"/><lb ed="R093" n="0048a10"/>是。六喩合。</p><p xml:id="pX34p0953c1305" cb:place="inline"><anchor xml:id="nkr_note_orig_0953015" n="0953015"/>随八时者。亦可是花严会中八念也。谓 <lb ed="X" n="0953c14"/><lb ed="R093" n="0048a11"/>昼四夜四时为八。亦言作八呼召体业具位从属。依 <lb ed="X" n="0953c15"/><lb ed="R093" n="0048a12"/>呼随堕在一处故。古解。随堕八时者。是阿瑟叉。阿瑟 <lb ed="X" n="0953c16"/><lb ed="R093" n="0048a13"/>叉者。此翻为八时。此翻梵语義稍差殊。静三藏云。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0953016" n="0953016"/>随 <lb ed="X" n="0953c17"/><lb ed="R093" n="0048a14"/>瑟证。此云乐欲。梵语声势相滥故也。谓<persName>世尊</persName>有三种 <lb ed="X" n="0953c18"/><lb ed="R093" n="0048a15"/>大愿大智大悲等故。随众生乐欲闻何義。自有长行 <pb ed="X" xml:id="X34.0639.0954a" n="0954a"/> <lb ed="X" n="0954a01"/><lb ed="R093" n="0048a16"/>偈颂。聚集显现。文義相生。应言随堕乐欲。引此证<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0954a02"/><lb ed="R093" n="0048a17"/>不说法。但取众生为闻体。</p><p xml:id="pX34p0954a0211" cb:place="inline">直非直说者。长行为直。 <lb ed="X" n="0954a03"/><lb ed="R093" n="0048a18"/>偈颂为非直。或名诠自性为直。句诠差别为非直。亦 <lb ed="X" n="0954a04"/><lb ed="R093" n="0048b01"/>可质语所说为直。巧妙言词为非直。</p><p xml:id="pX34p0954a0415" cb:place="inline">聚集显现者。 <lb ed="X" n="0954a05"/><lb ed="R093" n="0048b02"/>依五心章所明。有十二心。及十四心。如言诸行无常。 <lb ed="X" n="0954a06"/><lb ed="R093" n="0048b03"/><anchor xml:id="nkr_note_orig_0954001" n="0954001"/>具道诸字。即是猝尔耳识。同时意识。共闻诸声。又寻 <lb ed="X" n="0954a07"/><lb ed="R093" n="0048b04"/>求意识。分别名句。诸字既尔。行无常亦然。四各三心。 <lb ed="X" n="0954a08"/><lb ed="R093" n="0048b05"/>三四十二。既知此句诠诸行无常。即有染净心。拣择 <lb ed="X" n="0954a09"/><lb ed="R093" n="0048b06"/>是非。後又有决定心。总成十四心。由众生有增上业 <lb ed="X" n="0954a10"/><lb ed="R093" n="0048b07"/>力故。此文義相。皆悉聚集众生识上。以此为体也。此 <lb ed="X" n="0954a11"/><lb ed="R093" n="0048b08"/>意说。众生心上影像为教体。不说本质教也<note place="inline">云云</note>。</p> <lb ed="X" n="0954a12"/><lb ed="R093" n="0048b09"/><p xml:id="pX34p0954a1201">以能善入。是菩萨名也。此菩萨。于<persName>薄伽梵</persName>前。说阿毘 <lb ed="X" n="0954a13"/><lb ed="R093" n="0048b10"/>达摩经。有摄大乘。<persName>如来</persName>印可。乃得成经。今难意者。为 <lb ed="X" n="0954a14"/><lb ed="R093" n="0048b11"/>前但执众生识上。善根力故。文義相生。无能说者。故 <lb ed="X" n="0954a15"/><lb ed="R093" n="0048b12"/>此难云。若言<persName>如来</persName>不说一法。何故此菩萨说<anchor xml:id="nkr_note_add_0954a1501" n="0954a1501"/><anchor xml:id="beg0954a1501" n="0954a1501"/>已<anchor xml:id="end0954a1501"/>。<persName>如来</persName> <lb ed="X" n="0954a16"/><lb ed="R093" n="0048b13"/>印之。乃得成经。斯即菩萨<persName>如来</persName>。但是能说。何故但云。 <lb ed="X" n="0954a17"/><lb ed="R093" n="0048b14"/>闻者识上。而为教体性<note place="inline">答如疏文</note>。如勝鬘经。幷无<persName>佛</persName>语。直 <lb ed="X" n="0954a18"/><lb ed="R093" n="0048b15"/>至经末。<persName>如来</persName>印可。亦名为经。又十地经。<name role="" type="person">金刚藏菩萨</name>。 <lb ed="X" n="0954a19"/><lb ed="R093" n="0048b16"/>解脱月菩萨。于<name role="" type="person">他化自在天</name>摩尼宝殿。为天众说十 <lb ed="X" n="0954a20"/><lb ed="R093" n="0048b17"/>地经。<persName>如来</persName>印可。即以为经。</p><p xml:id="pX34p0954a2011" cb:place="inline">彼增上生故作是说者。 <lb ed="X" n="0954a21"/><lb ed="R093" n="0048b18"/>说善入大乘菩萨。为增上力故。令于闻者识中。文義 <lb ed="X" n="0954a22"/><lb ed="R093" n="0049a01"/>相生。亦非菩萨自能说法<note place="inline">云云</note>。</p> <lb ed="X" n="0954a23"/><lb ed="R093" n="0049a02"/><p xml:id="pX34p0954a2301">此中龙军论师。亲光菩萨。或云有说。或言无说。今且 <lb ed="X" n="0954a24"/><lb ed="R093" n="0049a03"/>略叙两家有无意况。初言无者。即真谛三藏。淸辩论 <pb ed="X" xml:id="X34.0639.0954b" n="0954b"/> <lb ed="X" n="0954b01"/><lb ed="R093" n="0049a04"/>师。龙军宗等。不立诸法。故掌珍偈云。真性有为空。如 <lb ed="X" n="0954b02"/><lb ed="R093" n="0049a05"/>幻缘生故。无为无有实。不起似空花。此偈初二句。破 <lb ed="X" n="0954b03"/><lb ed="R093" n="0049a06"/>依他无。後之二句。不立圆成。二边中道皆不立。</p><p xml:id="pX34p0954b0319" cb:place="inline">如 <lb ed="X" n="0954b04"/><lb ed="R093" n="0049a07"/>云彼增上缘力令于梦中得论咒等者。此是喩合。西 <lb ed="X" n="0954b05"/><lb ed="R093" n="0049a08"/>方有婆罗门。一生<anchor xml:id="nkr_note_add_0954b0501" n="0954b0501"/><anchor xml:id="beg0954b0501" n="0954b0501"/>已<anchor xml:id="end0954b0501"/>来。祠祀天神。欲求聪明道術。令 <lb ed="X" n="0954b06"/><lb ed="R093" n="0049a09"/>于一切義理。皆悉解了。或于三年五年。相连不断。天 <lb ed="X" n="0954b07"/><lb ed="R093" n="0049a10"/>神愧之。即于梦中。教其诵论及咒。便得聪明。世间咒 <lb ed="X" n="0954b08"/><lb ed="R093" n="0049a11"/>術无不解了。今说经者。亦复如是。天神<anchor xml:id="nkr_note_add_0954b0801" n="0954b0801"/><anchor xml:id="beg0954b0801" n="0954b0801"/>已<anchor xml:id="end0954b0801"/>惭愧故。令 <lb ed="X" n="0954b09"/><lb ed="R093" n="0049a12"/>于梦中得论咒等。曾不对面亲教诵咒。诸<persName>佛</persName>大悲本 <lb ed="X" n="0954b10"/><lb ed="R093" n="0049a13"/>愿力故。令彼识上文義相生。非<persName>佛</persName>亲说。何以故。增上 <lb ed="X" n="0954b11"/><lb ed="R093" n="0049a14"/>力故也。即如此方高王观世音经。元无世人说。梦中 <lb ed="X" n="0954b12"/><lb ed="R093" n="0049a15"/>授也。但是自心成熟。无人对面为说法故。</p><p xml:id="pX34p0954b1217" cb:place="inline">二亲光 <lb ed="X" n="0954b13"/><lb ed="R093" n="0049a16"/>论师等。亦有六句。一无戏论。故名为说。此中亦有有 <lb ed="X" n="0954b14"/><lb ed="R093" n="0049a17"/>三无一。即蕴处界。对前三故。二就体愿。故名为说。谓 <lb ed="X" n="0954b15"/><lb ed="R093" n="0049a18"/>宜闻者以下是。三就因。为闻者识上<anchor xml:id="nkr_note_orig_0954002" n="0954002"/>以下文是。四引 <lb ed="X" n="0954b16"/><lb ed="R093" n="0049b01"/>论证成。谓<name role="" type="person">世亲</name>说言下是。五引经证成。谓由此经说 <lb ed="X" n="0954b17"/><lb ed="R093" n="0049b02"/>下是。六引<anchor xml:id="nkr_note_orig_0954003" n="0954003"/>念喩成。如摩尼天鼓等是。此之六句。对前 <lb ed="X" n="0954b18"/><lb ed="R093" n="0049b03"/>六门。明<persName>如来</persName>说法。亲光言有说者。據<persName>佛</persName>利他。後得智 <lb ed="X" n="0954b19"/><lb ed="R093" n="0049b04"/>之中。有五种思择。安立思择中。而为众生说三乘教。 <lb ed="X" n="0954b20"/><lb ed="R093" n="0049b05"/>此为本质教也。众生识上文義相现。虽不亲得。然似 <lb ed="X" n="0954b21"/><lb ed="R093" n="0049b06"/>彼相。此为影像教也。然本质教。一向无漏。一相一味。 <lb ed="X" n="0954b22"/><lb ed="R093" n="0049b07"/>影像之教。通漏无漏。众生寻彼影教。悟解不同。种种 <lb ed="X" n="0954b23"/><lb ed="R093" n="0049b08"/>差别。故通有漏也。</p><p xml:id="pX34p0954b2308" cb:place="inline">涅槃经说喩云。犹如照镜。面有 <lb ed="X" n="0954b24"/><lb ed="R093" n="0049b09"/>好恶。本面无分别。即是本质。本质之教无分别故。镜 <pb ed="X" xml:id="X34.0639.0954c" n="0954c"/> <lb ed="X" n="0954c01"/><lb ed="R093" n="0049b10"/>中面有好恶。即是影像。影像之教有三乘别故。即道 <lb ed="X" n="0954c02"/><lb ed="R093" n="0049b11"/>一雨所润。是本质。三草润各不同。是影像。或以刀照 <lb ed="X" n="0954c03"/><lb ed="R093" n="0049b12"/>面。刀横面横。刀竖面竖。油中见面即黑。淸水照面即 <lb ed="X" n="0954c04"/><lb ed="R093" n="0049b13"/>白。铜器傍照。即中高四下。此即由缘不定。面有参差。 <lb ed="X" n="0954c05"/><lb ed="R093" n="0049b14"/>影像本质。義例应知。</p><p xml:id="pX34p0954c0509" cb:place="inline">然质影教。诸宗不同。初唯质 <lb ed="X" n="0954c06"/><lb ed="R093" n="0049b15"/>无影者。即正量部亲光论等。执法实有故。二唯影无 <lb ed="X" n="0954c07"/><lb ed="R093" n="0049b16"/>质者。即小乘经论。经部师宗毘婆沙无性宗等。但言。 <lb ed="X" n="0954c08"/><lb ed="R093" n="0049b17"/>闻者识上文義相生。不言说故。三影质俱存。即花严 <lb ed="X" n="0954c09"/><lb ed="R093" n="0049b18"/>法花对法唯识淸辨宗等。四质影俱无。即中百等论。 <lb ed="X" n="0954c10"/><lb ed="R093" n="0050a01"/>般若等经。一義不立。一向归空。故彼论言。若有所得 <lb ed="X" n="0954c11"/><lb ed="R093" n="0050a02"/>空。应当有所空。所空不可得。何况得于空。今亲光同 <lb ed="X" n="0954c12"/><lb ed="R093" n="0050a03"/>护法无著等宗。教有质影。<persName>佛</persName>慈愿力。名质教起。众生 <lb ed="X" n="0954c13"/><lb ed="R093" n="0050a04"/>识上善根熟力。能闻彼教。即影像生。两相感击增上 <lb ed="X" n="0954c14"/><lb ed="R093" n="0050a05"/>缘故。名为说法。由此护法菩萨唯识偈云。辗转增上 <lb ed="X" n="0954c15"/><lb ed="R093" n="0050a06"/>力。二识成决定。即其義也。</p><p xml:id="pX34p0954c1511" cb:place="inline">言谓馀相续识差别故 <lb ed="X" n="0954c16"/><lb ed="R093" n="0050a07"/>令馀相续差别识生彼此<g ref="#CB28575">互</g>为增上缘故者。相续。谓 <lb ed="X" n="0954c17"/><lb ed="R093" n="0050a08"/><persName>佛</persName>与众生。俱有五蕴相续。一期报体。</p><p xml:id="pX34p0954c1715" cb:place="inline">言馀者。说者 <lb ed="X" n="0954c18"/><lb ed="R093" n="0050a09"/>是听者之馀。听者是说者之馀故。故两句法云馀相 <lb ed="X" n="0954c19"/><lb ed="R093" n="0050a10"/>续也。由彼<persName>世尊</persName>说者本愿缘力。识心之上。作三乘五 <lb ed="X" n="0954c20"/><lb ed="R093" n="0050a11"/>乘常无常差别为说。故令众生闻者善根力故。识心 <lb ed="X" n="0954c21"/><lb ed="R093" n="0050a12"/>亦作三乘五乘常无常差别解也。</p><p xml:id="pX34p0954c2114" cb:place="inline"><anchor xml:id="nkr_note_orig_0954004" n="0954004"/>故言令馀相续 <lb ed="X" n="0954c22"/><lb ed="R093" n="0050a13"/>差别识生。此即质教也。<anchor xml:id="note_star_9" n="0954004" type="star"/>故言彼此互为增上缘故者。 <lb ed="X" n="0954c23"/><lb ed="R093" n="0050a14"/>此中不但是增上缘。望彼质教。亦有所缘。谓令彼识 <lb ed="X" n="0954c24"/><lb ed="R093" n="0050a15"/>上文義相生。即影像教也。所虑所托。名所缘缘。所虑 <pb ed="X" xml:id="X34.0639.0955a" n="0955a"/> <lb ed="X" n="0955a01"/><lb ed="R093" n="0050a16"/>者。影像教也。自心缘虑。所托者。质教也。托本质。影方 <lb ed="X" n="0955a02"/><lb ed="R093" n="0050a17"/>生故。</p> <lb ed="X" n="0955a03"/><lb ed="R093" n="0050a18"/><p xml:id="pX34p0955a0301">疏云具有蕴处界等者。谓<persName>佛</persName>有无漏五蕴。捨无常色。 <lb ed="X" n="0955a04"/><lb ed="R093" n="0050b01"/>获得常色。受想行识亦复如是。又<persName>如来</persName>妙色身。即是 <lb ed="X" n="0955a05"/><lb ed="R093" n="0050b02"/>色蕴。</p><p xml:id="pX34p0955a0503" cb:place="inline">又。云何得长寿。<g ref="#CB01403">㘞</g>力者。幷是无漏五蕴。若为 <lb ed="X" n="0955a06"/><lb ed="R093" n="0050b03"/>得知亦能说法。故下经云。愿<persName>佛</persName>开微密。廣为众生说。 <lb ed="X" n="0955a07"/><lb ed="R093" n="0050b04"/>故知说法。</p> <lb ed="X" n="0955a08"/><lb ed="R093" n="0050b05"/><p xml:id="pX34p0955a0801">疏云。由離分别名无戏论等者。谓分别执著心中说 <lb ed="X" n="0955a09"/><lb ed="R093" n="0050b06"/>法。既有戏论。既证无分别智说法。故无戏论。岂不说 <lb ed="X" n="0955a10"/><lb ed="R093" n="0050b07"/>法名无戏论。所言不说者。即是无分别。非谓不说即 <lb ed="X" n="0955a11"/><lb ed="R093" n="0050b08"/>不说法。故般若经。菩萨不取福德。名取福德也。远法 <lb ed="X" n="0955a12"/><lb ed="R093" n="0050b09"/>师。依净名经。释<persName>如来</persName>不说法云。外離分别。名无戏论。 <lb ed="X" n="0955a13"/><lb ed="R093" n="0050b10"/>此解极疏。应云心離分别。内外俱遣也。</p> <lb ed="X" n="0955a14"/><lb ed="R093" n="0050b11"/><p xml:id="pX34p0955a1401">疏云。此中二解随彼两文绮互解释者。且略解者。龙 <lb ed="X" n="0955a15"/><lb ed="R093" n="0050b12"/>军论师。以<persName>如来</persName>本愿缘力故。众生识上文義相生。若 <lb ed="X" n="0955a16"/><lb ed="R093" n="0050b13"/>亲光等。谓众生善根力故。令<persName>如来</persName>识上文義相生。即 <lb ed="X" n="0955a17"/><lb ed="R093" n="0050b14"/>绮互解释。</p><p xml:id="pX34p0955a1705" cb:place="inline">今别廣释者。龙军师等。據自義而不说。 <lb ed="X" n="0955a18"/><lb ed="R093" n="0050b15"/>亲光等。准何理而有说。解言。不说且有三義。一依真 <lb ed="X" n="0955a19"/><lb ed="R093" n="0050b16"/>理正体无分别。故言不说。金刚般若论中云。平等真 <lb ed="X" n="0955a20"/><lb ed="R093" n="0050b17"/>法界。<persName>佛</persName>不度众生。二依法同故不说。谓三世诸<persName>佛</persName>说 <lb ed="X" n="0955a21"/><lb ed="R093" n="0050b18"/>法共同。述而不作。更无别法说也。三依无执著故言 <lb ed="X" n="0955a22"/><lb ed="R093" n="0051a01"/>不说。谓诸<persName>佛</persName>虽说种种诸法。而不执著文字戏论分 <lb ed="X" n="0955a23"/><lb ed="R093" n="0051a02"/>别相也。故大般若楞伽云。始从成道。终至涅槃。于其 <lb ed="X" n="0955a24"/><lb ed="R093" n="0051a03"/>中间。不说一字。维摩经云。夫说法者。无说无示。金刚 <pb ed="X" xml:id="X34.0639.0955b" n="0955b"/> <lb ed="X" n="0955b01"/><lb ed="R093" n="0051a04"/>般若云。<persName>如来</persName>无所说法。又云。<persName>如来</persName>有所说法。即为谤 <lb ed="X" n="0955b02"/><lb ed="R093" n="0051a05"/><persName>佛</persName>。金光云。<persName>佛</persName>果位中。唯有正智如如。準此等经。云<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0955b03"/><lb ed="R093" n="0051a06"/>不说也。</p><p xml:id="pX34p0955b0304" cb:place="inline">又问。既言<persName>佛</persName>不说。众生如何各各禀教得 <lb ed="X" n="0955b04"/><lb ed="R093" n="0051a07"/>果发心等耶。</p><p xml:id="pX34p0955b0406" cb:place="inline">答。即如迦旃延。神力被娑剌拏王。令 <lb ed="X" n="0955b05"/><lb ed="R093" n="0051a08"/>打睡<anchor xml:id="nkr_note_add_0955b0501" n="0955b0501"/><anchor xml:id="beg0955b0501" n="0955b0501"/>已<anchor xml:id="end0955b0501"/>。後梦中见种种境界。自见还俗起兵伐<anchor xml:id="nkr_note_orig_0955001A" n="0955001A"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0955001A" n="0955001A"/>摧代 <lb ed="X" n="0955b06"/><lb ed="R093" n="0051a09"/>多王。见彼<anchor xml:id="nkr_note_orig_0955001B" n="0955001B"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0955001B" n="0955001B"/>叛代多王擒其自身。欲将刑罚。惊怖觉悟 <lb ed="X" n="0955b07"/><lb ed="R093" n="0051a10"/>而不还俗。此即梦中自得境界。非有实事。此廣自缘。 <lb ed="X" n="0955b08"/><lb ed="R093" n="0051a11"/>下当具述。又如经中说。<persName>佛</persName>在时。有一女人。僧次请僧。 <lb ed="X" n="0955b09"/><lb ed="R093" n="0051a12"/>就家供养。幷请说法。行至寺见老度僧。女请归家。供 <lb ed="X" n="0955b10"/><lb ed="R093" n="0051a13"/>养了即请说法。老师自知不解说法。语女言。可深低 <lb ed="X" n="0955b11"/><lb ed="R093" n="0051a14"/>头。便私走归寺。其女擧头。既不见僧。深生惭愧。即是 <lb ed="X" n="0955b12"/><lb ed="R093" n="0051a15"/>圣<anchor xml:id="nkr_note_orig_0955002" n="0955002"/>中。更至寺中。至诚推逐。望得见僧。僧既耻女。竟不 <lb ed="X" n="0955b13"/><lb ed="R093" n="0051a16"/>敢出。女不见僧。深<anchor xml:id="nkr_note_orig_0955003" n="0955003"/>生自云罪业。由斯自责。即证圣果。 <lb ed="X" n="0955b14"/><lb ed="R093" n="0051a17"/>高王观世音经。義亦同此。曾参母忆子遂啮指。曾子 <lb ed="X" n="0955b15"/><lb ed="R093" n="0051a18"/>心痛。便生唤解。此例然。</p><p xml:id="pX34p0955b1510" cb:place="inline">又如世间虎啸风生。龙吟 <lb ed="X" n="0955b16"/><lb ed="R093" n="0051b01"/>雲起。虎自鸣。无心令彼风雲生起。春秋冬夏阴阳去 <lb ed="X" n="0955b17"/><lb ed="R093" n="0051b02"/>来。草木萌芽。有生有死。父子之道。皆出天性。法等使 <lb ed="X" n="0955b18"/><lb ed="R093" n="0051b03"/>然。此亦如是。众生与<persName>佛</persName>。言不说法而能闻者。義同前 <lb ed="X" n="0955b19"/><lb ed="R093" n="0051b04"/>喩也。</p><p xml:id="pX34p0955b1903" cb:place="inline">二亲光等言<persName>佛</persName>说法者。<persName>佛</persName>既有无漏色声。由 <lb ed="X" n="0955b20"/><lb ed="R093" n="0051b05"/>慈悲本愿缘力。令彼色声有言说故。故涅槃经云。<anchor xml:id="nkr_note_add_0955b2001" n="0955b2001"/><anchor xml:id="beg0955b2001" n="0955b2001"/>已<anchor xml:id="end0955b2001"/> <lb ed="X" n="0955b21"/><lb ed="R093" n="0051b06"/>说法者。如爪甲土。其未说者。如大地土。又<anchor xml:id="nkr_note_add_0955b2101" n="0955b2101"/><anchor xml:id="beg0955b2101" n="0955b2101"/>已<anchor xml:id="end0955b2101"/>说者如 <lb ed="X" n="0955b22"/><lb ed="R093" n="0051b07"/>手中葉。其未说者如林中葉。勝<anchor xml:id="nkr_note_orig_0955004" n="0955004"/>鬘经云。<persName>如来</persName>妙色身 <lb ed="X" n="0955b23"/><lb ed="R093" n="0051b08"/>等。法花<anchor xml:id="nkr_note_add_0955b2301" n="0955b2301"/><anchor xml:id="beg0955b2301" n="0955b2301"/>已<anchor xml:id="end0955b2301"/>说如海一滴。大般若经三十二相。第廿六 <lb ed="X" n="0955b24"/><lb ed="R093" n="0051b09"/>相。<persName>世尊</persName>梵音词韵弘雅。随众多少无不等闻。八十种 <pb ed="X" xml:id="X34.0639.0955c" n="0955c"/> <lb ed="X" n="0955c01"/><lb ed="R093" n="0051b10"/>好中<anchor xml:id="nkr_note_orig_0955005" n="0955005"/>第六十五。<persName>世尊</persName>说法。随众大小等。第七十四。世 <lb ed="X" n="0955c02"/><lb ed="R093" n="0051b11"/>尊说法。威仪次第等。又大般若云。<persName>世尊</persName>音声。任运能 <lb ed="X" n="0955c03"/><lb ed="R093" n="0051b12"/>遍三千大千界。十地论云。说者听者俱以二事。一者 <lb ed="X" n="0955c04"/><lb ed="R093" n="0051b13"/>善声。二者善字。準此等诸文。知说法也。</p><p xml:id="pX34p0955c0416" cb:place="inline">又解说不 <lb ed="X" n="0955c05"/><lb ed="R093" n="0051b14"/>说者。據理不说。據智即说。據正体智不说。後得智即 <lb ed="X" n="0955c06"/><lb ed="R093" n="0051b15"/>说。據法<anchor xml:id="nkr_note_orig_0955006" n="0955006"/>报不说<anchor xml:id="nkr_note_orig_0955007" n="0955007"/>法<anchor xml:id="nkr_note_orig_0955008" n="0955008"/>身说。报身自受用身不说。他受用 <lb ed="X" n="0955c07"/><lb ed="R093" n="0051b16"/>身即说。據摄化归真不说。从真流俗即说。據体不说。 <lb ed="X" n="0955c08"/><lb ed="R093" n="0051b17"/>论用即说。</p><p xml:id="pX34p0955c0805" cb:place="inline">问。龙军亲光皆云增上缘力。何故差别 <lb ed="X" n="0955c09"/><lb ed="R093" n="0051b18"/>有说不说。解。龙军即无说增上。亲光即说有增上。或 <lb ed="X" n="0955c10"/><lb ed="R093" n="0052a01"/>远增上延增上等。</p><p xml:id="pX34p0955c1008" cb:place="inline">又幷州法师云。若言<persName>如来</persName>曾不 <lb ed="X" n="0955c11"/><lb ed="R093" n="0052a02"/>说法。皆引经证。或言始从成道。终至涅槃。不说一字 <lb ed="X" n="0955c12"/><lb ed="R093" n="0052a03"/>者。即此语者。是谁之说。应将喩合。景龙年中。奉敕差 <lb ed="X" n="0955c13"/><lb ed="R093" n="0052a04"/>窦长史于汾州简点。有一介人。实不患头。且拟试诳。 <lb ed="X" n="0955c14"/><lb ed="R093" n="0052a05"/>报使人言。某甲患头<anchor xml:id="nkr_note_add_0955c1401" n="0955c1401"/><anchor xml:id="beg0955c1401" n="0955c1401"/>已<anchor xml:id="end0955c1401"/>来经今五年。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0955009" n="0955009"/>□看不得。使人 <lb ed="X" n="0955c15"/><lb ed="R093" n="0052a06"/>报言。何为州县无案。答云。某甲贫下百姓。不求守曹 <lb ed="X" n="0955c16"/><lb ed="R093" n="0052a07"/>司。使人言。此事必辞尔。依判过後。又有一人佯哑。使 <lb ed="X" n="0955c17"/><lb ed="R093" n="0052a08"/>人言。看此汉欲似不哑。索枷棒来打之十下。耐痛不 <lb ed="X" n="0955c18"/><lb ed="R093" n="0052a09"/>得。遂失口言。某甲实哑。于是使人大笑。你既患哑不 <lb ed="X" n="0955c19"/><lb ed="R093" n="0052a10"/>语。实哑之言。此从何出。故知始从成道等。亦复如是。 <lb ed="X" n="0955c20"/><lb ed="R093" n="0052a11"/>故知前喩。義不正也。不说之言何起。</p> <lb ed="X" n="0955c21"/><lb ed="R093" n="0052a12"/><p xml:id="pX34p0955c2101">疏云。应知说此如是我闻等。<persName>佛</persName>地论文也。言阿难能 <lb ed="X" n="0955c22"/><lb ed="R093" n="0052a13"/>转離□□增减异分等过者。谓众生不同。凡有九道。 <lb ed="X" n="0955c23"/><lb ed="R093" n="0052a14"/>虽说经教。器受不同<anchor xml:id="nkr_note_orig_0955010" n="0955010"/>者。言九道者。菩萨缘觉声闻天 <lb ed="X" n="0955c24"/><lb ed="R093" n="0052a15"/>人修罗鬼畜等地狱。然<persName>佛</persName>说法。无非法。无非时。无非 <pb ed="X" xml:id="X34.0639.0956a" n="0956a"/> <lb ed="X" n="0956a01"/><lb ed="R093" n="0052a16"/>器。无非处。阿难器处具<anchor xml:id="nkr_note_orig_0956001" n="0956001"/>无。器即总持不忘。处即人天 <lb ed="X" n="0956a02"/><lb ed="R093" n="0052a17"/>之身。此之二義。应四句料简。一是器非处。利根龙鬼 <lb ed="X" n="0956a03"/><lb ed="R093" n="0052a18"/>等。二是处非器。钝根人天身。三亦处亦器。即利根人 <lb ed="X" n="0956a04"/><lb ed="R093" n="0052b01"/>天身。四非处非器。即钝根鬼畜等。今阿难具人具处。 <lb ed="X" n="0956a05"/><lb ed="R093" n="0052b02"/>复总持不忘。具器故。传<persName>佛</persName>教无增减异分过也。异分 <lb ed="X" n="0956a06"/><lb ed="R093" n="0052b03"/>者。以前为後。以後为前。事理相乖。廣略差殊。是异分 <lb ed="X" n="0956a07"/><lb ed="R093" n="0052b04"/>也。馀障同<anchor xml:id="nkr_note_orig_0956002" n="0956002"/>□或分離不同。阿难全離此过。</p> <lb ed="X" n="0956a08"/><lb ed="R093" n="0052b05"/><p xml:id="pX34p0956a0801"><anchor xml:id="nkr_note_orig_0956003" n="0956003"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0956003" n="0956003"/>释时中。分为四门。一从初时。至道理<anchor xml:id="nkr_note_add_0956a0801" n="0956a0801"/><anchor xml:id="beg0956a0801" n="0956a0801"/>已<anchor xml:id="end0956a0801"/>来。明说听时。 <lb ed="X" n="0956a09"/><lb ed="R093" n="0052b06"/>二从道理<anchor xml:id="nkr_note_add_0956a0901" n="0956a0901"/><anchor xml:id="beg0956a0901" n="0956a0901"/>已<anchor xml:id="end0956a0901"/>下。至唯意所缘<anchor xml:id="nkr_note_add_0956a0902" n="0956a0902"/><anchor xml:id="beg0956a0902" n="0956a0902"/>已<anchor xml:id="end0956a0902"/>来。明时義。三唯意所 <lb ed="X" n="0956a10"/><lb ed="R093" n="0052b07"/>缘下。至此言一时<anchor xml:id="nkr_note_add_0956a1001" n="0956a1001"/><anchor xml:id="beg0956a1001" n="0956a1001"/>已<anchor xml:id="end0956a1001"/>来。明时体。四<anchor xml:id="nkr_note_add_0956a1002" n="0956a1002"/><anchor xml:id="beg0956a1002" n="0956a1002"/>已<anchor xml:id="end0956a1002"/>下至明问答妨 <lb ed="X" n="0956a11"/><lb ed="R093" n="0052b08"/>难。</p><p xml:id="pX34p0956a1102" cb:place="inline">益法师分为十对。初内外时。二古今时。三纵横 <lb ed="X" n="0956a12"/><lb ed="R093" n="0052b09"/>时。亦云横竖时。四感应时。五情理时。亦名離合时。六 <lb ed="X" n="0956a13"/><lb ed="R093" n="0052b10"/>法境时。七简持时。八总别时。总别时中。有总拣别简。 <lb ed="X" n="0956a14"/><lb ed="R093" n="0052b11"/>九问难。十问答。</p><p xml:id="pX34p0956a1407" cb:place="inline">初内外时者。即真谛三藏释十种 <lb ed="X" n="0956a15"/><lb ed="R093" n="0052b12"/>时。如揩法师净名疏也。外谓外道二时度邪时。二古 <lb ed="X" n="0956a16"/><lb ed="R093" n="0052b13"/>今时。</p><p xml:id="pX34p0956a1603" cb:place="inline">三横竖时。即疏云法王启化等。竖者。谓<persName>如来</persName> <lb ed="X" n="0956a17"/><lb ed="R093" n="0052b14"/>应三乘機。所说教法。横者。谓现坐众生听<persName>佛</persName>所说。禀 <lb ed="X" n="0956a18"/><lb ed="R093" n="0052b15"/>教悟解。说听究竟。就得益论。总名一时。太<anchor xml:id="nkr_note_orig_0956004" n="0956004"/>一法师云。 <lb ed="X" n="0956a19"/><lb ed="R093" n="0052b16"/>唤为相续。说者听者。事叙终毕。虽经多时。幷名一时。 <lb ed="X" n="0956a20"/><lb ed="R093" n="0052b17"/>如涅槃云。<persName>佛</persName>告比丘。我于一时在申首林。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0956005" n="0956005"/>我于一时 <lb ed="X" n="0956a21"/><lb ed="R093" n="0052b18"/>在恒河岸等。皆是此例。如<anchor xml:id="nkr_note_orig_0956006" n="0956006"/>亦世间往前所作种种事 <lb ed="X" n="0956a22"/><lb ed="R093" n="0053a01"/>业。虽历一年二年。虽过多年。因事谈说。但我等当时 <lb ed="X" n="0956a23"/><lb ed="R093" n="0053a02"/>一时之间。忽作此事。中说听究竟。实有多时。今言一 <lb ed="X" n="0956a24"/><lb ed="R093" n="0053a03"/>时。義同于此。</p><p xml:id="pX34p0956a2406" cb:place="inline">四名義时者。即感应文是。谓众生機 <pb ed="X" xml:id="X34.0639.0956b" n="0956b"/> <lb ed="X" n="0956b01"/><lb ed="R093" n="0053a04"/>感正熟。<persName>如来</persName>应众生機熟之时。不前不後。应機而说。 <lb ed="X" n="0956b02"/><lb ed="R093" n="0053a05"/>名为一时。亦如经中说偈云。如母乳婴儿。经月而无 <lb ed="X" n="0956b03"/><lb ed="R093" n="0053a06"/><anchor xml:id="nkr_note_orig_0956007" n="0956007"/>漏。婴儿咽喉闭。乳母欲何为。乳母婴儿。婴儿正思<anchor xml:id="nkr_note_orig_0956008" n="0956008"/>□ <lb ed="X" n="0956b04"/><lb ed="R093" n="0053a07"/>乳之时名感。慈母应时而乳。不前不後名应。若有前 <lb ed="X" n="0956b05"/><lb ed="R093" n="0053a08"/>後。儿即啼哭。婴儿喉若闭。乳母欲何为者。谓众生根 <lb ed="X" n="0956b06"/><lb ed="R093" n="0053a09"/>機不熟。<persName>如来</persName>不可应機说法。如鸡之孚子。初生卵时。 <lb ed="X" n="0956b07"/><lb ed="R093" n="0053a10"/>恐卵冷冻。冷冻煞其子。常将其身。转来转暖之。日月 <lb ed="X" n="0956b08"/><lb ed="R093" n="0053a11"/>满足。听其卵中。如其声。即须应时<g ref="#CB10437">啄</g>破。如不应时。其 <lb ed="X" n="0956b09"/><lb ed="R093" n="0053a12"/>子即死。<g ref="#CB10437">啄</g>卵出後。随母觅食。鸱乌欲搏。其母鸣觉。大 <lb ed="X" n="0956b10"/><lb ed="R093" n="0053a13"/>张两翼。其子一时就母翼中。即时得免彼鸱乌之难。 <lb ed="X" n="0956b11"/><lb ed="R093" n="0053a14"/>众生亦尔。无始时来。无明<g ref="#CB00592">㲉</g>眠缚缠。不能出離。犹如 <lb ed="X" n="0956b12"/><lb ed="R093" n="0053a15"/>鸡卵未出相似。後機渐熟。<persName>如来</persName>以智慧嘴。<g ref="#CB10437">啄</g>破无明 <lb ed="X" n="0956b13"/><lb ed="R093" n="0053a16"/>之<g ref="#CB00592">㲉</g>。令诸众生闻于教法。一心修道。出離生死。犹如 <lb ed="X" n="0956b14"/><lb ed="R093" n="0053a17"/>出卵。若诸众生贪著五尘。不能惠捨。<persName>如来</persName>即鸣觉说 <lb ed="X" n="0956b15"/><lb ed="R093" n="0053a18"/>法。令其觉悟。生死五尘皆归败壞。犹如<anchor xml:id="nkr_note_orig_0956009" n="0956009"/>从翼孚子相 <lb ed="X" n="0956b16"/><lb ed="R093" n="0053b01"/>似也。太法师名相遇会。说者听者须<anchor xml:id="nkr_note_orig_0956010" n="0956010"/>同故。</p><p xml:id="pX34p0956b1617" cb:place="inline">五情理 <lb ed="X" n="0956b17"/><lb ed="R093" n="0053b02"/>即道时。唯就现在五蕴法。以刹那生灭色心之上。变 <lb ed="X" n="0956b18"/><lb ed="R093" n="0053b03"/>作三时。谓<anchor xml:id="nkr_note_add_0956b1801" n="0956b1801"/><anchor xml:id="beg0956b1801" n="0956b1801"/>已<anchor xml:id="end0956b1801"/>生<anchor xml:id="nkr_note_add_0956b1802" n="0956b1802"/><anchor xml:id="beg0956b1802" n="0956b1802"/>已<anchor xml:id="end0956b1802"/>灭名过去。<anchor xml:id="nkr_note_add_0956b1803" n="0956b1803"/><anchor xml:id="beg0956b1803" n="0956b1803"/>已<anchor xml:id="end0956b1803"/>生未灭名现在。未生 <lb ed="X" n="0956b19"/><lb ed="R093" n="0053b04"/>未灭名未来。即以<anchor xml:id="nkr_note_add_0956b1901" n="0956b1901"/><anchor xml:id="beg0956b1901" n="0956b1901"/>已<anchor xml:id="end0956b1901"/>生<anchor xml:id="nkr_note_add_0956b1902" n="0956b1902"/><anchor xml:id="beg0956b1902" n="0956b1902"/>已<anchor xml:id="end0956b1902"/>灭所酬名<anchor xml:id="nkr_note_orig_0956011" n="0956011"/>□<anchor xml:id="nkr_note_orig_0956012" n="0956012"/>过。未<anchor xml:id="nkr_note_orig_0956013" n="0956013"/>来未灭 <lb ed="X" n="0956b20"/><lb ed="R093" n="0053b05"/>所引後时。名为未来。对前後世。名为现在。色心之<anchor xml:id="nkr_note_orig_0956014" n="0956014"/>□。 <lb ed="X" n="0956b21"/><lb ed="R093" n="0053b06"/>知过去故名天眼明。知未来故名他心明。知现在故 <lb ed="X" n="0956b22"/><lb ed="R093" n="0053b07"/>名天耳明。此□三世法。唯现世识上。假立三世。此三 <lb ed="X" n="0956b23"/><lb ed="R093" n="0053b08"/>世体。都无实体。故知亦名神通时。以神通力。知三世 <lb ed="X" n="0956b24"/><lb ed="R093" n="0053b09"/>故。</p> <pb ed="X" xml:id="X34.0639.0956c" n="0956c"/> <lb ed="X" n="0956c01"/><lb ed="R093" n="0053b10"/><p xml:id="pX34p0956c0101">疏云。即说听者五蕴诸法刹那生灭。乃至假立三世 <lb ed="X" n="0956c02"/><lb ed="R093" n="0053b11"/>总名一时者。谓说听二徒。各有诸蕴。于其蕴上故立 <lb ed="X" n="0956c03"/><lb ed="R093" n="0053b12"/>时義。然时既唯有为法上建立。故云刹那相续。故唯 <lb ed="X" n="0956c04"/><lb ed="R093" n="0053b13"/>识云。然诸有为法因缘力故。本无今有。暂有还无。表 <lb ed="X" n="0956c05"/><lb ed="R093" n="0053b14"/>异无为。假立四相。本无今有之位名生。生位暂停。即 <lb ed="X" n="0956c06"/><lb ed="R093" n="0053b15"/>说为住。住别前後。复立异名。暂有还无。无时名灭。前 <lb ed="X" n="0956c07"/><lb ed="R093" n="0053b16"/>三有故。同在现在。後一是无。故立过去。如何无法与 <lb ed="X" n="0956c08"/><lb ed="R093" n="0053b17"/>有相表。此复无为相何失。生表有法先非有。灭表有 <lb ed="X" n="0956c09"/><lb ed="R093" n="0053b18"/>法後是无。异表此法非凝然。住表此法暂有用。故此 <lb ed="X" n="0956c10"/><lb ed="R093" n="0054a01"/>四相。于有为法虽俱名表。而表有异。此依刹那假立 <lb ed="X" n="0956c11"/><lb ed="R093" n="0054a02"/>四相。一期分位亦得假立。初有名生。後无名灭。生<anchor xml:id="nkr_note_add_0956c1101" n="0956c1101"/><anchor xml:id="beg0956c1101" n="0956c1101"/>已<anchor xml:id="end0956c1101"/> <lb ed="X" n="0956c12"/><lb ed="R093" n="0054a03"/>相似相续名住。即此相续□受亦异。是故四相皆是 <lb ed="X" n="0956c13"/><lb ed="R093" n="0054a04"/>假立。此即明刹那时也。</p> <lb ed="X" n="0956c14"/><lb ed="R093" n="0054a05"/><p xml:id="pX34p0956c1401">自此<anchor xml:id="nkr_note_add_0956c1401" n="0956c1401"/><anchor xml:id="beg0956c1401" n="0956c1401"/>已<anchor xml:id="end0956c1401"/>下明<anchor xml:id="nkr_note_orig_0956015" n="0956015"/>□□时。即疏云随心分限变作短长。若 <lb ed="X" n="0956c15"/><lb ed="R093" n="0054a06"/>身心中遭苦。及惰厌迷<anchor xml:id="nkr_note_orig_0956016" n="0956016"/>□。□宜即长。如受乐时。及勤 <lb ed="X" n="0956c16"/><lb ed="R093" n="0054a07"/>欣悟等时即短。故摄论云。处梦谓<anchor xml:id="nkr_note_orig_0956017" n="0956017"/>□年。觉乃须臾顷。 <lb ed="X" n="0956c17"/><lb ed="R093" n="0054a08"/><anchor xml:id="nkr_note_orig_0956018" n="0956018"/>悟时虽<anchor xml:id="nkr_note_orig_0956019" n="0956019"/>无。摄在一刹那。又云。愚者修少时。怠心疑<anchor xml:id="nkr_note_add_0956c1701" n="0956c1701"/><anchor xml:id="beg0956c1701" n="0956c1701"/>已<anchor xml:id="end0956c1701"/> <lb ed="X" n="0956c18"/><lb ed="R093" n="0054a09"/>久。智修无量劫。勤勇谓须臾。此即惰故时长。勤故时 <pb ed="X" xml:id="X34.0639.0957a" n="0957a"/> <lb ed="X" n="0957a01"/><lb ed="R093" n="0054a10"/>短。此義明矣。如是列士欲求仙法。经十二年。勤心励 <lb ed="X" n="0957a02"/><lb ed="R093" n="0054a11"/>力。欲求仙道。有一仙人。常日在傍诵咒教示。立一壇 <lb ed="X" n="0957a03"/><lb ed="R093" n="0054a12"/>场。仙人预知前事。遂于壇场掘一水池。後十二年满。 <lb ed="X" n="0957a04"/><lb ed="R093" n="0054a13"/>唯欠一夜。语烈士言。汝今努力。迄至天明。必不得睡。 <lb ed="X" n="0957a05"/><lb ed="R093" n="0054a14"/>不得语。如其出声。仙道不得。天神煞汝。于是此人专 <lb ed="X" n="0957a06"/><lb ed="R093" n="0054a15"/>心住想。不听作声。仙人唱咒既久。遂暂失睡。此之烈 <lb ed="X" n="0957a07"/><lb ed="R093" n="0054a16"/>士遂刹那间即出失睡。遂大叫唤。于是天神嗔怒。空 <lb ed="X" n="0957a08"/><lb ed="R093" n="0054a17"/>中下火欲烧此人。仙人拽之浸此池中。方始醒觉<anchor xml:id="nkr_note_add_0957a0801" n="0957a0801"/><anchor xml:id="beg0957a0801" n="0957a0801"/>已<anchor xml:id="end0957a0801"/>。 <lb ed="X" n="0957a09"/><lb ed="R093" n="0054a18"/>语言。十二年满。工夫剋就。如何唯有少时不能专心。 <lb ed="X" n="0957a10"/><lb ed="R093" n="0054b01"/>遂大叫唤。烈士答云。此是业也。非我本心。我暂失睡。 <lb ed="X" n="0957a11"/><lb ed="R093" n="0054b02"/>梦见捨命生南天竺。长大<anchor xml:id="nkr_note_add_0957a1101" n="0957a1101"/><anchor xml:id="beg0957a1101" n="0957a1101"/>已<anchor xml:id="end0957a1101"/>後。娶妇生儿。以仙令我 <lb ed="X" n="0957a12"/><lb ed="R093" n="0054b03"/>不语。年至八十。竟不出语。生得一子。非常怜爱。妇语 <lb ed="X" n="0957a13"/><lb ed="R093" n="0054b04"/>我言。汝若出语。即留<anchor xml:id="nkr_note_orig_0957001" n="0957001"/>□。你若不语。我即将刀斫此孩 <lb ed="X" n="0957a14"/><lb ed="R093" n="0054b05"/>儿以为两段。我竟不语。妇遂煞儿。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0957002" n="0957002"/>□□擧刀煞儿遂 <lb ed="X" n="0957a15"/><lb ed="R093" n="0054b06"/>叫唤。非本心也。故知暂时在梦。乃经八十馀年者。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0957003" n="0957003"/>□ <lb ed="X" n="0957a16"/><lb ed="R093" n="0054b07"/>□唯识所变。听法之徒。随心分限。变作短长。即如下 <lb ed="X" n="0957a17"/><lb ed="R093" n="0054b08"/>文六十小劫谓如食顷等。此意也。</p> <lb ed="X" n="0957a18"/><lb ed="R093" n="0054b09"/><p xml:id="pX34p0957a1801">疏云。非一生灭之时者。非一刹那生灭念念之一时。 <lb ed="X" n="0957a19"/><lb ed="R093" n="0054b10"/>唯取说者听者五蕴诸法刹那生灭等。说法事听竟。 <lb ed="X" n="0957a20"/><lb ed="R093" n="0054b11"/>假于色心分位立三世。总名一时。</p><p xml:id="pX34p0957a2014" cb:place="inline">又准梁摄论。有 <lb ed="X" n="0957a21"/><lb ed="R093" n="0054b12"/>三義。一转法轮时。说者正说。听者正听。名转法轮时。 <lb ed="X" n="0957a22"/><lb ed="R093" n="0054b13"/>第二和合时。谓機感<anchor xml:id="nkr_note_orig_0957004" n="0957004"/>说。教主正应。感应和合。名和合 <lb ed="X" n="0957a23"/><lb ed="R093" n="0054b14"/>时。三平等时。離<g ref="#CB15151">昏</g>沉掉擧。不顚倒闻经。名平等时。即 <lb ed="X" n="0957a24"/><lb ed="R093" n="0054b15"/>初转法轮。名有教相时。</p><p xml:id="pX34p0957a2410" cb:place="inline">第二空教时者。法花非空 <pb ed="X" xml:id="X34.0639.0957b" n="0957b"/> <lb ed="X" n="0957b01"/><lb ed="R093" n="0054b16"/>非有義。即别相时所摄。亦出家<persName>佛</persName>制戒律。未受戒人。 <lb ed="X" n="0957b02"/><lb ed="R093" n="0054b17"/>不同佈萨。所有戒律。幷不得读。国王大臣得闻。庶人 <lb ed="X" n="0957b03"/><lb ed="R093" n="0054b18"/>不得闻。三摩耶时者。此云破邪见时。谓五部阿含。九 <lb ed="X" n="0957b04"/><lb ed="R093" n="0055a01"/>分达摩。不拣黑白。一切得闻。</p><p xml:id="pX34p0957b0412" cb:place="inline">问。今说此经是何时。 <lb ed="X" n="0957b05"/><lb ed="R093" n="0055a02"/>答。准三<anchor xml:id="nkr_note_orig_0957005" n="0957005"/>皆法轮。是别相时。若據二乘。亦名破邪见时。 <lb ed="X" n="0957b06"/><lb ed="R093" n="0055a03"/>故<name role="" type="person">竺法护</name>。翻为正法花经也。</p><p xml:id="pX34p0957b0612" cb:place="inline">又智度云破邪时者。 <lb ed="X" n="0957b07"/><lb ed="R093" n="0055a04"/>乃是外道。此云破邪。言是二乘。二乘之人既非外道 <lb ed="X" n="0957b08"/><lb ed="R093" n="0055a05"/>所摄。云何名邪。</p><p xml:id="pX34p0957b0807" cb:place="inline">答。如般若经观化身相。言行邪道。 <lb ed="X" n="0957b09"/><lb ed="R093" n="0055a06"/><anchor xml:id="nkr_note_orig_0957006" n="0957006"/>□见诸<persName>佛</persName>。化<persName>佛</persName>望法身。化身是邪。二乘望大乘。小即 <lb ed="X" n="0957b10"/><lb ed="R093" n="0055a07"/>是邪。此亦何<anchor xml:id="nkr_note_orig_0957007" n="0957007"/>□。</p><p xml:id="pX34p0957b1007" cb:place="inline">又世流佈时。如说一时在恒河岸 <lb ed="X" n="0957b11"/><lb ed="R093" n="0055a08"/>等。是也。</p><p xml:id="pX34p0957b1104" cb:place="inline">六法境相对者。准大□□此时体者。唯是 <lb ed="X" n="0957b12"/><lb ed="R093" n="0055a09"/>第六意识所缘。五八等识。不能分别。不能缘时。七意 <lb ed="X" n="0957b13"/><lb ed="R093" n="0055a10"/>□亦执第八以为我。然唯内缘。不能缘外。所以第六 <lb ed="X" n="0957b14"/><lb ed="R093" n="0055a11"/>能缘于时。虽然。此就不自在者说。若就自在。<persName>如来</persName>七 <lb ed="X" n="0957b15"/><lb ed="R093" n="0055a12"/>八二识。各缘时分。</p><p xml:id="pX34p0957b1508" cb:place="inline">若據法。唯法界法处所摄。若據 <lb ed="X" n="0957b16"/><lb ed="R093" n="0055a13"/>境。通不相应行蕴所摄。萨婆多宗。十四不相应中。无 <lb ed="X" n="0957b17"/><lb ed="R093" n="0055a14"/>时体。但于五蕴上辨时体。即是摄假从实。此中应四 <lb ed="X" n="0957b18"/><lb ed="R093" n="0055a15"/>句分别。一摄假从实。即萨婆多宗。唯缘五蕴辨时。不 <lb ed="X" n="0957b19"/><lb ed="R093" n="0055a16"/>同大乘色心分位上假立。此宗执一切诸法有实。故 <lb ed="X" n="0957b20"/><lb ed="R093" n="0055a17"/>言摄假从实。</p><p xml:id="pX34p0957b2006" cb:place="inline">二摄实从假者。即摄大乘位。唯约三 <lb ed="X" n="0957b21"/><lb ed="R093" n="0055a18"/>数。世数识心假相分别。谓识上实现相故。此望大乘 <lb ed="X" n="0957b22"/><lb ed="R093" n="0055b01"/>正義。亦是依他起性。亦是实有。三熏习中。名言熏习 <lb ed="X" n="0957b23"/><lb ed="R093" n="0055b02"/>也。</p><p xml:id="pX34p0957b2302" cb:place="inline">三亦实亦假者。即大乘正義。识体是实分位上。 <lb ed="X" n="0957b24"/><lb ed="R093" n="0055b03"/>假立时分。十四不相应行时数为体。十二处中。法处。 <pb ed="X" xml:id="X34.0639.0957c" n="0957c"/> <lb ed="X" n="0957c01"/><lb ed="R093" n="0055b04"/>十八界<anchor xml:id="nkr_note_orig_0957008" n="0957008"/>中。法界所摄。</p><p xml:id="pX34p0957c0109" cb:place="inline">四非假非实者。即龙树淸辨 <lb ed="X" n="0957c02"/><lb ed="R093" n="0055b05"/>等。非有为非无为。破执时外道故。</p><p xml:id="pX34p0957c0214" cb:place="inline">又有善恶。如下 <lb ed="X" n="0957c03"/><lb ed="R093" n="0055b06"/>第二偈云。我本著邪见。为诸梵志师。即著邪时。<persName>世尊</persName> <lb ed="X" n="0957c04"/><lb ed="R093" n="0055b07"/>知我心。<g ref="#CB15072">拔</g>邪说涅槃。我悉除邪见。即归正时。于空法 <lb ed="X" n="0957c05"/><lb ed="R093" n="0055b08"/>得证。即证理时。尔时心自谓。得至于灭度。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0957009" n="0957009"/>□□悟理 <lb ed="X" n="0957c06"/><lb ed="R093" n="0055b09"/>时。而今乃自觉。非是实灭度。即悟大时。此除多时五 <lb ed="X" n="0957c07"/><lb ed="R093" n="0055b10"/>蕴<anchor xml:id="nkr_note_orig_0957010" n="0957010"/>□位名时。岂世俗时也。修恶之时名恶时。修善之 <lb ed="X" n="0957c08"/><lb ed="R093" n="0055b11"/>时名善时。□□五蕴有此之时也。</p><p xml:id="pX34p0957c0814" cb:place="inline">七简持对时者。 <lb ed="X" n="0957c09"/><lb ed="R093" n="0055b12"/>谓简彼相续刹那等。持者。准疏云。是听者機熟。感<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0957c10"/><lb ed="R093" n="0055b13"/>为说等是也。</p><p xml:id="pX34p0957c1006" cb:place="inline">八总别者。总即唯言一时。别如疏。就 <lb ed="X" n="0957c11"/><lb ed="R093" n="0055b14"/>多法论。不定说时。名之为别时也。</p> <lb ed="X" n="0957c12"/><lb ed="R093" n="0055b15"/><p xml:id="pX34p0957c1201">疏云。不定约四时等者。谓破四时。但应京师东都可 <lb ed="X" n="0957c13"/><lb ed="R093" n="0055b16"/>应时节。岭南<anchor xml:id="nkr_note_add_0957c1301" n="0957c1301"/><anchor xml:id="beg0957c1301" n="0957c1301"/>已<anchor xml:id="end0957c1301"/>北。寒热不同。况四天下理然别也。然 <lb ed="X" n="0957c14"/><lb ed="R093" n="0055b17"/>西方风俗。分十二月以为三时。即律中言。春残一月 <lb ed="X" n="0957c15"/><lb ed="R093" n="0055b18"/>在。当求雨浴衣。从三月十六日。数至四月十五日。是 <lb ed="X" n="0957c16"/><lb ed="R093" n="0056a01"/>一月。乃至七月十五。名为雨际时。八月十五日。至十 <lb ed="X" n="0957c17"/><lb ed="R093" n="0056a02"/>二月十五日。为寒际时。十二月十五日。至三月十五 <lb ed="X" n="0957c18"/><lb ed="R093" n="0056a03"/>日。名春际。与此方即别。时者。梵云劫婆。此云时分。</p> <lb ed="X" n="0957c19"/><lb ed="R093" n="0056a04"/><p xml:id="pX34p0957c1901">疏云。照二天下同起用故。如午时西方日<anchor xml:id="nkr_note_orig_0957011" n="0957011"/>在。北方为 <lb ed="X" n="0957c20"/><lb ed="R093" n="0056a05"/>夜半。东方<anchor xml:id="nkr_note_add_0957c2001" n="0957c2001"/><anchor xml:id="beg0957c2001" n="0957c2001"/>已<anchor xml:id="end0957c2001"/>没故。如<anchor xml:id="nkr_note_orig_0957012" n="0957012"/>□□时。西方正午。北方日出。东 <lb ed="X" n="0957c21"/><lb ed="R093" n="0056a06"/>方夜半。故云常照二天下也。</p><p xml:id="pX34p0957c2112" cb:place="inline">又解。时<anchor xml:id="nkr_note_orig_0957013" n="0957013"/>□□□。□四 <lb ed="X" n="0957c22"/><lb ed="R093" n="0056a07"/>相时。即生住等。外四相者。成劫住劫等。亦有一期四 <lb ed="X" n="0957c23"/><lb ed="R093" n="0056a08"/>相。从生至老。从<anchor xml:id="nkr_note_orig_0957014" n="0957014"/>□□□。从至死。</p><p xml:id="pX34p0957c2313" cb:place="inline">又西方有三时。无 <lb ed="X" n="0957c24"/><lb ed="R093" n="0056a09"/>秋时。四月为一时。然凡夫心粗。但见<anchor xml:id="nkr_note_orig_0957015" n="0957015"/>□□□。春秋冬。 <pb ed="X" xml:id="X34.0639.0958a" n="0958a"/> <lb ed="X" n="0958a01"/><lb ed="R093" n="0056a10"/>夏以为变改。殊不知有<anchor xml:id="nkr_note_orig_0958001" n="0958001"/>大四相。小四相者。即刹那生 <lb ed="X" n="0958a02"/><lb ed="R093" n="0056a11"/><anchor xml:id="nkr_note_orig_0958002" n="0958002"/>□。□□□中有九百生灭。一弹指顷有六十刹那。何 <lb ed="X" n="0958a03"/><lb ed="R093" n="0056a12"/>以得知一刹那有九百生灭。即如裂绢。虽是一声。不 <lb ed="X" n="0958a04"/><lb ed="R093" n="0056a13"/>妨次第而断。亦如截煞。</p><p xml:id="pX34p0958a0410" cb:place="inline">故仁王经喩云。凡夫但见 <lb ed="X" n="0958a05"/><lb ed="R093" n="0056a14"/>大四相。不见小四相。刹那生灭之相。如细毛尘等。在 <lb ed="X" n="0958a06"/><lb ed="R093" n="0056a15"/>于眼中极为碍。若在手中。一无障碍。凡夫亦尔。以心 <lb ed="X" n="0958a07"/><lb ed="R093" n="0056a16"/>粗故。不见刹那生灭四相。圣者觉之。如毛在眼。</p> <lb ed="X" n="0958a08"/><lb ed="R093" n="0056a17"/><p xml:id="pX34p0958a0801">疏云。若说四时等流行不遍故者。四时虽此国所行。 <lb ed="X" n="0958a09"/><lb ed="R093" n="0056a18"/>馀方无故。天下理然不有。此经既是诸方流通。不别 <lb ed="X" n="0958a10"/><lb ed="R093" n="0056b01"/>定其时分。故言一时。即世人言一时之间也。</p><p xml:id="pX34p0958a1018" cb:place="inline">又除 <lb ed="X" n="0958a11"/><lb ed="R093" n="0056b02"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0958a1101" n="0958a1101"/><anchor xml:id="beg0958a1101" n="0958a1101"/>已<anchor xml:id="end0958a1101"/>下等者。谓除四天王天<anchor xml:id="nkr_note_add_0958a1102" n="0958a1102"/><anchor xml:id="beg0958a1102" n="0958a1102"/>已<anchor xml:id="end0958a1102"/>下有日月。上界无日月 <lb ed="X" n="0958a12"/><lb ed="R093" n="0056b03"/>可行。</p><p xml:id="pX34p0958a1203" cb:place="inline">九问难者。即<anchor xml:id="nkr_note_orig_0958003" n="0958003"/>就诸经中有说相续者<anchor xml:id="nkr_note_add_0958a1201" n="0958a1201"/><anchor xml:id="beg0958a1201" n="0958a1201"/>已<anchor xml:id="end0958a1201"/>下文 <lb ed="X" n="0958a13"/><lb ed="R093" n="0056b04"/>是。此意。既言不许安时节。及成道後说法时节者。何 <lb ed="X" n="0958a14"/><lb ed="R093" n="0056b05"/>義故诸经皆说时节。亦可若言一时通于长短久远。 <lb ed="X" n="0958a15"/><lb ed="R093" n="0056b06"/>乃十二时无不摄尽。岂可得将别席时来于此。为欲 <lb ed="X" n="0958a16"/><lb ed="R093" n="0056b07"/>定说时。義不周备。故但言一时。</p><p xml:id="pX34p0958a1613" cb:place="inline">十问答者。<anchor xml:id="nkr_note_add_0958a1601" n="0958a1601"/><anchor xml:id="beg0958a1601" n="0958a1601"/>已<anchor xml:id="end0958a1601"/>下问 <lb ed="X" n="0958a17"/><lb ed="R093" n="0056b08"/>答文是。谓处中净秽。由是事法。故须定说处。时<anchor xml:id="nkr_note_orig_0958004" n="0958004"/>□□ <lb ed="X" n="0958a18"/><lb ed="R093" n="0056b09"/>□。□□识变。为此不说定时也。</p><p xml:id="pX34p0958a1813" cb:place="inline">问。说时有短长。总 <lb ed="X" n="0958a19"/><lb ed="R093" n="0056b10"/>名一时者。处中<anchor xml:id="nkr_note_orig_0958005" n="0958005"/>□□□。应当唯一处。</p><p xml:id="pX34p0958a1915" cb:place="inline">答。处是于外 <lb ed="X" n="0958a20"/><lb ed="R093" n="0056b11"/>相。净秽可定处。时中凡圣<anchor xml:id="nkr_note_orig_0958006" n="0958006"/>□□□故不定说时。</p><p xml:id="pX34p0958a2019" cb:place="inline">难。 <lb ed="X" n="0958a21"/><lb ed="R093" n="0056b12"/>处是于外相。净秽有殊定说处。时是<anchor xml:id="nkr_note_orig_0958007" n="0958007"/>□□□。凡圣有 <lb ed="X" n="0958a22"/><lb ed="R093" n="0056b13"/>殊定说时。</p><p xml:id="pX34p0958a2205" cb:place="inline">答。处是于事法。外法粗故说二处。时<anchor xml:id="nkr_note_orig_0958008" n="0958008"/>□ <lb ed="X" n="0958a23"/><lb ed="R093" n="0056b14"/>□心净。心法微细不分二切。</p><p xml:id="pX34p0958a2312" cb:place="inline">勘 讫</p> <lb ed="X" n="0958a24"/><lb ed="R093" n="0056b15"/> <pb ed="X" xml:id="X34.0639.0958b" n="0958b"/> <lb ed="X" n="0958b01"/><lb ed="R093" n="0056b16"/><cb:div type="w"><p xml:id="pX34p0958b0101"><note place="inline">明治四十五年七月 日依于敦煌发掘稿本。缮 <lb ed="X" n="0958b02"/><lb ed="R093" n="0056b17"/>写加句逗了。仍揭欠疑于鼇头。以待君子之是正</note></p> <lb ed="X" n="0958b03"/><lb ed="R093" n="0056b18"/><p xml:id="pX34p0958b0301"><note place="inline">洞上沙门 中井義仙 谨志</note></p></cb:div></cb:div> </body> <back> <cb:div type="apparatus"> <head>挍注</head> <p> <app from="#beg0930a1501" to="#end0930a1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0930b1101" to="#end0930b1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0930b1701" to="#end0930b1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0930b2401" to="#end0930b2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0931a0301" to="#end0931a0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0931a0401" to="#end0931a0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0932c0901" to="#end0932c0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0933c1801" to="#end0933c1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0935a0301" to="#end0935a0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0935a1101" to="#end0935a1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">但</lem><rdg wit="#wit.orig">但</rdg></app> <app from="#beg0935a1102" to="#end0935a1102"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0935a1301" to="#end0935a1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0935a1801" to="#end0935a1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0935b0101" to="#end0935b0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0935c0301" to="#end0935c0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0936c0901" to="#end0936c0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0937b0101" to="#end0937b0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0937b0201" to="#end0937b0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0937b0301" to="#end0937b0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0937b2101" to="#end0937b2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0937c0801" to="#end0937c0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0937c1001" to="#end0937c1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0937c1101" to="#end0937c1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0937c1701" to="#end0937c1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0937c1901" to="#end0937c1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0937c2301" to="#end0937c2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0938a0901" to="#end0938a0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0938a1701" to="#end0938a1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0938a1801" to="#end0938a1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0938b1401" to="#end0938b1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0938b1701" to="#end0938b1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0938c1601" to="#end0938c1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">刺</lem><rdg wit="#wit.orig">剌</rdg></app> <app from="#beg0938c2001" to="#end0938c2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0939a2301" to="#end0939a2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0939b2301" to="#end0939b2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0940a0501" to="#end0940a0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0940a1601" to="#end0940a1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0940a1602" to="#end0940a1602"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0940a1801" to="#end0940a1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0940a2001" to="#end0940a2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0940a2201" to="#end0940a2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0940b1901" to="#end0940b1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0940b2001" to="#end0940b2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0940b2201" to="#end0940b2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0940c0801" to="#end0940c0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0941a0901" to="#end0941a0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0941a1801" to="#end0941a1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0941b0401" to="#end0941b0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0941b0601" to="#end0941b0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0941b1101" to="#end0941b1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0941b1201" to="#end0941b1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0941b2001" to="#end0941b2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0941c0201" to="#end0941c0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0941c1501" to="#end0941c1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app> <app from="#beg0941c1801" to="#end0941c1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0941c1901" to="#end0941c1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0942a0101" to="#end0942a0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0942a0301" to="#end0942a0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0942a0501" to="#end0942a0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0942a0601" to="#end0942a0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0942b0101" to="#end0942b0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app> <app from="#beg0942b1401" to="#end0942b1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0942b1601" to="#end0942b1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0943a0801" to="#end0943a0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0943a1701" to="#end0943a1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4"><g ref="#CB02274">眵</g></lem><rdg wit="#wit.orig"><g ref="#CB04478">眵</g></rdg></app> <app from="#beg0943a2001" to="#end0943a2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0943a2401" to="#end0943a2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4"><g ref="#CB02274">眵</g></lem><rdg wit="#wit.orig"><g ref="#CB04478">眵</g></rdg></app> <app from="#beg0943b0901" to="#end0943b0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0943b1001" to="#end0943b1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app> <app from="#beg0944b1501" to="#end0944b1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0945c1201" to="#end0945c1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0946a0501" to="#end0946a0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0946a1001" to="#end0946a1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0947b1801" to="#end0947b1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app> <app from="#beg0947c0201" to="#end0947c0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0947c0301" to="#end0947c0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0947c0401" to="#end0947c0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0947c2101" to="#end0947c2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0949a1801" to="#end0949a1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0949b1501" to="#end0949b1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0950a1001" to="#end0950a1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0950b0501" to="#end0950b0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app> <app from="#beg0950b1401" to="#end0950b1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0951b0301" to="#end0951b0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0951b1901" to="#end0951b1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0951b2401" to="#end0951b2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0951b2402" to="#end0951b2402"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0951c0101" to="#end0951c0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0951c0201" to="#end0951c0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0951c0202" to="#end0951c0202"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0952a0101" to="#end0952a0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0952c1301" to="#end0952c1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">但</lem><rdg wit="#wit.orig">但</rdg></app> <app from="#beg0953a0901" to="#end0953a0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0953b0801" to="#end0953b0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0953b2001" to="#end0953b2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0953c1201" to="#end0953c1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0954a1501" to="#end0954a1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0954b0501" to="#end0954b0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0954b0801" to="#end0954b0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0955b0501" to="#end0955b0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0955b2001" to="#end0955b2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0955b2101" to="#end0955b2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0955b2301" to="#end0955b2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0955c1401" to="#end0955c1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0956a0801" to="#end0956a0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0956a0901" to="#end0956a0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0956a0902" to="#end0956a0902"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0956a1001" to="#end0956a1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0956a1002" to="#end0956a1002"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0956b1801" to="#end0956b1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0956b1802" to="#end0956b1802"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0956b1803" to="#end0956b1803"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0956b1901" to="#end0956b1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0956b1902" to="#end0956b1902"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0956c1101" to="#end0956c1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0956c1401" to="#end0956c1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0956c1701" to="#end0956c1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0957a0801" to="#end0957a0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0957a1101" to="#end0957a1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0957c1301" to="#end0957c1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0957c2001" to="#end0957c2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0958a1101" to="#end0958a1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0958a1102" to="#end0958a1102"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0958a1201" to="#end0958a1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0958a1601" to="#end0958a1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> </p> </cb:div> <cb:div type="cbeta-notes"> <head>CBETA 挍注</head> <p> <note n="0930002A" resp="#resp3" type="mod" target="#nkr_note_mod_0930002A">知等十一字原本破<g ref="#CB08798">缺</g>故今塡補之</note> <note n="0930002B" resp="#resp3" type="mod" target="#nkr_note_mod_0930002B">年等十三字原本破<g ref="#CB08798">缺</g>故今塡補之</note> <note n="0930002C" resp="#resp3" type="mod" target="#nkr_note_mod_0930002C">部等十二字原本破<g ref="#CB08798">缺</g>故今塡補之</note> <note n="0930002D" resp="#resp3" type="mod" target="#nkr_note_mod_0930002D">分等十四字原本破<g ref="#CB08798">缺</g>故今塡補之</note> <note n="0930002E" resp="#resp3" type="mod" target="#nkr_note_mod_0930002E">胄等十一字原本破<g ref="#CB08798">缺</g>故今塡補之</note> <note n="0930002F" resp="#resp3" type="mod" target="#nkr_note_mod_0930002F">部等三字原本破<g ref="#CB08798">缺</g>故今塡補之</note> <note n="0932003" resp="#resp3" type="mod" target="#nkr_note_mod_0932003">也疑已</note> <note n="0948014" resp="#resp3" type="mod" target="#nkr_note_mod_0948014">已下释我闻</note> <note n="0955001A" resp="#resp3" type="mod" target="#nkr_note_mod_0955001A">摧字更勘</note> <note n="0955001B" resp="#resp3" type="mod" target="#nkr_note_mod_0955001B">叛字更勘</note> <note n="0956003" resp="#resp3" type="mod" target="#nkr_note_mod_0956003">已下释一时</note> </p> </cb:div> <cb:div type="xuzang-notes"> <head>卍续藏 挍注</head> <p> <note n="0930001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0930001">此书久埋敦煌沙中迨淸朝末发掘之恨失冠头今姑安首题待後来是正玄赞卷一中第二明经宗旨</note> <note n="0930002A" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0930002A">知等十一字年等十三字部等十二字分等十四字胄等十一字部等三字原本破<g ref="#CB08798">缺</g>故今塡補之</note> <note n="0930002B" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0930002B">知等十一字年等十三字部等十二字分等十四字胄等十一字部等三字原本破<g ref="#CB08798">缺</g>故今塡補之</note> <note n="0930002C" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0930002C">知等十一字年等十三字部等十二字分等十四字胄等十一字部等三字原本破<g ref="#CB08798">缺</g>故今塡補之</note> <note n="0930003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0930003">众下疑合成九部其上座部经尔所时</note> <note n="0930002D" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0930002D">知等十一字年等十三字部等十二字分等十四字胄等十一字部等三字原本破<g ref="#CB08798">缺</g>故今塡補之</note> <note n="0930002E" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0930002E">知等十一字年等十三字部等十二字分等十四字胄等十一字部等三字原本破<g ref="#CB08798">缺</g>故今塡補之</note> <note n="0930002F" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0930002F">知等十一字年等十三字部等十二字分等十四字胄等十一字部等三字原本破<g ref="#CB08798">缺</g>故今塡補之</note> <note n="0930004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0930004">□□疑山两</note> <note n="0930005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0930005">□疑执</note> <note n="0930006" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0930006">成上疑脱欲字</note> <note n="0930007" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0930007">见疑亦</note> <note n="0930008" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0930008">乃疑及</note> <note n="0930009" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0930009">亦下疑脱无字</note> <note n="0930010" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0930010">轮上疑脱法字</note> <note n="0930011" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0930011">□疑故</note> <note n="0930012" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0930012">圣下疑脱道字</note> <note n="0930013" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0930013">□疑是</note> <note n="0930014" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0930014">受字更勘或衍字欤</note> <note n="0930015" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0930015">此字原本不明或前乎</note> <note n="0930016" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0930016">可说二字似衍</note> <note n="0931001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0931001">□疑在</note> <note n="0931002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0931002">□疑大</note> <note n="0931003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0931003">在恐立</note> <note n="0931004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0931004">存疑有</note> <note n="0931005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0931005">若疑義</note> <note n="0931006" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0931006">定疑空</note> <note n="0931007" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0931007">既论作先</note> <note n="0931008" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0931008">義作为</note> <note n="0931009" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0931009">立字原本不明</note> <note n="0931010" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0931010">以当于作</note> <note n="0931011" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0931011">□疑上</note> <note n="0931012" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0931012">法恐理</note> <note n="0931013" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0931013">補入一字</note> <note n="0931014" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0931014">□疑说</note> <note n="0931015" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0931015">医字原本不明恐空欤</note> <note n="0931016" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0931016">自成疑于自</note> <note n="0931017" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0931017">实疑宝</note> <note n="0931018" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0931018">言疑欲</note> <note n="0931019" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0931019">至字马字更勘</note> <note n="0931020" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0931020">等中论疑中论等</note> <note n="0931021" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0931021">一疑门</note> <note n="0931022" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0931022">宗上疏有满字</note> <note n="0931023" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0931023">粗当作鹿（粗ハ本文ニ粗トツクル。<g ref="#CB18834">󴦒</g>）</note> <note n="0931024" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0931024">实当作宝</note> <note n="0932001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0932001">下字宜作等字看</note> <note n="0932002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0932002">已下第三解经品得名</note> <note n="0932003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0932003">也疑巳</note> <note n="0932004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0932004">释疑译</note> <note n="0932005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0932005">手字疑衍</note> <note n="0932006" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0932006">妙下疑脱妙字</note> <note n="0932007" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0932007">生疑圣</note> <note n="0932008" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0932008">彼上疑脱破字</note> <note n="0932009" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0932009">净下疑脱土字</note> <note n="0932010" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0932010">诠疑筌</note> <note n="0932011" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0932011">便字原本字体不明</note> <note n="0932012" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0932012">莲疑字</note> <note n="0932013" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0932013">归疑涌</note> <note n="0933001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0933001">匹疑段欤</note> <note n="0933002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0933002">俱或论欤</note> <note n="0933003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0933003">莊疑孔</note> <note n="0933004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0933004">道之疑倒</note> <note n="0933005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0933005">故舛疑倒写<space quantity="1" unit="chars"/>故下疑脱下字</note> <note n="0933006" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0933006">纵恐及</note> <note n="0933007" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0933007">提下疑脱涅槃二字</note> <note n="0934001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0934001">证疑诠</note> <note n="0934002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0934002">者恐十七</note> <note n="0934003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0934003">水下疑脱泥水二字</note> <note n="0934004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0934004">修或临欤原本不明</note> <note n="0934005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0934005">一字疑衍</note> <note n="0934006" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0934006">之下疑脱为字</note> <note n="0934007" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0934007">格疑拟</note> <note n="0935001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0935001">通疑包</note> <note n="0935002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0935002">分疏作不</note> <note n="0935003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0935003">见疑貌</note> <note n="0935004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0935004">深字疑衍</note> <note n="0935005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0935005">葉或蕊欤</note> <note n="0935006" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0935006">自死或臭字欤</note> <note n="0935007" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0935007">中下疏有坐字</note> <note n="0936001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0936001">与疑于</note> <note n="0936002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0936002">经疏作名</note> <note n="0936003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0936003">来疑第</note> <note n="0936004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0936004">一<g ref="#CB08099">友</g>二字更勘</note> <note n="0936005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0936005">若下疑脱无字</note> <note n="0936006" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0936006 #note_star_1">法疑诸次同</note> <note n="0936007" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0936007">我疑敬</note> <note n="0936008" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0936008">取疑收</note> <note n="0936009" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0936009">叙疑收</note> <note n="0936010" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0936010">已下第四显经品废立</note> <note n="0936011" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0936011">朝原本不明字休似邮</note> <note n="0936012" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0936012">分字更勘</note> <note n="0936013" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0936013">实字更勘</note> <note n="0936014" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0936014">言当作云</note> <note n="0936015" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0936015">禀或栾乎</note> <note n="0937001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0937001">性上疑脱一字</note> <note n="0937002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0937002">隐疑随</note> <note n="0937003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0937003">先疑失</note> <note n="0937004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0937004">王下疑脱时字</note> <note n="0937005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0937005">异疑易</note> <note n="0937006" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0937006 #note_star_3">刑疑形下同</note> <note n="0937007" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0937007">云疑即</note> <note n="0937008" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0937008">既疏作普</note> <note n="0937009" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0937009">身上疑脱分字</note> <note n="0937010" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0937010">神下疑脱力字</note> <note n="0937011" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0937011 #note_star_2 #note_star_4">寿疑授下同</note> <note n="0937012" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0937012">中字疑衍</note> <note n="0937013" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0937013">音下疑脱品字</note> <note n="0937014" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0937014">视字更勘</note> <note n="0937015" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0937015">名疑各</note> <note n="0938001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0938001">言等数字中疑有错误</note> <note n="0938002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0938002">故疑如</note> <note n="0938003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0938003">至字更勘</note> <note n="0938004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0938004">妙音二字疑衍</note> <note n="0938005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0938005">先字疑衍</note> <note n="0938006" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0938006">为上疑脱普字</note> <note n="0938007" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0938007">堆字更勘</note> <note n="0939001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0939001">平疑车</note> <note n="0939002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0939002">岂字更勘</note> <note n="0939003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0939003">单上应有一字</note> <note n="0939004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0939004">也字疑衍</note> <note n="0939005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0939005">已下第五彰品次第</note> <note n="0939006" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0939006">演疏作渲</note> <note n="0939007" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0939007">品字疑衍</note> <note n="0939008" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0939008">说法疏作劝说</note> <note n="0939009" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0939009">前疑于</note> <note n="0940001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0940001">已下第六释经本文</note> <note n="0940002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0940002">复字疑衍</note> <note n="0940003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0940003">显字更勘</note> <note n="0940004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0940004 #note_star_5">方疑身次同</note> <note n="0940005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0940005">由字疑衍</note> <note n="0940006" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0940006">数疑诸</note> <note n="0940007" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0940007">真疑吉</note> <note n="0940008" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0940008">笵字原本不明</note> <note n="0941001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0941001">刑当作形</note> <note n="0941002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0941002">道字似剩</note> <note n="0941003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0941003">度下疑脱五正行六度五字</note> <note n="0941004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0941004">二下疏有位字</note> <note n="0941005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0941005">喜上应有随字</note> <note n="0941006" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0941006">乃疑及</note> <note n="0941007" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0941007">先下疑脱因字</note> <note n="0941008" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0941008">已下释序分</note> <note n="0941009" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0941009">咨疑恣</note> <note n="0942001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0942001">法寂疑灭</note> <note n="0942002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0942002">忧下疑脱悔字</note> <note n="0942003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0942003">脱疑解</note> <note n="0943001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0943001">实疑宝</note> <note n="0943002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0943002">者字更勘</note> <note n="0943003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0943003">由疏作以</note> <note n="0943004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0943004">補入资字（提下ノ资ノ註ナラン。<g ref="#CB18834">󴦒</g>）</note> <note n="0943005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0943005">相疑尙</note> <note n="0943006" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0943006">鸟下疑脱兽字</note> <note n="0943007" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0943007">置致音通欤</note> <note n="0943008" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0943008">者疑置</note> <note n="0944001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0944001">律上疑脱摄字</note> <note n="0944002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0944002">以疑心</note> <note n="0944003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0944003">谓字原本不明</note> <note n="0944004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0944004">也下间空疑应有即字</note> <note n="0944005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0944005">機疏作基</note> <note n="0944006" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0944006">乃疑及</note> <note n="0944007" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0944007">言应作三</note> <note n="0944008" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0944008">导师疑正道</note> <note n="0944009" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0944009">人疑入</note> <note n="0944010" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0944010">贤字未详</note> <note n="0944011" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0944011 #note_star_6 #note_star_7">家当作嘉下同</note> <note n="0944012" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0944012">故字务字更勘</note> <note n="0945001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0945001">人疑之</note> <note n="0945002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0945002">放疑施</note> <note n="0945003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0945003">苦事二字疑剩</note> <note n="0945004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0945004">脱疑夺</note> <note n="0945005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0945005">贱字疑衍</note> <note n="0945006" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0945006">知疑去</note> <note n="0945007" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0945007">把疑抓</note> <note n="0945008" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0945008">九疏作本</note> <note n="0945009" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0945009">乐作落</note> <note n="0945010" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0945010">故疑起</note> <note n="0945011" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0945011">云疑三</note> <note n="0945012" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0945012">□疑等</note> <note n="0946001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0946001">还疑送</note> <note n="0946002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0946002">生字疑衍</note> <note n="0946003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0946003">生字疑衍</note> <note n="0946004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0946004">细或轴欤</note> <note n="0946005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0946005">義下应有礼字</note> <note n="0946006" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0946006">染字疑衍</note> <note n="0946007" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0946007">口字更勘</note> <note n="0947001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0947001">信字疑衍</note> <note n="0947002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0947002">猫疑犹</note> <note n="0947003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0947003">汝下疑脱送字</note> <note n="0947004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0947004">札字疑衍</note> <note n="0947005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0947005">澍疑铸</note> <note n="0947006" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0947006">委布次作季希未知孰是</note> <note n="0947007" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0947007">狂疑诳</note> <note n="0947008" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0947008">秦疑奏</note> <note n="0947009" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0947009">难通歎</note> <note n="0947010" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0947010">二疑之</note> <note n="0947011" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0947011">就下疑脱诸不善根四字</note> <note n="0947012" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0947012">次释如是</note> <note n="0947013" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0947013">如下疑脱疏字</note> <note n="0948001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0948001">化疑<persName>佛</persName></note> <note n="0948002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0948002">刚疑银</note> <note n="0948003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0948003">得字原本不明更勘</note> <note n="0948004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0948004">又疑与或授</note> <note n="0948005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0948005">端疏作瑞</note> <note n="0948006" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0948006">武都更勘</note> <note n="0948007" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0948007">马字原本书体不明</note> <note n="0948008" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0948008">快疑契</note> <note n="0948009" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0948009">事下疑脱如是真三字</note> <note n="0948010" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0948010">如下疑脱是字</note> <note n="0948011" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0948011">传疑依</note> <note n="0948012" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0948012">发疑故</note> <note n="0948013" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0948013">是上疑脱曰字</note> <note n="0948014" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0948014">巳下释我闻</note> <note n="0949001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0949001">远疑造</note> <note n="0949002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0949002">布上疑脱流字</note> <note n="0949003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0949003">疏疑诗</note> <note n="0949004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0949004">二下疑脱我字</note> <note n="0949005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0949005">酬疑配</note> <note n="0949006" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0949006">火上应有以字</note> <note n="0949007" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0949007">见疑有</note> <note n="0949008" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0949008">本下疑脱无字</note> <note n="0949009" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0949009">故疑无</note> <note n="0949010" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0949010">强下疑脱执字</note> <note n="0949011" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0949011">生等八字疑生于别我名无依于无</note> <note n="0949012" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0949012">受疑更</note> <note n="0950001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0950001">傍人以下一行馀文难解恐有错简</note> <note n="0950002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0950002">即是二字未详</note> <note n="0950003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0950003">求疑乖</note> <note n="0950004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0950004">俱下疑脱生字</note> <note n="0950005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0950005">補入如字</note> <note n="0951001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0951001">味智疑知味</note> <note n="0951002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0951002">声疑臭</note> <note n="0951003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0951003">智疑知</note> <note n="0951004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0951004">非疑称</note> <note n="0951005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0951005">阿难疑沙弥</note> <note n="0951006" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0951006">阿难疑释迦或沙弥</note> <note n="0951007" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0951007">我疑乘</note> <note n="0951008" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0951008">闻疑辨</note> <note n="0951009" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0951009">诸疑依</note> <note n="0951010" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0951010">闻字疑剩</note> <note n="0951011" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0951011">言若道疑若言意</note> <note n="0952001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0952001">根如疑倒</note> <note n="0952002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0952002">壞疑境</note> <note n="0952003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0952003">不字疑衍</note> <note n="0952004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0952004">故有疑倒</note> <note n="0952005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0952005">于字疑衍</note> <note n="0952006" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0952006">中疑闻</note> <note n="0952007" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0952007">互下疑脱用字（互ハ本文ニ<g ref="#CB28575">互</g>トツクル。<g ref="#CB18834">󴦒</g>）</note> <note n="0952008" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0952008">觉疑见</note> <note n="0952009" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0952009">故字未详或所字误乎</note> <note n="0952010" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0952010">各疑名</note> <note n="0952011" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0952011">字疑自</note> <note n="0952012" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0952012">人仁通用</note> <note n="0953001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0953001">補入名字</note> <note n="0953002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0953002 #note_star_8">如当作女下同</note> <note n="0953003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0953003">自疑向</note> <note n="0953004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0953004">有字疑剩</note> <note n="0953005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0953005">補入空字</note> <note n="0953006" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0953006">诸疑妙</note> <note n="0953007" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0953007">是下疑脱原本一行二十四五字</note> <note n="0953008" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0953008">□疑即</note> <note n="0953009" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0953009">補入触字</note> <note n="0953010" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0953010">疏无足字</note> <note n="0953011" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0953011">求出疏作成出世</note> <note n="0953012" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0953012">主疑云</note> <note n="0953013" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0953013">古疑故</note> <note n="0953014" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0953014">无下疑脱性字</note> <note n="0953015" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0953015">随下应有堕字</note> <note n="0953016" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0953016">随疑阿</note> <note n="0954001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0954001">具疑首</note> <note n="0954002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0954002">補入以字</note> <note n="0954003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0954003">念字更勘</note> <note n="0954004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0954004 #note_star_9">故疑疏或是剩字下同</note> <note n="0955001A" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0955001A">摧字叛字更勘</note> <note n="0955001B" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0955001B">摧字叛字更勘</note> <note n="0955002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0955002">中疑人</note> <note n="0955003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0955003">生下疑脱忧恼二字</note> <note n="0955004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0955004">補入鬘字</note> <note n="0955005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0955005">補入第字</note> <note n="0955006" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0955006">报疑身</note> <note n="0955007" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0955007">法疑报</note> <note n="0955008" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0955008">身下疑脱即字</note> <note n="0955009" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0955009">□疑往</note> <note n="0955010" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0955010">者字疑衍</note> <note n="0956001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0956001">无疑足</note> <note n="0956002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0956002">□原本腐蚀字体似坐</note> <note n="0956003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0956003">巳下释一时</note> <note n="0956004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0956004">一字疑衍</note> <note n="0956005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0956005">補入我字</note> <note n="0956006" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0956006">如亦疑倒</note> <note n="0956007" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0956007">漏原本不明或渴乎</note> <note n="0956008" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0956008">□疑欲</note> <note n="0956009" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0956009">从疑张</note> <note n="0956010" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0956010">同下疑脱时字</note> <note n="0956011" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0956011">□疑为</note> <note n="0956012" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0956012">过下疑脱去字</note> <note n="0956013" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0956013">来疑生</note> <note n="0956014" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0956014">□疑上</note> <note n="0956015" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0956015">□□疑唯识</note> <note n="0956016" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0956016">□□疑等时</note> <note n="0956017" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0956017">□疑经</note> <note n="0956018" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0956018">悟论作故</note> <note n="0956019" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0956019">无下有量字</note> <note n="0957001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0957001">□疑儿</note> <note n="0957002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0957002">□□疑我见</note> <note n="0957003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0957003">□□疑岂非</note> <note n="0957004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0957004">说上疑有脱字</note> <note n="0957005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0957005">皆字疑衍</note> <note n="0957006" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0957006">□疑不</note> <note n="0957007" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0957007">□疑妨</note> <note n="0957008" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0957008">補入中字</note> <note n="0957009" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0957009">□□疑即是</note> <note n="0957010" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0957010">□疑分</note> <note n="0957011" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0957011">在疑出</note> <note n="0957012" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0957012">□□疑日没</note> <note n="0957013" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0957013">□□□□疑有内外内</note> <note n="0957014" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0957014">□□□疑老至病</note> <note n="0957015" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0957015">□□□疑大四相</note> <note n="0958001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0958001">大疑小</note> <note n="0958002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0958002">□□□□疑灭一刹那</note> <note n="0958003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0958003">就疏作然</note> <note n="0958004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0958004">□等疑有短长唯是</note> <note n="0958005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0958005">□□□疑有净秽</note> <note n="0958006" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0958006">□□□疑殊短长</note> <note n="0958007" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0958007">□□□疑于内法</note> <note n="0958008" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0958008">□□疑是于</note> </p> </cb:div> <cb:div type="add-notes"> <head>新增挍注</head> <p> <note n="0930a1501" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0930a1501">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0930b1101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0930b1101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0930b1701" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0930b1701">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0930b2401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0930b2401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0931a0301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0931a0301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0931a0401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0931a0401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0932c0901" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0932c0901">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0933c1801" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0933c1801">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0935a0301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0935a0301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0935a1101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0935a1101">但【CB】，但【卍续】</note> <note n="0935a1102" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0935a1102">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0935a1301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0935a1301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0935a1801" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0935a1801">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0935b0101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0935b0101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0935c0301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0935c0301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0936c0901" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0936c0901">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0937b0101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0937b0101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0937b0201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0937b0201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0937b0301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0937b0301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0937b2101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0937b2101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0937c0801" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0937c0801">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0937c1001" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0937c1001">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0937c1101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0937c1101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0937c1701" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0937c1701">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0937c1901" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0937c1901">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0937c2301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0937c2301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0938a0901" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0938a0901">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0938a1701" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0938a1701">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0938a1801" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0938a1801">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0938b1401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0938b1401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0938b1701" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0938b1701">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0938c1601" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0938c1601">刺【CB】，剌【卍续】</note> <note n="0938c2001" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0938c2001">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0939a2301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0939a2301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0939b2301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0939b2301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0940a0501" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0940a0501">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0940a1601" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0940a1601">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0940a1602" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0940a1602">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0940a1801" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0940a1801">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0940a2001" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0940a2001">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0940a2201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0940a2201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0940b1901" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0940b1901">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0940b2001" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0940b2001">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0940b2201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0940b2201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0940c0801" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0940c0801">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0941a0901" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0941a0901">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0941a1801" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0941a1801">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0941b0401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0941b0401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0941b0601" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0941b0601">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0941b1101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0941b1101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0941b1201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0941b1201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0941b2001" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0941b2001">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0941c0201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0941c0201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0941c1501" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0941c1501">己【CB】，已【卍续】</note> <note n="0941c1801" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0941c1801">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0941c1901" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0941c1901">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0942a0101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0942a0101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0942a0301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0942a0301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0942a0501" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0942a0501">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0942a0601" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0942a0601">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0942b0101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0942b0101">己【CB】，已【卍续】</note> <note n="0942b1401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0942b1401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0942b1601" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0942b1601">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0943a0801" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0943a0801">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0943a1701" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0943a1701"><g ref="#CB02274">眵</g>【CB】，<g ref="#CB04478">眵</g>【卍续】</note> <note n="0943a2001" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0943a2001">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0943a2401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0943a2401"><g ref="#CB02274">眵</g>【CB】，<g ref="#CB04478">眵</g>【卍续】</note> <note n="0943b0901" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0943b0901">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0943b1001" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0943b1001">己【CB】，已【卍续】</note> <note n="0944b1501" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0944b1501">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0945c1201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0945c1201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0946a0501" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0946a0501">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0946a1001" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0946a1001">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0947b1801" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0947b1801">己【CB】，已【卍续】</note> <note n="0947c0201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0947c0201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0947c0301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0947c0301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0947c0401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0947c0401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0947c2101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0947c2101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0949a1801" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0949a1801">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0949b1501" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0949b1501">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0950a1001" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0950a1001">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0950b0501" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0950b0501">己【CB】，已【卍续】</note> <note n="0950b1401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0950b1401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0951b0301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0951b0301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0951b1901" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0951b1901">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0951b2401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0951b2401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0951b2402" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0951b2402">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0951c0101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0951c0101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0951c0201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0951c0201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0951c0202" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0951c0202">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0952a0101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0952a0101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0952c1301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0952c1301">但【CB】，但【卍续】</note> <note n="0953a0901" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0953a0901">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0953b0801" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0953b0801">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0953b2001" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0953b2001">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0953c1201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0953c1201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0954a1501" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0954a1501">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0954b0501" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0954b0501">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0954b0801" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0954b0801">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0955b0501" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0955b0501">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0955b2001" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0955b2001">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0955b2101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0955b2101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0955b2301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0955b2301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0955c1401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0955c1401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0956a0801" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0956a0801">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0956a0901" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0956a0901">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0956a0902" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0956a0902">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0956a1001" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0956a1001">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0956a1002" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0956a1002">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0956b1801" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0956b1801">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0956b1802" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0956b1802">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0956b1803" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0956b1803">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0956b1901" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0956b1901">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0956b1902" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0956b1902">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0956c1101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0956c1101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0956c1401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0956c1401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0956c1701" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0956c1701">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0957a0801" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0957a0801">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0957a1101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0957a1101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0957c1301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0957c1301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0957c2001" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0957c2001">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0958a1101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0958a1101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0958a1102" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0958a1102">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0958a1201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0958a1201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0958a1601" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0958a1601">已【CB】，巳【卍续】</note> </p> </cb:div> </back></text></TEI>